Manila
| Siudad ti Manila Lungsod ng Maynila |
|||
|---|---|---|---|
| Kapitolio a siudad | |||
 |
|||
|
|||
| Parbo a nagan: Pearl of the Orient[1][2] Reina iti Daya Ti Siudad iti Pagay-ayatan Ti Siudad ti Igid ti Luek Maisalsalumina ken Agnanayon a Matalek a Siudad |
|||
| Pasasao: Linisin at Ikarangal ang Maynila | |||
 |
|||
 Siudad ti Manila
|
|||
| Nagsasabtan: 14°35′N 120°58′E / 14.583°N 120.967°ENagsasabtan: 14°35′N 120°58′E / 14.583°N 120.967°E | |||
| Pagilian |  Pilipinas |
||
| Rehion | Nailian a Kapitolio a Rehion | ||
| Dagiti distrito | Umuna aginggana ti maikanem a distrito iti Manila | ||
| Dagiti sona ti siudad | 100 | ||
| Barbaranggay | 897 | ||
| Pannakabangon | Hunio 10, 1574 | ||
| Gobierno | |||
| • Kita | Mayor–konsilo | ||
| • Mayor | Alfredo S. Lim (Liberal) | ||
| • Bise Mayor | Francisco M. Domagoso (Nacionalista) | ||
| • Pannakabagi |
ti siudad
|
||
| • Konsilo |
ti siudad
|
||
| Kalawa | |||
| • Kapitolio a siudad | 38.55 km2 (14.88 kd mi) | ||
| • Metro | 638.55 km2 (246.55 kd mi) | ||
| Kangato | 16.0 m (52.5 pié) | ||
| Populasion (2010)[3] | |||
| • Kapitolio a siudad | 1,652,171 | ||
| • Densidad | 43,000/km2 (110,000/kd mi) | ||
| • Urbano | 20,795,000 | ||
| • Densidad ti urbano | 14,100/km2 (37,000/kd mi) | ||
| • Metro | 11,855,975 | ||
| • Densidad ti metro | 19,000/km2 (48,000/kd mi) | ||
| Nagan dagiti umili | Manilans/Manileños, Taga-Manila | ||
| Sona ti oras | PST (UTC+08) | ||
| Kodigo ti koreo | 0900 aginggana ti 1096 | ||
| Kodigo ti lugar | 2 | ||
| Website | www.manila.gov.ph | ||
Ti Siudad ti Manila (Tagalog: Maynila) ket ti ngulo nga ili ti Pilipinas. Masarakan ti ili wenno siudad iti akindaya a playa ti Luek ti Manila iti akinlaud a paset ti Luzon, iti sungaban ti Karayan a Pasig. Kabeddeng ti Manila dagiti siudad ken il-ili iti Metro Manila, ti Navotas ken Siudad ti Caloocan iti amianan, Siudad ti Quezon iti amianan-a-daya, San Juan ken Siudad ti Mandaluyong iti daya, Siudad ti Makati iti abagatan-a-daya, ken Siudad ti Pasay iti abagatan.
Nagtaud iti "may nilad", Tagalog ti "addaan nilad" ti nagan ti Manila, a mangdakdakamat iti maysa a kita ti natayag a ruot nga agtubtubo idi iti ig-igid ti baybay. Idi maika-16 a siglo, nabukel ti "Maynilad" manipud iti komunidad dagiti Muslim iti ig-igid ti Karayan Pasig a kas sentro ti kolonial a gobierno ti Espania idi inturayanna ti Pilipinas iti nasurok a tallo a siglo.
Idi katengngaan ti maika-16 a siglo, ti lugar ti agdama a Manila ket iturturayan ti tallo a rajah wenno daulo ti Muslim a komunidad. Isuda da Rajah Sulayman ken Rajah Matanda a mangiturturay kadagiti komunidad iti abagatan ti Karayan Pasig, ken ni Rajah Lakandula a mangidadaulo kadagiti komunidad iti amianan ti karayan. Ti Manila idi ti kaamiananan a sultanado iti kapuruan. Kaduana dagiti sultanado ti Brunei, Sulu, ken Ternate iti Cavite.
