Dagiti siudad ti Pilipinas

Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
(Naibaw-ing manipud idiay Dagiti siudad iti Pilipinas)
Lumaktaw idiay: pagdaliasatan, biruken
Coat of arms of the Philippines.svg
Daytoy nga artikulo ket paset dagiti serie:
Politika ken gobierno iti
Pilipinas

Ti siudad, iti Pilipinas, ket maysa a bagi ti lokal a gobierno a buklen dagiti baranggay.

Dagiti kadadakkelan iti populasion a ciudad iti Pilipinas ket ti Siudad ti Quezon iti Metro Manila nga addaan iti mapan a 2,000,000 a residente. Ti met Siudad ti Davao ket maysa kadagiti kalalawaan a siudad iti lubong no babaen iti kalawa ti daga a sakupna ta addaan iti nasurok a 2,500 kuadrado kilometro a rukod.

Gobierno[urnosen | urnosen ti taudan]

Ti lokal a gobirno ti siudad ket naidaulo babaen ti mayor a nabutosan babaen ti nalatak a balota. Ti bise-mayor ket agserbi a kas ti mangipangulo ti Konsilo ti Siudad, nga agserbi daytoy a kas ti lehislatibo a bagi ti siudad. Kalpasan ti panakaala da kadagiti dokumento ti linteg, dagiti siudad ket makaala da pay kadagiti napno a pangraem dagiti ehekutibo a departamento tapno nasaysayaat da a serbian dagiti umili. dda dagiti departamento a naibangon no masapul laeng, depende kadagiti kasapulan ti siudad.

Panakaidasig[urnosen | urnosen ti taudan]

Ti Lokal a Gobierno a Kodigo ti 1991 (Republika Tignay Bilang. 7160) ket idasig na amin dagiti siudad iti maysa kadagitoy tallo a kategoria:

Dagiti Urbano Unay a Siudad - Dagiti siudad nga addaan ti ti kabassitan a populasion iti dua gasut a ribo (200,000) nga agtaeng, a naipasingkedan babaen ti Opisina ti Nailian nga Estadistika, nga addaan ti kinaudi a makatawen a matgedan iti kabassitan a Lima pulo a Riwriw a Pisos (P50,000,000.00) a naibatay iti 1991 nga agnanayon a presio, a napasingkedan babaen ti tesorero ti siudadad. Adaan ti agdama a dagiti 33 nga urbano unay a siudad idiay Pilipinas, 16 kadagitoy ket mabirukan idiay Metro Manila.

Dagiti Nawaya a Komponente a Siudad - Dagiti siudad nga addaan kadagiti dokumento ti linteg nga agiparit kadagiti agbutbutos nga agibutos para kadagiti mabutbutusan nga opisial ti probinsia. Dagiti nawaya a komponente a siudad ket nawaya da manipud kadagiti probinsia. Adda dagiti lima a kastoy a siudad: Dagupan, Cotabato, Naga, Ormoc ken Santiago.

Dagiti Komponente a Siudad - Dagiti komponente a siudad ket saan da a masabat dagiti adda dita ngato a kasapulan ket dagitoy a siudad ket mausig da a kas komponente a siudad iti pakabirukan da a heograpiko a probinsia. No ti komponente a siudad ket mabirukan kadagiti pagbeddengan ti dua (2) wenno adadu pay a probinsia, ti kastoy a siudad ket mausig a komponente iti probinsia a panakilian na idi.

Panakaidasig ti matgedan[urnosen | urnosen ti taudan]

Dagiti siudad ket naidasig babaen ti natimbengan a makatawen a matgedan a naibatay kadagiti tallo a kinaudi a kalendario a tawen. Manipud idi Hulio 28, 2008 ti pagalagadan ti klase para kadagiti siudad ket:[1]

Klase Katimbengan a makatawen a matgedan
Umuna 400 a riwriw wenno adadu pay
Maikadua 320 a riwriw wenno adadu pay ngem basbassit ngem 400 a riwriw
Maikatlo 240 riwriw wenno adadu pay ngem basbassit ngem 320 a riwriw
Maikapat 160 riwriw wenno adadu pay ngem basbassit ngem 240 a riwriw
Maikalima 80 riwriw wenno adadu pay ngem basbassit ngem 160 a riwriw
Maikanem nababbaba ngem 80 riwriw

Listaan dagiti siudad iti Pilipinas[urnosen | urnosen ti taudan]

Manipud idi Disiembre 2004, adda 117 a ciudad iti Pilipinas.

Dagiti agwaywayas a ciudad ket nakalista iti baba a kaduada dagiti sigud a nakaipasetanda a probincia, kas koma iti Ciudad ti Baguio iti Benguet, Ciudad ti Zamboanga iti Zamboanga del Sur, Ciudad ti Angeles iti Pampanga, ken Ciudad ti Davao iti Davao del Sur.

Kadadakkelan a siudad[urnosen | urnosen ti taudan]

Ti sumaganad a listaan ti 10 a kadadakkelan a siudad iti Pilipinas babaen ti populasion. Naibasar daytoy iti senso idi 2000. Napagmaymaysa dagiti komponente a ciudad ken ili ti Metro Manila ken Metro Cebu tapno maipakita ti masakupan ti urbanisasion.

Ranggo Siudad  Populasion idi 2000 
1. Metro Manila 9,932,560
2. Metro Cebu 1,195,568
3. Ciudad ti Davao 1,147,116
4. Ciudad ti Zamboanga 601,794
5. Ciudad ti Antipolo 470,866
6. Ciudad ti Cagayan de Oro 461,877
7. Ciudad ti Bacolod 429,076
8. Ciudad ti General Santos 411,822
9. Ciudad ti Iloilo 365,820
10. Ciudad ti Iligan 285,061

 

Alpabetikal[urnosen | urnosen ti taudan]

Babaen ti provincia[urnosen | urnosen ti taudan]

Metro Manila
Agusan del Norte
Albay
Basilan
Bataan
Batangas
Benguet
Bohol
Bukidnon
Bulacan
Cagayan
Camarines Sur
Capiz
Cavite
Cebu
Cotabato (probinsia)
Davao del Norte
Davao del Sur
Ilocos Norte
Ilocos Sur
Iloilo
Isabela
La Union
Laguna
Lanao del Norte
Lanao del Sur
Leyte
Maguindanao
Masbate
Misamis Occidental
Misamis Oriental
Negros Occidental
Negros Oriental
Nueva Ecija
Oriental Mindoro
Palawan
Pampanga
Pangasinan
Quezon
Rizal
Samar
Sorsogon
Abagatan a Cotabato
Abagatan a Leyte
Sultan Kudarat
Surigao del Norte
Surigao del Sur
Tarlac
Zambales
Zamboanga del Norte
Zamboanga del Sur

Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]