Ferdinand Marcos

Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Lumaktaw idiay: pagdaliasatan, biruken
Ferdinand E. Marcos Sr.
Ferdinand Marcos at the White House.jpg
Maika-10 a Presidente ti Filipinas
Maika-6 a Presidente ti Maikatlo a Republika
Umuna a Presidente ti Maikapat a Republika
Panagtakem
Disiembre 30, 1965 – Pebrero 25, 1986
Nangruna a Ministro Isuna (1978–1981)
Cesar Virata (1981–1986)
Bise Presidente Fernando Lopez (1965–1973)
Arturo Tolentino (Peb 16–25, 1986)
Sinaruno Diosdado Macapagal
Simmaruno Corazon Aquino
Maika-3 Kangrunaan a Ministro ti Filipinas
Panagtakem
Hunio 12, 1978 – Hunio 30, 1981
Sinaruno Naibangon ti opisina
(Ti puesto ket tinengngel idi babaen ni Pedro Paterno)
Simmaruno Cesar Virata
Maik-11 Presidente ti Senado ti Filipinas
Panagtakem
Abril 5, 1963 – Disiembre30, 1965
Presidente Diosdado Macapagal
Sinaruno Eulogio Rodriguez
Simmaruno Arturo Tolentino
Senador ti Filipinas
Panagtakem
Disiembre 30, 1959 – Disiembre 30, 1965
Kameng ti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas manipud iti Maikadua a Distrito ti Ilocos Norte
Panagtakem
Disiembre 30, 1949 – Disiembre 30, 1959
Sinaruno Pedro Albano
Simmaruno Simeon M. Valdez
Dagiti kabukbukodan a salaysay
Naipasngay (1917-09-11)Septiembre 11, 1917
Sarrat, Ilocos Norte, Filipinas
Pimmusay Septiembre 28, 1989(1989-09-28) (edad 72)
Honolulu, Hawaii, Estados Unidos
Nagidnaan Museo ni Marcos ken Mausoleo, Batac, Ilocos Norte, Filipinas
Politikal a partido Kilusang Bagong Lipunan (1978–1989)
Dadduma pay
a kapponan
Partido Liberal (1946–1965)
Partido Nacionalista (1965–1978)
Asawa Imelda Romuáldez (1954–1989)
Annak Ma. Imelda Marcos
Ferdinand Marcos, Jr.
Irene Marcos-Araneta
Alma mater Unibersidad iti Filipinas Kolehio iti Kalintegan
Pagsapulan Abogado
Relihion Romano Katoliko, sigud idi nga Iglesia Filipina Independiente
Pirma
Serbisio ti milisia
Kinamatalekan Flag of the Philippines.svg Republika ti Filipinas
Ranggo Maikadua Teniente
Gub-gubat Maikadua a Sangalubongan a Gubat
Para iti dadduma pay a kaipapanan wenno artikulo maipapan iti Ferdinand Marcos, kitaen ti Ferdinand Marcos (panangilawlawag).

Ni Ferdinand Edralin Marcos (Septiembre 11, 1917Septiembre 28, 1989), maysa nga Ilokano, ti maikasangapulo a Presidente ti Filipinas a nagserbi manipud idi 1965 agingga iti 1986. Nagbalin a diktador idi mangrugi iti maikadua a panagakemna iti kinapresidente tapno maiturayanna ti pagilian, babaen ti panangipaulogna iti Linteg Militar idi 1972 ken panangipasdekna iti "Baro a Kagimongan" (Ingles: New Society), (Tagalog: Bagong Lipunan). Ngem napatakkias ni Marcos iti puesto idi 1986 babaen ti Rebolusion iti Edsa kalpasan a nagrebelde ti dua nga Ilokano a nangangato nga opisial ti turay, ti Ministro ti Salaknib a ni Juan Ponce Enrile ken Heneral Fidel V. Ramos, ket kimmapponda kenni Corazon Cojuangco Aquino (balo ni dati a Senador Benigno S. Aquino a napapatay idi 1983), a nagbalin a presidente kalpasanna.

Naipasngay ni Marcos idiay Sarrat, Ilocos Norte, anak da Mariano Marcos ken Josefa Edralin. Idi 1937, bayat ti panageskuelana iti kinaabogado idiay Universidad ti Filipinas, naidarum ni Marcos ta napabasol a nangpapatay ken ni Diputado Julio Nalundasan, maysa a karibal ni tatangna a Mariano iti politika. Naibalud idi Nobiembre 1939, ngem nagkiddaw iti Korte Suprema iti Filipinas a depensaanna a bukod ti bagina, ket nangabak iti kasona iti sumaruno a tawen.

Nagturpos idiay Unibersidad iti Filipinas, ken nakaala iti kangatuan nga average iti panag-eksamen para kinaabogado (bar) iti Filipinas idi 1940.

Iti ud-udi a paset ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat, nagserbi ni Marcos a soldado iti Siiigam a Buyot iti Filipinas. Kalpasan ti gubat, nagbalin a katulongan ni Presidente Manuel Roxas manipud 1946 agingga iti 1947, ken miembro pay iti Kamara dagiti Pannakabagi (1949-59), ken kas senador (1963-65) a nangidauluanna iti Senado iti Filipinas kas presidente. Idi 1954, nagkasarda kenni Imelda Romualdez, maysa a Bisayana a tubo iti Leyte, a timmulong ken ni Marcos iti naballigi a panagkampaniana para iti presidente.

Kalpasan a saan nga innaganan ti Partido Liberal ni Marcos a kas opisial a kandidatoda para iti presidente, immakar isuna iti Partido Nacionalista, a nangpili kenkuana a kandidatoda a kadua ni Fernando Lopez a para iti bise presidente. Inabakda ti situtugaw idi a pangulo ken kandidato manen a ni Diosdado Macapagal kasta met ti para bise presidente a ni Genaro Magsaysay, iti eleksion idi 1965.