Karayan Yangtze

Manipud iti Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Lumaktaw idiay: pagdaliasatan, agbiruk
Yangtze (Chang Jiang)
Karayan
Dusk on the Yangtze River.jpg
Sumipnget idiay Karayan Yangtze
Pagilian  Tsína
Es-estado Qinghai, Tibet, Yunnan, Sichuan, Chongqing, Hubei, Hunan, Jiangxi, Anhui, Jiangsu, Shanghai
Dagiti tributario
 - kanigid Yalong, Min, Tuo, Jialing, Han
 - kanawan Wu, Yuan, Zi, Xiang, Gan, Huangpu
Dagiti siudad Yibin, Luzhou, Chongqing, Wanzhou, Yichang, Jingzhou, Yueyang, Wuhan, Jiujiang, Anqing, Tongling, Wuhu, Nanjing, Zhenjiang, Nantong, Shanghai
Taudan Pantok ti Geladaindong
 - lokasion Kabanbantayan ti Tanggula, Qinghai
 - kangato 5,042 m (16,542 ft)
 - nagsasabtan 33°25′44″N 91°10′57″E / 33.42889°N 91.18250°E / 33.42889; 91.18250
Sabangan Daya a Baybay Tsina
 - lokasion Shanghai, ken Jiangsu
 - nagsasabtan 31°23′37″N 121°58′59″E / 31.39361°N 121.98306°E / 31.39361; 121.98306Nagsasabtan: 31°23′37″N 121°58′59″E / 31.39361°N 121.98306°E / 31.39361; 121.98306
Kaatiddog 6,300 km (3,915 mi) [1]
Labneng 1,808,500 km2 (698,266 sq mi) [2]
Panagayus
 - natimbeng 30,166 m3/s (1,065,302 cu ft/s) [3]
 - kaadu 110,000 m3/s (3,884,613 cu ft/s) [4][5]
 - kabassit 2,000 m3/s (70,629 cu ft/s)
Yangtze River Map.png
Ti pagdalanan ti Karayan Yangtze idiay uneg ti Tsina
Karayan Yangtze
Nagan nga Insik
Tradisional nga Insik
Napalaka nga Insik
Literal a kaibuksilan Ti Atiddog a Karayan
Alternatibo a nagan nga Insik
Tradisional nga Insik
Napalaka nga Insik
Nagan a Tibetano
Tibetano འབྲི་ཆུ་

Ti Karayan Yangtze, wenno Chang Jiang (Inggles play /ˈjæŋtsi/ wenno /ˈjɑːŋtsi/; Mandarin [tʂʰɑ̌ŋ tɕjɑ́ŋ]) ket isu ti kaatiddogan a karayan idiay Asia, ken ti maikatlo a kaatiddogan iti lubong. Daytoy ket agayus iti 6,418 kilometro (3,988 mi) manipud kadagiti glasier idiay Banak ti Qinghai-Tibet idiay Qinghai nga agpaday a bumallasiw ti abagatan alaud, tengnga ken akindaya a Tsina sakbay nga agayus idiay Baybay Daya a Tsina idiay Shanghai. Daytoy pay ket maysa kadagiti kadakkelan a karayan iti lubong babaen ti tomo ti panagayus. Ti Yangtze ket agayus ti maysa a panglima a kalawa ti daga ti Republika dagiti Tattao iti Tsína (PRC) ken ti labneng ti karayanna ket pagtaengan dagiti maysa a pagkatlo ti populasion ti Tsina.[6]

No mairaman ti Karayan Duyaw, ti Yangtze ket isu ti kangrunaan a karayan iti pakasaritaan, kultura ken ekonomia ti Tsina. Ti nalames a Karayan Yangtze Delta ket agpatpataud ti ad-adu ngem 20% ti GDP ti Tsina. Ti Karayan Yangtze ket agay-ayus kadagiti nadumaduma a kita ti ekosistema ken kabukbukodanna pay a pagtaengan dagiti nadumaduma a endemiko ken dagiti nadangran a sebbangan a mairaman ti Insik a buaya ken ti esturion ti Yangtze. Para kadagiti rinibu a tawen, dagiti tattao ket inus-usarda ti karayan para iti danum, panagsibog, kinadalus, pagluganan, industria, panagmarka ti pagbeddengan ken gubat. Ti Penned ti Tallo a Baw-ang idiay Karayan Yangtze ket isu ti kadakkelan a hidro-elektriko nga estasion ti elektrisidad iti lubong.[7][8]

Dagiti napalabas a tawen, daytoy a karayan ket nakasagsagaba maipud kadagiti karugitan ti industria, dagiti nagayusan ti agrikultura, panaglan-ak, ken dagiti pannakapukaw ti kalugnakan ken danaw, a dagitoy ket mangipakaro kadagiti natiempoan a panaglayos. Adda dagiti paset ti karayan a nasalakniban tattan a kas dagiti katutubo a reserba. Ti maysa bennat ti Yangtze nga agyayus ti adalem a karabukod idiay lumaud a Yunnan ket paset ti Tallo aParalelo a Karkarayan dagiti Nasalakniban a Lugar ti Yunnan, ti UNESCO a Tawid a Lugar ti Lubong.

