Manila

Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia

Mapan iti: pagdaliasatan, biruken

Para iti dadduma pay a kaipapanan wenno artikulo maipapan iti Manila, kitaen ti Manila (panangilawlawag).

Ciudad iti Manila

Wagayway iti Ciudad iti Manila
Selio iti Ciudad iti Manila

Ciudad ti Manila

Coordinates: 52°31′07″Am, 13°24′30″Dy

Pagilian

Filipinas

Disso a Nailian a Ngulo (National Capital Region) (NCR)

Manila

Distrito

Umuna agingga Maika-6 a distrito ti Manila

Barangay

897

Mayor

Alfredo Lim GO
(2007-2010)

Area

- Ciudad

38.55 km²

Kangato

16 m

Populasion (2006)

- Ciudad

1,581,082

- Densidad

41,014/km²

Website: www.manila.gov.ph

Ti Ciudad ti Manila (Tagalog: Maynila) ket ti ngulo nga ili ti Pilipinas. Masarakan ti ili wenno siudad iti akindaya a playa ti Luek a Manila iti akinlaud a paset ti Luzon, iti sungaban ti Karayan a Pasig. Kabeddeng ti Manila dagiti siudad ken il-ili iti Metro Manila, ti Navotas ken Ciudad ti Caloocan iti amianan, Ciudad ti Quezon iti amianan-a-daya, San Juan ken Ciudad ti Mandaluyong iti daya, Ciudad ti Makati iti abagatan-a-daya, ken Ciudad ti Pasay iti abagatan.

Nagtaud iti "may nilad", Tagalog ti "addaan nilad" ti nagan ti Manila, a mangdakdakamat iti maysa a kita ti natayag a ruot nga agtubtubo idi iti ig-igid ti baybay. Idi maika-16 a siglo, nabukel ti "Maynilad" manipud iti komunidad dagiti Muslim iti ig-igid ti Karayan Pasig a kas sentro ti kolonial a gobierno ti Espania idi inturayanna ti Pilipinas iti nasurok a tallo a siglo.

Idi katengngaan ti maika-16 a siglo, ti lugar ti agdama a Manila ket iturturayan ti tallo a rajah wenno daulo ti Muslim a komunidad. Isuda da Rajah Sulayman ken Rajah Matanda a mangiturturay kadagiti komunidad iti abagatan ti Karayan Pasig, ken ni Rajah Lakandula a mangidadaulo kadagiti komunidad iti amianan ti karayan. Ti Manila idi ti kaamiananan a sultanado iti kapuruan. Kaduana dagiti sultanado ti Brunei, Sulu, ken Ternate iti Cavite.

Idi 1570, maysa nga ekspedision dagiti Espaniol nga imbaon ni Miguel López de Legazpi ti nangballaag a parukmaenna ti Manila. Ti talkenna a buyot a ni Martín de Goiti ti dimteng iti Manila manipud iti Cebu a yan idi ti kuartel dagiti Espaniol. Pinadanon dagiti Muslim a Tagalog dagiti ganggannaet; ngem adda sabali a panggep ni Goiti, kaduana ti 300 a soldadosna, rinautda ti Manila ket darasda a pinarmek dagiti katutubo a purok. Dimteng ni Legazpi ket dagiti pasurotna iti sumaruno a tawen ket nakikappiada kadagiti tallo a rajah ket nangbukelda iti maysa a conseho ti siudad nga addaan iti dua a mayor, 12 a konsehal, ken maysa a sekretario. Kangrunaanna, nangaramidda iti napaderan a siudad iti akin-abagatan nga igid ti Karayan Pasig tapno masaluadan ti pagtaengan ken kuartel dagiti Espaniol. Naawagan daytoy a napaderan a siudad iti Intramuros.

Idi Hunio 10, 1574, inikkan ni Ari Philip II ti Espania ti Manila iti titulo nga Insigne y Siempre Leal Ciudad ("Mabigbigbig ken Naynay a Napudno a Siudad"). Idi 1595, naideklara ti Manila a kas kapitolio ti Pilipinas ket nagbalin kas tengnga ti trans-Pasipiko a komersio ti pirak.

Idi 1898, sinakup ti Estados Unidos ti kapuruan, agingga iti 1935. Kabayatan ti Maikadua a Gubat iti Sangalubongan, nadadael ti kaaduan a paset ti iudad. Idi 1975, nabukel ti rehion a Metro Manila ket nairaman ti siudad ti Manila.

Ti Roxas Boulevard iti Manila nga am-ammo kas "Baywalk"

Iti igid ti Manila Bay iti sumipnget

[urnosen] Dagiti distrito

Nabennebenneg ti Manila iti 16 a heograpikal a distrito. Maysa laeng a distrito ti saan a sigud nga ili, ti Port Area.

Dagiti 8 a distrito iti amianan ti Pasig ket ti Binondo, Quiapo, Sampaloc, San Miguel, San Nicolas, Santa Cruz, Santa Mesa, ken Tondo.

Ti sabali pay a walo a distrito ket ti Ermita, Intramuros, Malate, Paco, Pandacan, Port Area, San Andres Bukid, ken Santa Ana. Ti San Andres ket damo a paset ti Santa Ana, ken ti Santa Mesa ket sigud a paset ti Sampaloc.

Amin dagitoy a distrito, malaksid iti Port Area, ket addaanda kadagiti kabukbukodanda a simsimbaan. Ti distrito ti Binondo ket isu ti Chinatown ti siudad. Ti Tondo ti yan dagiti marigrigat nga umili, idinto a dagiti met distrito ti Ermita ken Malate ti ad-adda a nalatak kadagiti turista ta addadtoy ti adu a panganan, paginuman, pagraragsakan, lima a butuen nga otel, ken shopping malls.

Addaan ti siudad iti 897 a barangay kadagiti 16 a distritona.