Bulkan Taal

Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Lumaktaw idiay: pagdaliasatan, biruken
Bulkan Taal
Bulkang Taal
Taal volcano aerial.jpg
Ti ladawan ti Bulkan Taal a makitkita iti tangatang; Ti amianan ket adda iti kanawan ti ladawan.
Kangato 400 m (1,312 pié)
Lokasion
Lokasion Talisay ken San Nicolas, Batangas, Luzon, Pilipinas
Nagsasabtan 14°0′7″N 120°59′34″E / 14.00194°N 120.99278°E / 14.00194; 120.99278Nagsasabtan: 14°0′7″N 120°59′34″E / 14.00194°N 120.99278°E / 14.00194; 120.99278
Heolohia
Kita narikut a bulkan
Arko/barikes Koridor ti Macolod
Naudi a panagbettak 1977
Panagsang-at
Kalakaan a dalan Dalan ti Kastila

Ti Bulkan Taal ket maysa a narikut a bulkan a mabirukan idiay isla ti Luzon idiay Pilipinas.[1] Dagiti naipakasaritaan a panagpussuak ket kaaduan a naipatengnga idiay Isla ti Bulkan, ti isla idiay asideg ti tengnga ti Danaw Taal. Ti danaw ket punuenna bassit ti Taal Caldera, a naporma babaen kadagiti napigsa a prehistoriko a panagpussuak idi baetan ti 140,000 aginggana idi 5,380 BP. No makitkita manipud idiay Bakras ti Tagaytay, ti Bulkan Taal ken ti Danaw ket mangipakita ti maysa kadagiti nainladawan ken napintas a pakaimatangan idiay Pilipinas.[2] Daytoy ket mabirukan iti agarup a 50 km (31 mi) iti abagatan ti kapitolio iti pagilian, ti siudad ti Manila.

Ti bulkan ket adda dagiti adu a naranggas a panagpussuak a nagtaudan kadagiti panakapukaw ti biag iti isla ken dagiti nataengan a lugar a nagpalpalikmut iti danawe, nga adda dagiti natay a nakarkulo ti agarup a 5,000 aginggana ti 6,000. Gapu ti kaasidegna kadagiti nataengan a luglugar ken ti napalpalabas a panagpuspusuakna, ti bulkan ket naidutok a kas Dekada a bulkan, a maikanada nga adadalen tapno mapawilan dagiti masakbayan a masna a didigra. Daytoy ket maysa kadagiti aktibo a bulbulkan idiay Pilipinas ken paset ti Pasipiko a singsing ti apuy.

Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]

Ti Bulkan Taal ken ti Danaw ket sibubukel dagitoy a mabirukan idiay probinsia ti Batangas. Ti akin amianan a gudua ti Isla ti Bulkan ket adda iti katurayan iti aplaya ti danaw nga ili iti Talisay, ken ti akin abagatan a gudua ket iti San Nicolas. Dagiti dadduma pay nga ili a mangpalpalikmut ti Danaw Taal ket mairaman ti Tanauan, Talisay, Laurel, Agoncillo, Santa Teresita, Alitagtag, Cuenca, Lipa, Balete ken Mataasnakahoy.[3]

Ti permanente a panagtaeng iti isla ket ket iparparit babaen ti Instituto ti Bulkanolohia ken Seismolohia ti Pilipinas wenno PHIVOLCS, a nagirangrangarang a ti sibubukel nga Isla ti Bulkan ket nakaro a nariesgo a lugar ken maysa a a permanente a Makadangran a Sona (PDZ).[4] Urayno adda dagiti panagbalballaag, dagiti napanglaw a pamilia ket agtataengda iti isla, a nagipegpeggad kadagiti biagda, a mangmangged ti panagbiag babaen ti panagkalap ken panagtaltalon kadagiti apit manipu ti nalames a daga ti bulkan.[5][6][7][8]

Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]

  1. ^ "Bulkan Taal". Programa ti Global a Bulkanismo, Instituto ti Smithsoniano. http://www.volcano.si.edu/world/volcano.cfm?vnum=0703-07=. Naala idi 2012-12-15. 
  2. ^ Herre, Albert W. (1927-12-14). "Dagit iPangalapan idiay Danaw Taal, Luzon ken Danaw Naujan". Warnakan ti Siensia iti Pilipinas, Tomo 34 Blng. 3, pp.287-303, 1927.
  3. ^ (2011). "Ti mapa ti probinsia". Web Site ti Gobierno ti Batangas.
  4. ^ "Ti NDCC ket Nagbilbilin ti Kanayon a Panagsisiim iti Mayon, Taal a Bulbulkan". GMA News Online. Hulio 21, 2009. Naala idi 2011-02-13. 
  5. ^ kostito (2009-12-13)."Ladawan - Isla ti Bulkan ti Taal", Panoramio. Naala idi 2011-03-26.
  6. ^ mharada (2008-02-02). "Ladawan - Calauit, ti akindaya anga aplaya ti Isla ti Bulkan", Panoramio. Naala idi 2011-03-26.
  7. ^ vanpoperynghe (2006-11-08). "Ladawan - Le Volcan Taal 13", Panoramio. Naala idi 2011-03-26.
  8. ^ Anuar T (2010-03-15). "Ladawan - Buco, Isla ti Bulkan. Ilelennek", Panoramio. Naala idi 2011-03-26.