Nagnagan[urnosen | urnosen ti taudan]

Ti nagan a "Yangtze", a naipaletra pay iti "Yangtse" wenno "Yangzi", ket naala manipud tilokal a nagan para iti maysa a gay-at iti akin-baba a Yangtze idiay asideg ti Yangzhou.

Ti "Yangzi" (Insik: 扬子; pinyin: Yángzǐ) ket isu idi ti nagan ti purok ken ti lugar ti maysa a taga-ugma a pagballasiwan ti balsa, ken ti "Jiang" (Insik: ; pinyin: Jiāng) ken maysa kadagiti Insika balikas para iti karayan.[9] Idi maiak-13 a siglo, ti nadayeg nga opisial ti Song a Dinastia, a ni Wen Tianxiang ket nangsurat ti maysa a daniw a natituluan iti Yangzi Jiang. Kalpasanna, dagiti Lumaud a Misionario ket nangngegda ti nagan ken inpakatda iti intero a karayan.

Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]

  1. ^ Encyclopaedia Britannica: Karayan Yangtze http://www.britannica.com/eb/article-9110538/Yangtze-River
  2. ^ Zhang Zengxin; Tao Hui; Zhang Qiang; Zhang Jinchi; Forher, Nicola; Hörmann, Georg. "Moisture budget variations in the Yangtze River Basin, China, and possible associations with large-scale circulation". Stochastic Environmental Research and Risk Assessment. Springer Berlin/Heidelberg. 24 (5): 579–589. doi:10.1007/s00477-009-0338-7. 
  3. ^ "Main Rivers". National Conditions. China.org.cn. Naala idi 2010-07-27. 
  4. ^ https://probeinternational.org/three-gorges-probe/flood-types-yangtze-river Accessed 2011-02-01
  5. ^ "Three Gorges Says Yangtze River Flow Surpasses 1998". Bloomberg Businessweek. 2010-07-20. Naala idi 2010-07-27. 
  6. ^ (Insik) [1] Naala idi2010-09-10
  7. ^ "Tallo a Karabukob a Penned, Tsina : Ladawan ti Aldaw". earthobservatory.nasa.gov. Naala idi 2009-11-03. 
  8. ^ Dagiti Sangalubongan a Karayan, bariweswes ti Tallo a Karabukob a Penned, Naala idi Agosto 3, 2009
  9. ^ (Insik)An Min, "夜晤扬子津" Yangzi Wanbao 2010-01-23

Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]

  • Carles, William Richard, "Ti Yangtse Chiang", Ti Heograpiko a Warnakan, Tom. 12, Blng. 3 (Sep., 1898), pp. 225–240; Inpablaak babaen ti: Blackwell Publishing para iti Kagimongan ti Naarian a Heograpiko (a kaduna ti Instituto dagiti Britaniko a Heograpo)
  • Danielson, Eric N. 2004. Nanjing ken ti Akin-baba a Yangzi, Manipud ti Napalabas ken Agdama, Ti Baro a Trilohia ti Karayan Yangzi, Tom. II. Singapore: Times Editions/Marshall Cavendish. ISBN 981-232-598-0.
  • Danielson, Eric N. 2005. Ti Tallo a Karabukob ken Ti Akin-ngato a Yangzi, Manipud ti Napalabas ken Agdama, Ti Baro a Trilohia ti Karayan Yangzi, Tom.. III. Singapore: Times Editions/Marshall Cavendish. ISBN  981-232-599-9.
  • Grover, David H. 1992 Dagiti KOmersio a Barko ti Amerikano idiay Yangtze, 1920-1941. Wesport, Conn.: Praeger Publishers.
  • Van Slyke, Lyman P. 1988. Yangtze: katutubo, pakasaritaan, ken ti karayan. Ti Bassit a Libro ti Stanford . ISBN 0-201-08894-0
  • Winchester, Simon. 1996. Ti Karayan iti Tengnga ti Lubong: Ti angpangato a panagdaliasat idiay Yangtze ken Panagsubli iti Insik a Panawen, Holt, Henry & Company, 1996, hardcover, ISBN 0-8050-3888-4; trade paperback, Owl Publishing, 1997, ISBN 0-8050-5508-8; trade paperback, St. Martins, 2004, 432 pampanid, ISBN 0-312-42337-3

Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]

Midia a mainaig iti Karayan Yangtze(Chang Jiang) iti Wikimedia Commons
Palko ti Karayan Yangtze