Jump to content

Fabaceae

Manipud iti Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
(Naibaw-ing manipud iti Leguminosae)

Fabaceae
Sakup ti panawen: Palaeoseno–Kaudian[1]
Kudzu (Pueraria lobata)
Taksonomia urnosen
Pagarian: Plantae
Klado: Tracheophytes
Klado: Angiospermae
Klado: Eudicotidae
Klado: Rosids
Urnos: Fabales
Pamilia: Fabaceae
Lindl.[2] (Leguminosae Jussieu, nom. cons.).[3]
Henero-kita
Faba (mairaman itan iti Vicia)
Mill.
Dagiti subpamilia
Dibersidad
dagiti 730 a henero ken dagiti 19,400 a sebbangan
Dagiti biome a sakupen babaen ti Fabaceae
Mapa ti pannakaiwarwaras ti Fabaceae. Dagiti legume ket mabirukan kadagiti uppat a nangruna a biome: tropikal a bakir, temperado, ruot, ken natubbog a mula.
Kapada a nagan

Ti Fabaceae wenno Leguminosae,[4] kadawyan nga ammo a kas ti legume, gisantes, wenno pamilia ti bukel, ken dagiti dakkel ken nangruna iti ekonomia a pamilia dagiti agsabsabong a mula. Daytoy ket mangiraman kadagiti kayo, dagiti bassit a mula, ken dagiti perenial wenno tinawen a hierba a mula, a nalaka a mabigbigan babaen dagiti bunga (legume) ken dagiti kompuesto nga estipulado a bulong. Au kadagiti legume ket addaan iti pakailasinan a sabsabong ken bungbunga. Adu a naiwarwaras ti pamilia, ken ti maikatlo a kadakkelan a pamilia ti mula iti daga kadagiti termino a bilang dagiti sebbangan, kalpasan laeng ti Orchidaceae ken Asteraceae, nga agraman kadagiti agarup a 751 a henero ken dagiti agarup a 19,000 nga ammo a sebbangan.[5][6][7] Ti lima kadagiti kadakkelan a henero ket ti Astragalus (sumurok a 3,000 a sebbangan), Acacia (sumurok a 1000 a sebbangan), Indigofera (agarup a 700 a sebbangan), Crotalaria (agarup a 700 a sebbangan) ken Mimosa (agarup a 400 a sebbangan), a mangbukel iti agarup a pagkatlo iti amin a sebbangan ti legume. Dagiti ammo a sebbangan ti legume idi ca. 19,000 ket agdagup iti agarup a 7% kadagiti agsabsabong a sebbangan ti mula.[6][8] Ti Fabaceae ket ti kaaduan a kadawayan a pamilia a mabirukan kadagiti tropikal a katuduan a bakir ken kadagiti namaga a bakir iti Kaamerikaan ken Aprika.[9]

Ti kaudian a molekular ken morpolohiko nga ebidensia ket mangsuporta ti kinapudno a ti Fabaceae ket bugbugtong a monopiletiko a pamilia.[10] Nasuportaran daytoy a kanungpalan a saan laeng a babaen ti grado iti naipakita a panagkakabagian babaen dagiti nadumaduma a grupo iti kaunegan ti pamilia a maiyasping iti mabirukan kadagiti Leguminosae ken dagiti kaasitgan a pannakikabagian, ngem babaen pay dagiti amin a kaudian a pilohenetiko a panagadal a naibatay iti panagsasaruno ti DNA.[11][12][13] Mangpasingked dagitoy a panagadal a dagiti Fabaceae ket monopiletiko a grupo nga asideg a kabagian dagiti pamilia ti Polygalaceae, Surianaceae ken Quillajaceae ken maitagikuada iti urnos ti Fabales.[14]

No maikuyog kadagiti sereal, adda dagiti sumagmamano a bunga ken dagiti tropikal a ramut, ti maysa a bilang ti Leguminosae ket kankanayonen a makan iti tao kadagiti milenia ken dagiti usarda ket asideg a maikabagian iti ebolusion ti tao.[15]

Mangiraman ti pamilia ti Fabaceae ti bilang dagiti nangruna iti agrikultura ken dagiti makan a mula, a mairaman ti Glycine max (soya), Phaseolus (bukbukel), Pisum sativum (gisantes), Cicer arietinum (kardis), Medicago sativa (alfalfa), Arachis hypogaea (mani), Ceratonia siliqua (carob), ken Glycyrrhiza glabra (liquorice). Adda dagiti sumagmamano a bilang dagiti sebbangan dagiti peste a dakes a ruot kadagiti nadumaduma a parte iti lubong, a mairaman ti: Cytisus scoparius (broom), Robinia pseudoacacia (nangisit a locust), Ulex europaeus (gorse), Pueraria lobata (kudzu), ken dagiti bilang ti sebbangan ti Lupinus.

