Georgia (pagilian)

Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Lumaktaw idiay: pagdaliasatan, biruken
Georgia[1]
საქართველო
Sakartvelo
Pasasao: 
ძალა ერთობაშია
Dzala Ertobashia
Ti Kapigsa ket adda iti Panagkaykaysa
Nailian a kanta
თავისუფლება
Tavisupleba
Wayawaya
Ti maitutop a Georgia ket adda ti nangisit a berde, dagiti lugar a saan a tinegtengngel ti Georgian ket adda ti nakusnaw a berde
Ti maitutop a Georgia ket adda ti nangisit a berde, dagiti lugar a saan a tinegtengngel ti Georgian ket adda ti nakusnaw a berde
Kapitolio
(ken kadakkelan a siudad)
Tbilisi (Opisial)
Kutaisi (Parlamentario)
41°43′N 44°47′E / 41.717°N 44.783°E / 41.717; 44.783Nagsasabtan: 41°43′N 44°47′E / 41.717°N 44.783°E / 41.717; 44.783{{#coordinates:41|43|N|44|47|E|type:country||

|primary |name= }}

Opisial a pagsasao Georgiano[2]
Dadduma a pagsasao
Patneng a grupo (2002)
Nagan dagiti umili Georgiano
Gobierno Unitario a semi-presidential a republika
 -  Presidente Mikheil Saakashvili
 -  Kangrunaan a Ministro Vano Merabishvili
Lehislatura Parlamento
Moderno a Pannakaestado
 -  Panagwaywayas manipud ti Ruso nga Imperio Mayo 26, 1918 
 -  Panagwaywayas manipud ti Kappon ti Sobiet Nairangarang
Nalpas
Abril 9, 1991
Disiembre 25, 1991 
Kalawa
 -  69,700 km2 (Maika-120)
26,911 kd milia 
Bilang dagiti umili
 -  2011 karkulo 4,469,200[3] (Maika-121)
 -  Densidad 68.1/km2 (Maika-144)
164.2/kd mi
GDP (PPP) 2011 karkulo
 -  Dagup $24.541 bilion[4] 
 -  Tunggal maysa a tao $5,491[4] 
GDP (nominal) 2011 karkulo
 -  Dagup $14.347 bilion[4] 
 -  Tunggal maysa a tao $3,210[4] 
HDI (2011) increase 0.733[5] 
(nangato) (Maika-74)
Kuarta Lari (ლ) (GEL)
Sona ti oras UTC (UTC+4)
 -  Kalgaw (DST) saan a mapalpaliiw (UTC+4)
Agmaneho iti kanawan
Internet TLD .ge
Kodigo ti panagtelepono 995

Ti Georgia Dumngegi/ˈɔrə/ (Georgiano: საქართველო Sakartvelo, IPA: [sɑkʰɑrtʰvɛlɔ] ( denggen)) ket maysa a naturay nga estado idiay Kaukaso a rehion ti Eurasia. Daytoy ket mabirukan kadagiti pagtutumpongan iti Akinlaud nga Asia ken Akindaya nga Europa, daytoy ket nabeddenga iti laud babaen ti Nangisit a Baybay, iti amianan babaen ti Rusia, iti abagatan babaen ti Turkia ken Armenia, ken iti abagatan a daya babaen ti Azerbaijan. Ti kapitolio ti Georgia ket Tbilisi. Ti Georgia ket sumakop ti teritorio iti 69,700 km² ket ti populasionna ket gangani ti 4.7 a riwriw. Ti Georgia ket maysa a unitario, semi-presidential a republika, nga adda ti gobierno a nabutosan babaen ti maysa a representatibo a demokrasia.

Idi las-ud ti klasiko apanawen dagiti nawaya pagarian ket naiapabangonda a tattan ket isu ti Georgia. Dagiti pagarian ti Colchis ken Iberia ket nangamponda ti Kristianidad idi kasapaan ti maika-4 a siglo. Ti naipagkaykaysa a Georgia ket nakaabot ti panakapasayaat ti poltika ken ekonomiko idi las-ud ti panagturay ni Ari David IV ken Reina Tamar iti maika-11 ekn maika-12 a sigsiglo. Iti rugi ti maika-19 a siglo, ti Georgia ket inkapet idi baben ti Ruso nga Imperio.[6] Kalpasan ti nabiit a paset ti panawen apanagwaywayas kalpasan ti Ruso a Rebolusion iti 1917, ti Georgia ket sinakupan babaen ti Sobiet a Rusia idi 1921, a nagbalinan daytoy ti Georgiano a Sobiet Sosialista a Republika ken paset ti Kappon ti Sobiet. Kalpasan ti panagwaywayas idi 1991, ti kalpasan ti komunista a Georgia ket nagsagsagaba manipud ti sibil a panaggulogulo ken ekonomiko a didigra iti kaaduan a panawen ti 1990. Daytoy ket nagpaut aginggana ti Rosas a Rebolusion iti 2003, kalpasan ti panagiyamammo ti baro a gobierno kadagiti demokratiko ken ekonomiko a reporma.[7]

Ti Georgia ket maysa a kameng iti Konseho iti Europa ken ti GUAM nga Organisasion para iti Demokrasia ken Ekonomiko a Panagrangrang-ay. Daytoy ket aglaon kadagiti dua a de facto a nawaya a rehion, ti Abhasia ken Abagatan nga Osetia, a nakagun-od ti adda patinggana a sangalubongan a pannakabigbig kalpasan ti 2008 Ruso-Georgiano a Gubat. Ti Georgia ket nagipanpanunot a dagitoy a rehion ket paset ti naturay a teritoriona babaen ti milisia a panagsakop ti Rusia.[8]

Georgia cities01.png

Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]

  1. ^ "Artikulo 1.3", Batay-linteg iti Georgia 
  2. ^ "Artikulo 8", Batay-linteg iti Georgia . Iti pay Abkhazia, ken Abhasia.
  3. ^ "Dagiti Estadistika ti Georgia". GE: Geostat. Naala idi Pebrero 11, 2011. 
  4. ^ a b c d "Georgia". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 2012-04-18. 
  5. ^ "Reporta ti Panagrangrang-ay ti Nagtagitaoan" (PDF). Nagkaykaysa a Pagpagilian. 2011. Naala idi Nobiembre 14, 2011. 
  6. ^ David M. Lang, Ti Moderno a Pakasaritaan ti Georgia, p. 109
  7. ^ Parsons, Robert (Enero 11, 2008), "ti napait a panagballigi ni Mikheil Saakashvili", openDemocracy.net. Naala idi Mayo 21, 2008.
  8. ^ Linteg ti Georgia kadagiti Nasakupan a Teritorio (431-IIs, Oktubre 23, 2008). Ministro ti Estado para iti Panagkaykaysa. Naala idi Disiembre 15, 2011.

Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]

Dagiti midia a mainaig ti Georgia idiay Wikimedia Commons