Idi 1570, maysa nga ekspedision dagiti Espaniol nga imbaon ni Miguel López de Legazpi ti nangballaag a parukmaenna ti Manila. Ti talkenna a buyot a ni Martín de Goiti ti dimteng iti Manila manipud iti Cebu a yan idi ti kuartel dagiti Espaniol. Pinadanon dagiti Muslim a Tagalog dagiti ganggannaet; ngem adda sabali a panggep ni Goiti, kaduana ti 300 a soldadosna, rinautda ti Manila ket darasda a pinarmek dagiti katutubo a purok. Dimteng ni Legazpi ket dagiti pasurotna iti sumaruno a tawen ket nakikappiada kadagiti tallo a rajah ket nangbukelda iti maysa a konseho ti siudad nga addaan iti dua a mayor, 12 a konsehal, ken maysa a sekretario. Kangrunaanna, nangaramidda iti napaderan a siudad iti akin-abagatan nga igid ti Karayan Pasig tapno masaluadan ti pagtaengan ken kuartel dagiti Espaniol. Naawagan daytoy a napaderan a siudad iti Intramuros.
Idi Hunio 10, 1574, inikkan ni Ari Felipe II ti Espania ti Manila iti titulo nga Insigne y Siempre Leal Ciudad ("Mabigbigbig ken Naynay a Napudno a Siudad"). Idi 1595, naideklara ti Manila a kas kapitolio ti Pilipinas ket nagbalin kas tengnga ti trans-Pasipiko a komersio ti pirak.
Idi 1898, sinakup ti Estados Unidos ti kapuruan, agingga iti 1935. Kabayatan ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat, nadadael ti kaaduan a paset ti siudad. Idi 1975, nabukel ti rehion a Metro Manila ket nairaman ti siudad ti Manila.
Dagiti distrito [urnosen]
Nabennebenneg ti Manila iti 16 a heograpikal a distrito. Maysa laeng a distrito ti saan a sigud nga ili, ti Puerto aLugar.
Dagiti 8 a distrito iti amianan ti Pasig ket ti Binondo, Quiapo, Sampaloc, San Miguel, San Nicolas, Santa Cruz, Santa Mesa, ken Tondo.
Ti sabali pay a walo a distrito ket ti Ermita, Intramuros, Malate, Paco, Pandacan, Puerto a Lugar, San Andres Bukid, ken Santa Ana. Ti San Andres ket damo a paset ti Santa Ana, ken ti Santa Mesa ket sigud a paset ti Sampaloc.
Amin dagitoy a distrito, malaksid iti Puerto a Lugar, ket addaanda kadagiti kabukbukodanda a simsimbaan. Ti distrito ti Binondo ket isu ti Kainsikan a lugar ti siudad. Ti Tondo ti yan dagiti marigrigat nga umili, idinto a dagiti met distrito ti Ermita ken Malate ti ad-adda a nalatak kadagiti turista ta addadtoy ti adu a panganan, paginuman, pagraragsakan, lima a bituen nga otel, ken dagiri paggatangan.
Addaan ti siudad iti 897 a baranggay kadagiti 16 a distritona.
Dagiti nagibasaran [urnosen]
- ^ "Ti Amerika ket nakapanen ti adu a panagrangrang-ay manipud idi Disiembre 7, 1941". Sarasota Herald-Tribune. http://news.google.com/newspapers?id=oB4hAAAAIBAJ&sjid=r2QEAAAAIBAJ&pg=3674,4959021&dq=pearl+of+the+orient+manila&hl=en. Naala idi 2010-06-18.
- ^ "'PERLAS ITI DAYA' NAIKKATAN KADAGITI MAKMAKAN; TI Manila, Sakbay ti Pearl Harbor, Ket narang-ay idi--Dagiti pagsangladanna ket maysa kadagiti kasayaatan pakipatengngaan ti isip para kadagiti dua a panagraut Ni Osmena Sinarununa ni Quezon". New York Times. 1945-02-05. http://select.nytimes.com/gst/abstract.html?res=F00D1FFE345C1B7B93C7A91789D85F418485F9. Naala idi 18-06-10. "Ti Manila, napa-moderno ken naipangato ti kasasaadna iti metropolis babaen ti kalaing ti panaka-inhenniero ti Amerikano, sakbay ti Pearl Harbor ket maysa a siudad kadagiti 623,000 a nagtaeng, iti uneg ti sangapulo ket uppat a kuadrado milia."
- ^ 2010 a Senso a Pakaammo ti NCR (Ingglés) naala idi 21 Abril 2012
Dagiti silpo ti ruar [urnosen]
 |
Navotas, Abagatan a Caloocan | Siudad ti Quezon | |
|
| Luek ti Manila |  |
San Juan Mandaluyong |
||
 Manila  |
||||
 |
||||
| Pasay | Makati |
|
||||||||||||||
|
|
||||||||