Dagiti nagibasaran

[urnosen | urnosen ti taudan]
  1. ↑ Wojciechowski, M. F.; Lavin, M.; Sanderson, M. J. (2014). "A phylogeny of legumes (Leguminosae) based on analysis of the plastid matK gene resolves many well-supported sub clades within the family". American Journal of Botany. 91 (11): 1846–62. doi:10.3732/ajb.91.11.1846. PMID 21652332.
  2. ↑ Angiosperm Phylogeny Group (2009). "An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG III". Botanical Journal of the Linnean Society. 161 (2): 105–121. doi:10.1111/j.1095-8339.2009.00996.x.
  3. ↑ Watson L.; Dallwitz, M. J. (2007-06-01). "The families of flowering plants: Leguminosae". Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2017-10-08. Naala idi 9 Pebrero 2008.
  4. ↑ International Code of Nomenclature for algae, fungi, and plants. Naiyarkibo 2013-09-27 iti Wayback Machine Article 18.5 states: "The following names, of long usage, are treated as validly published: ....Leguminosae (nom. alt.: Fabaceae; type: Faba Mill. [= Vicia L.]); … When the Papilionaceae are regarded as a family distinct from the remainder of the Leguminosae, the name Papilionaceae is conserved against Leguminosae."
  5. ↑ Christenhusz, M. J. M.; Byng, J. W. (2016). "The number of known plants species in the world and its annual increase". Phytotaxa. 261 (3): 201–217. doi:10.11646/phytotaxa.261.3.1.
  6. 1 2 Judd, W. S., Campbell, C. S. Kellogg, E. A. Stevens, P.F. Donoghue, M. J. (2002), Plant systematics: a phylogenetic approach, Sinauer Axxoc, 287-292. ISBN 0-87893-403-0.
  7. ↑ Stevens, P. F. "Fabaceae". Angiosperm Phylogeny Website. Version 7 May 2006. Naala idi 28 Abril 2008.
  8. ↑ Magallón, S. A.; Sanderson, M. J. (2001). "Absolute diversification rates in angiosperm clades" (PDF). Evolution. 55 (9): 1762–1780. doi:10.1111/j.0014-3820.2001.tb00826.x. PMID 11681732. Naiyarkibo manipud iti kasisigud (PDF) idi 19 Oktubre 2013.
  9. ↑ Burnham, R. J.; Johnson, K. R. (2004). "South American palaeobotany and the origins of neotropical rainforests". Philosophical Transactions of the Royal Society B: Biological Sciences. 359 (1450): 1595–1610. doi:10.1098/rstb.2004.1531. PMC 1693437. PMID 15519975.
  10. ↑ Lewis G., Schrire B., Mackinder B. and Lock M. 2005. (eds.) Legumes of the world. The Royal Botanic Gardens, Kew, Reino Unido. 577 pages. 2005. ISBN 1-900347-80-6.
  11. ↑ Doyle, J. J., J. A. Chappill, C.D. Bailey, & T. Kajita. 2000. Towards a comprehensive phylogeny of legumes: evidence from rbcL sequences and non-molecular data. pp. 1 -20 in Advances in legume systematics, part 9, (P. S. Herendeen and A. Bruneau, eds.). Royal Botanic Gardens, Kew, UK.
  12. ↑ Kajita, T.; Ohashi, H.; Tateishi, Y.; Bailey, C. D.; Doyle, J. J. (2001). "rbcL and legume phylogeny, with particular reference to Phaseoleae, Millettieae, and allies". Systematic Botany. 26 (3): 515–536. JSTOR 3093979.
  13. ↑ Wojciechowski, M. F.; M. Lavin; M. J. Sanderson (2004). "A phylogeny of legumes (Leguminosae) based on analysis of the plastid matK gene resolves many well-supported sub clades within the family". American Journal of Botany. 91 (11): 1846–1862. doi:10.3732/ajb.91.11.1846. PMID 21652332. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2010-06-21. Naala idi 2019-02-14.
  14. ↑ Angiosperm Phylogeny Group [APG] (2003). "An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG II" (PDF). Botanical Journal of the Linnean Society. 141 (4): 399–436. doi:10.1046/j.1095-8339.2003.t01-1-00158.x. Naiyarkibo manipud iti kasisigud (PDF) idi 2018-03-10. Naala idi 2019-02-14.
  15. ↑ Burkart, A. Leguminosas. In: Dimitri, M. 1987. Enciclopedia Argentina de Agricultura y Jardinería. Tomo I. Descripción de plantas cultivadas. Editorial ACME S.A.C.I., Buenos Aires. pages: 467-538.

Dagiti akinruar a silpo

[urnosen | urnosen ti taudan]

Dagiti midia a mainaig iti Fabaceae iti Wikimedia Commons
Dagiti datos a mainaig iti Fabaceae iti Wikispecies

Naala manipud iti "https://ilo.wikipedia.org/w/index.php?title=Fabaceae&oldid=397292"