Sasao a Katuiko

Manipud iti Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Darsen a mapan iti pagdaliasatan Darsen a mapan agbiruk
Katuiko
EtnisidadDagiti tattao a Katuiko
Heograpiko a
pannakaiwarwaras
Indotsina
Lingguistika a pannakaidasigAustroasiatiko
  • Katuiko
Pannakabingbingay
  • Katu
  • Kui–Bru (Laud)
  • Pacoh
  • Ta'Oi–Kriang
Glottologkatu1271[1]

Dagiti sangapulo ket lima a sasao a Katuiko ket mangporma ti sanga ti sasao nga Austroasiatiko nga insasao babaen dagiti agarup a 1.3 a riwriw a tattao iti Abagatan a daya nga Asia. Dagiti tattao nga agsasao iti sasao a Katuiko ket tinawtawagan iti tattao a Katuiko. Ni Paul Sidwell ket isu ti mangipangulo nga espesialista iti sasao a Katuiko. Naibagbaga a ti Austroasiatiko/sasao a Mon–Khmer ket leksikoda a kapada ti Katuiko ken Bahnariko no as-asidegda iti heograpia. Kinunana a daytoy a pannakaipada iti heograpia ket nawaya no ania a sanga ti pamilia ti mangitagikua ti ti tunggal maysa a pagsasao. Kinunana pay a ti Katuiko ken Bahnariko ket awananda iti ania man a pagbibingayan nga inobasion, isu a saanda a mangporma ti sanga ti pamilia nga Austroasiatiko.

Pannakaidasig[urnosen | urnosen ti taudan]

Idi 1966, ti leksikostatistiko a panagusig kadagiti nadumaduma a sasao a Mon–Khmer iti Indotsina ket inaramid idi babaen da David Thomas ken Richard Phillips dagiti lingguista ti SIL. Daytoy a panagadal ket nagresultaan ti pannakabigbig dagiti dua a naisangayan a baro a sub-sanga ti Mon-Khmer, ken agnagan dagitoy iti Katuiko ken Bahnariko (Sidwell 2009).

Ti datos para iti makaanay a panangidasig ti sasao a Katuiko a Mon–Khmer ket nagbalin laeng a nagun-od kalpasan ti panaglukat ti Laos kadagiti gangganaet nga agsuksukisok kadagiti tawen ti 1990. Ti sumaganad a pannakaidasig ket babaen ni Sidwell (2005). Nagdudua ni Sidwell (2005) iti hipotesis a Vieto-Katuiko ni Diffloth, a kinunkunana a saan a nalawag ti ebidensia, ken saan a nalawag no ania ti pakaitagikuaan ti Katuiko iti pamilia. Iti pay maipatinayon, inkeddeng ni Sidwell (2009) a ti sanga ti Katu ti kakonsertibuan a subgrupo ti Katuiko, bayat nga amin dagiti sabali a sanga ket nagpadur-asda kadagiti ad-adu nga inobasion.

Ilista pay ti Ethnologue ti Kassang, ngem dayta ket pagsasao a Bahnariko (Sidwell 2003). Lê, et. al (2014:294)[2] a ti subgrupo a Katu a tinawtawagan iti Ba-hi nga agtateng idiay lugar ti kabanbantayan ti Distrito ti Phong Điền, Bietnam.

Ti tunggal maysa iti Kuy ken Bru ket addaan iti agarup a kagudua a riwriw nga agsasao, bayat a ti rimpuok ti Ta’Oi ket addaan kadagiti agarup a 200,000 nga agsasao.

Proto-pagsasao[urnosen | urnosen ti taudan]

Dagiti rekonstruksion ti Proto-Katuiko, wenno dagiti sub-sangana ket mairaan dagiti sumagand:

  • Thomas (1967): A Phonology Reconstruction of Proto-East-Katuic
  • Diffloth (1982): Registres, devoisement, timbres vocaliques: leur histoire en katouique
  • Efinov (1983): Problemy fonologicheskoj rekonstrukcii proto-katuicheskogo jazyka
  • Peiros (1996): Katuic Comparative Dictionary
  • Therapahan L-Thongkum (2001): Languages of the Tribes in Xekong Province, Southern Laos
  • Paul Sidwell (2005): The Katuic languages: classification, reconstruction and comparative lexicon

Konstruktuen manen ni Sidwell (2005) ti imbentoria ti konsonante ti proto-Katuiko a kas dagiti sumaganad:

*p *t *c *k
*b *d
*m *n
*w *l, *r *j
*s *h

Daytoy ket kapada ti rekonstruksion ti Proto-Mon Khmer malaksid para iti , a nasaysayaat a napreserba iti sasao a Katuiko ngem dagiti sabali a sanga ti Austroasiatiko, ken naipampamattian idi ni Sidwell nga adda pay iti Proto-Mon Khmer.

Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]

  • Gehrmann, Ryan. 2016. The West Katuic languages: comparative phonology and diagnostic tools. Chiang Mai: Payap University MA Thesis.
  • Gehrmann, Ryan. 2015. Vowel Height and Register Assignment in Katuic. Journal of the Southeast Asian Linguistics Society 8. 56-70.
  • Gehrmann, Ryan and Johanna Conver. 2015. Katuic Phonological Features. Mon-Khmer Studies 44. 55-67.
  • Choo, Marcus. 2012. The Status of Katuic. Chiang Mai: Linguistics Institute, Payap University.
  • Choo, Marcus. 2010. Katuic Bibliography with Selected Annotations. Chiang Mai: Linguistics Institute, Payap University.
  • Choo, Marcus. 2009. Katuic Bibliography. Chiang Mai: Linguistics Institute, Payap University.
  • Sidwell, Paul. 2005. The Katuic languages: classification, reconstruction and comparative lexicon. LINCOM studies in Asian linguistics 58. Munich: LINCOM Europa. ISBN 3-89586-802-7
  • Sidwell, Paul. 2005. Proto-Katuic phonology and the sub-grouping of Mon-Khmer languages. In Paul Sidwell (ed.), SEALSXV: Papers from the 15th Meeting of the South East Asian Linguistics Society, 193-204. Pacific Linguistics PL E1. Canberra: Pacific Linguistics.
  • Theraphan L-Thongkum. 2002. The Role of endangered Mon-Khmer languages of Xekong Province, Southern Laos, in the reconstruction of Proto-Katuic. In Marlys Macken (ed.), Papers from the Tenth Annual Meeting of the Southeast Asian Linguistics Society. 407-429. Program for Southeast Asian Studies, Arizona State University.
  • Theraphan L-Thongkum. 2001. ภาษาของนานาชนเผ่าในแขวงเซกองลาวใต้. Phasa khong nanachon phaw nai khweng Sekong Lao Tai. [Languages of the tribes in Xekong province, Southern Laos]. Bangkok: The Thailand Research Fund.
  • Peiros, Ilia. 1996. Katuic comparative dictionary. Pacific Linguistics C-132. Canberra: Australian National University. ISBN 0-85883-435-9
  • Miller, John & Carolyn Miller. 1996. Lexical comparison of Katuic Mon-Khmer languages with special focus on So-Bru groups in Northeast Thailand. Mon-Khmer Studies 26. 255-290.
  • Migliazza, Brian. 1992. Lexicostatistic analysis of some Katuic languages. In Amara Prasithrathsint & Sudaporn Luksaneeyanawin (eds.), 3rd International Symposium on Language and Linguistics, 1320–1325. Bangkok: Chulalongkorn University.
  • Gainey, Jerry. 1985. A comparative study of Kui, Bruu and So phonology from a genetic point of view. Bangkok: Chulalongkorn University MA thesis.
  • Effimov, Aleksandr. 1983. Проблемы фонологической реконструкции прото-катуического языка. Probljemy phonologichjeskoj rjekonstruktsii Proto-Katuichjeskovo jazyka. [Issues in the phonological reconstruction of the Proto-Katuic language]. Moscow: Institute of Far Eastern tudies Moscow dissertation.
  • Diffloth, Gérard. 1982. Registres, dévoisement, timbres vocaliques: leur histoire en Katouique. [Registers, devoicing, vowel phonation: their history in Katuic]. Mon-Khmer Studies 11. 47-82.
  • Thomas, Dorothy. M. (1967). A phonological reconstruction of Proto–East Katuic. Grand Forks: University of North Dakota MA thesis.

Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]

  1. ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Katuic". Glottolog 3.0 (iti Ingles). Jena, Alemania: Instituto para iti Ebolusionario nga Antropolohia ni Max Planck.
  2. ^ Ireporta da Lê Bá Thảo, Hoàng Ma, et. al; Viện hàn lâm khoa học xã hội Việt Nam – Viện dân tộc học. 2014. Các dân tộc ít người ở Việt Nam: các tỉnh phía nam. Ha Noi: Nhà xuất bản khoa học xã hội. ISBN 978-604-90-2436-8

Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]