Ericales

Manipud iti Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Darsen a mapan iti pagdaliasatan Darsen a mapan agbiruk
Ericales
RhododendronSimsiiFlowers2.jpg
Rhododendron simsii
Taksonomia urnosen
Pagarian: Plantae
Klado: Angiospermae
Klado: Eudicotidae
Klado: Asterida
Urnos: Ericales
Bercht. & J.Presl[1]
Dagiti pamilia

Ti Ericales ket dagiti dakkel ken agdumaduma nga urnos dagiti dicotyledon, a mairaman ti tsa, persimmon, blueberry, Brazil nut, ken azalea. Ti urnos ket mangiraman kadagiti kayo, bassit a kaykayo, dagiti liana, ken dagiti mula a hierba. No maikuyogda kadagiti kadawyan a mula nga autopitiko, mangiraman ti Ericales dagiti awanan-kloropila a mulmula a mikoheterotropiko (kas ti Sarcodes sanguinea) ken dagiti karniboro a mula (kas ti henero ti Sarracenia).

Adu kadagiti sebbangan ket addan kadagiti lima apetalo ,ken kadawyan nga agkukyog nga agtubo. Ti panagdidikket dagiti petalo kas maysa kababalin ket tradisional idi nga inus-usar a panangikabil iti urnos iti subklase ti Sympetalae.[2]

Ti Mycorrhiza ket maysa a nakaay-ayat a tagikua, masansan a mainaig iti Ericales. Iti kimapudno, ti simbiosis iti ramut a fungi ket kadawyan kadagiti representatibo ti urnos, ken ekslusibo a mabirukan dagiti tallo a kita kadagiti Ericales (dagitoy ket ti ericoid, arbutoid ken monotropoid mycorrhiza). Iti pay maipatinayon, adda dagiti pamilia kadagiti urnos ket nadayegda para kadagiti kalaingda nga abiladad nga agala iti aluminio.[3]

Ti Ericales ket dagiti kosmopolitano nga urnos. Dagiti lugar a pakaiwarasan dagiti pamilia ket nakaro nga agdumaduma – bayat a dagiti dadduma ket maigawidda kadagiti tripoko, dagiti daddum aket adda laeng iti Artiko wenno dagiti rehion a temerado. Ti intero nga urnos ket aglaon kadagiti sumurok a 8,000 a sebbangan, a ti Ericaceae ket mangibilang kadagiti 2,000-4,000 a sebbangan (babaen dagiti nadumaduma karkulo).

Kinapangruna iti ekonomia[urnosen | urnosen ti taudan]

Ti kaaduna a naus-usar iti komersio a mula iti urnos ket ti tsa (Camellia sinensis) manipud iti pamilia a Theaceae. Mangiraman pay ti urnos kadagiti makan a prutas, a mairaman ti pruta ti kiwi (Actinidia deliciosa), persimmon (henero ti Diospyros), blueberry, huckleberry, cranberry, Brazil nut, ken Mamey sapote. Mangiraman pay ti urnos iti shea (Vitellaria paradoxa), ti nangruna a taudan ti makan a lipido para kadagiti riniwriw nga Aprikano iti sub-Sahara. Adu kadagiti sebbangan ti Ericales ket naimulmula gapu kadagiti napintas a sabongda: dagiti popular a pagarigan ket ti azalea, rhododendron, camellia, heather, polyanthus, cyclamen, phlox, ken busy Lizzie.

Pannakaidasig[urnosen | urnosen ti taudan]

Dagitoy apamilia ket bigbigen ti sistema ti APG III[1] a kas dagiti kameng ti Ericales:

Dagitoy apamilia ket saan abigbigen ti sistema ti APG III[1] ngem kadaywanen a naus-usar kadagiti kaudian a napalabas:

Dagitoy ket mangbukel ti grupo ti basalo dagiti asterida.[4] Babaen ti sistema ti Cronquist, mangiraman ti Ericales iti basbassit a grupo dagiti mula, a naikabil kadagiti Dilleniidae:

Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]

Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]

  1. ^ a b c Angiosperm Phylogeny Group (2009). "An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG III" (PDF). Botanical Journal of the Linnean Society. 161 (2): 105–121. doi:10.1111/j.1095-8339.2009.00996.x. Naala idi 2013-07-06.
  2. ^ Robyns, W. (31 Disiembre 1972). "Outline of a New System of Orders and Families of Sympetalae". Bulletin du Jardin Botanique National Belgique. 42: 363–372. doi:10.2307/3667661. JSTOR 3667661.
  3. ^ (Jansen et al., 2004).
  4. ^ Bremer, Birgitta; Kåre Bremera; Nahid Heidaria; Per Erixona; Richard G. Olmsteadb; Arne A. Anderbergc; Mari Källersjöd; Edit Barkhordarian (August 2002). "Phylogenetics of asterids based on 3 coding and 3 non-coding chloroplast DNA markers and the utility of non-coding DNA at higher taxonomic levels". Molecular Phylogenetics and Evolution. 24 (2): 274–301. doi:10.1016/S1055-7903(02)00240-3. PMID 12144762.

Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]

  • B. C. J. du Mortier (1829). Analyse des Familles de Plantes : avec l'indication des principaux genres qui s'y rattachent, 28. Imprimerie de J. Casterman, Tournay.
  • S. Jansen, T. Watanabe, P. Caris, K. Geuten, F. Lens, N. Pyck, E. Smets (2004). The Distribution and Phylogeny of Aluminium Accumulating Plants in the Ericales. Plant Biology (Stuttgart) 6, 498-505. Thieme, Stuttgart. (Available online: DOI | Abstract)
  • W. S. Judd, C. S. Campbell, E. A. Kellogg, P. F. Stevens, M. J. Donoghue (2002). Plant Systematics: A Phylogenetic Approach, 2nd edition. pp. 425–436 (Ericales). Sinauer Associates, Sunderland, Massachusetts. ISBN 0-87893-403-0.
  • E. Smets, N. Pyck (Feb 2003). Ericales (Rhododendron). In: Nature Encyclopedia of Life Sciences. Nature Publishing Group, London. (Available online: ELS Site)
  • Arne A. Anderberg; Bertil Stahl; Mari Kallersjo (May 2000). "Maesaceae, a New Primuloid Family in the Order Ericales s.l.". Taxon. International Association for Plant Taxonomy (IAPT). 49 (2): 183–187. doi:10.2307/1223834. JSTOR 1223834.

Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]

Midia a mainaig iti Ericales iti Wikimedia Commons
Datos a mainaig iti Ericales iti Wikispecies