Polypodiales

Manipud iti Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Darsen a mapan iti pagdaliasatan Darsen a mapan agbiruk
Polypodiales
California Arena Point fern.jpg
Polypodium californicum
Taksonomia urnosen
Pagarian: Plantae
Klado: Tracheophytes
Klase: Polypodiopsida
Subklase: Polypodiidae
Urnos: Polypodiales
Link (1833)
Dagiti sub-urnos[1]

6. Kitaen ti teksto

Ti urnos ti Polypodiales ket mangbukel kadagiti nangruna a linia dagiti polypod a pako, a mangbukel iti ad-adu ngem 80% kadagiti sebbangan ti pako ita nga aldaw. Mabirukan dagitoy kadagiti adu a parte iti lubong a mairaman ti tropikal, semitropikal ken dagiti kalalainganna a klima.

Deskripsion[urnosen | urnosen ti taudan]

Naiduma dagiti Polypodiales gapu ta agpataudda iti esporangia nga addaan iti maysa a bertikal nga annulus a pasardengan babaen ti ungkay ken estomium.[2] Dagitoy a maipapan iti esporangia a pakailasinan ket inus-usar idi babaen ni Johann Jakob Bernhardi tapno maipalawag ti maysa a grupo dagiti pako a tinawtawaganna iti "Cathetogyratae";[3] insingasing ti Pteridophyte Phylogeny Group iti panangipaungar manen iti daytoy a nagan a kas ti impormal a termino iti cathetogyrates, tapno masukatan ti di nalawag a panangigawid a termino iti "polypods" no mangibagbaga kadagiti Polypodiales.[1] Mapataud dagiti esporangia kadagiti ungkay iti 1–3 iti kapuskol a selula a masansan nga atiddog ti ungkayna.[2] (Iti pakaigiddiatan, ti Hymenophyllales ket addaan iti ungkay a buklen dagiti uppat nga aray dagiti selula.)[4] Ti esporangia ket saanda nga aggigiddan a mataengan. Adu kadagiti grupo ket awanda iti indusia, ngem no adda, maikapetda iti igid ti indusium wenno iti tengngana.[2]

Ti Polypodiales ken Cyatheales ket magiddiatda kadagiti sabali a pako gapu ta addaanda iti maysa a potoreseptor a tinawtawagan iti maysa a neokroma, a mangipalubos kaniada a nasaysayaat a mangibanag iti potosistesia kadagiti kondision ti ababa a lawag, kas dagiti anniniwan ti datar ti bakir. Ti sapasap a tinaudan dagiti dua a grupo ket agparang a naala iti neokroma manipud iti horisontal a pannagiyakar iti gene manipud iti maysa a hornwort.[5]

Dagiti Gametophytes ket berde, kadawyan nga agsuko iti puso, ken agtubo iti rabaw[2] (imbes nga iti sirok ti daga, a kas ti Ophioglossales).[6]

Taksonomia[urnosen | urnosen ti taudan]

Iti pakasaritaan, dagiti pako ket naikabildan kadagiti nadumaduma a pannakaidasig (kitaen ti repaso babaen da Christenhusz ken Chase, 2014).[7] Smith et al. (2006) a naaramid iti immuna a nangatngato nga agpang a panangidasig ti pteridophyte a naipablaak iti panawen ti molekular a pilohenetiko.[8] Kinunkuna ni Smith dagiti pako a kas dagiti monilophytes, ken biningbingayna dagitoy kadagiti uppat a grupo. Ti kaaduan kadagiti pako ket naikabil iti Polypodiopsida, ken dayta a pannakaurnos ket nagtultuloy kadagiti amin a simmaruno a sistema, urayno adda dagiti panagbaliw iti nomenklatura.[9][10][7][1] Inus-usar ti Polypodiopsida iti nainget a kapanunotan (sensu stricto) babaen ni Smith et al. gapu ta kanungpalan daytoy a naipakat kadagiti amin a pako (sensu lato), bayat a daytoy a dakkel a grupo ket nagbalin nga ammo a kas Polypodiidae. Impormal pay nga ammo daytoy a grupo a kas dagiti leptosporangiate a pako, bayat a dagiti nabati a grupo (dagiti subklase) ket naibagbagada a kas dagiti eusporangiate a pako. Nabingbingayen ti Polypodiidae kadagiti pito nga urnos manipud iti dayta a panagadal, ti kadakkelan kadagitoy ket ti Polypodiales. Ti pilohenetiko a pannakaikabagian a pagbetan dagiti urnos ti Polypodiidae ket naipakita iti daytoy a kladograma.[1]

Polypodiidae

Osmundales 1 a pamilia

Hymenophyllales 1 a pamilia

Gleicheniales 3 a pamilia

Schizaeales 3 a pamilia

Salviniales 2 a pamilia

Cyatheales 8 a pamilia

Polypodiales 6 a sub-urnos, 26 a pamilia

Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]

Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]

Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]

Midia a mainaig iti Polypodiales iti Wikimedia Commons
Datos a mainaig iti Polypodiales iti Wikispecies