Spondias

Manipud iti Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Darsen a mapan iti pagdaliasatan Darsen a mapan agbiruk

Spondias
Starr 071024-0339 Spondias mombin.jpg
Agbungnga a Spondias mombin
Taksonomia
Pagarian: Plantae
(di nairanggo): Angiospermae
(di nairanggo): Eudicotidae
(di nairanggo): Rosidae
Urnos: Sapindales
Pamilia: Anacardiaceae
Subpamilia: Spondioideae
Tribu: Spondiadeae
Henero: Spondias
L.
Sebbangan-kita
Spondias mombin
Dagiti sebbangan

17, kitaen ti teksto

Kapada a nagan

Allospondias (Pierre) Stapf
Skoliostigma Lauterb.[1]

Ti Spondias ket henero dagiti mula nga agsabsabong iti pamilia ti kasoy, Anacardiaceae. Ti henero ket buklen dagiti 17 a naipalpalawag a sebbangan, a 7 ket patneng iti Neotropiko ken agarup a 10 ket patneng iti tropikal nga Asia. Dagitoy ket kadawyan a nanaganan iti Ingles kadagiti hog plums, Spanish plums, libas iti Bikol ken kadagiti dadduma pay a kaso ti nabalitokan a mansanas gapu iti napintas ti marisna a bungada a kapadpada ti mansanas. Dagitoy ket adayo a kabagian ti mansanas. Ti nasaysayaat a kadawyan a nagan ket ti mombins.

Bunga, napisi ken bukel ti Spondias dulcis

Dagitoy ket kankanayon a berde a kaykayo nga agtubo iti katayag ti 25 metro. Dagiti bulong ket agkusikos a naurnos, pinnado, manmano a dua-pinnado wenno simple. Ti bunga ket drupa ken kapada ti bassit a mangga (iti kabagian a henero iti Mangifera), 4–10 cm iti kaatiddog, a maluluom iti duyaw weenno kahel. Daytoy ket addaan iti agmaymaysa a bukel.

Agarup a 10 a sebbangan dagiti Spondias ket agbunga iti makan a bunga ken naimuyunganen para iti panagpataud ti prutas. Dagitoy a bunga ket kankanen dagiti mamalia a mangmangan iti mula ken kankanen pay dagiti ayup a mangmangan iti karne a kas ti ugsa.

Ti teoria a maipanggep ti nagan ti siudad ti Bangkok, Tailandia a ti nagan ket naala manipud iti makok (มะกอก), ti Tailandes a nagan ti prutas iti Spondias dulcis.[2] Ti Spondias pinnata ket tinawtawagan iti Pulicha kaai iti pagsasao a Tamil, a ti kayatna a sawen ket "naalsem a prutas." Daytoy ket tinawtawagan pay iti "Amate Kaai" iti Pagsasao a Kanares, Ambade iti Tulu ken Konkani. Idiay Sri Lanka daytoy ket tinawtawagan iti 'Amberella'.

Ti Malesiaa sebbangan iti Spondias ket binaliwan idi babaen ni Ding Hou idi 1978.[3] Ti kaudian a mabigbigan a sebbangan, Spondias testudinis, ket naipalawag idi 1998.[4]

Napreserba a ma-kok, nasam-it ken naalsem nga addaan iti sili
Dagiti napili a sebbangan

Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]

  1. ^ "Spondias L." Germplasm Resources Information Network. United States Department of Agriculture. 2009-11-23. Naala idi 2010-02-12.
  2. ^ "ชั้นและตำบลที่ตั้งวัด", watarun.org, naala idi Marso 29, 2011.
  3. ^ Flora Malesiana serye 1, 8(3):395-577.
  4. ^ John D. Mitchell ken ni Douglas C. Daly. 1998. "Ti "tortoise's cajá" – ti baro a sebbangan tiSpondias (Anacardiaceae) manipud iti abagatan a laud ti Amazsonia" Brittonia 50( ):447-451.

Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]

Midia a mainaig iti Spondias iti Wikimedia Commons