Ganges

Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Lumaktaw idiay: pagdaliasatan, biruken
Nagsasabtan: 22°05′N 90°50′E / 22.083°N 90.833°E / 22.083; 90.833
Ganges
Karayan
Varanasiganga.jpg
Ti Ganges idiay Varanasi
Dagiti pagilian India, Banglades
Dagiti estado Uttarakhand, Uttar Pradesh, Bihar, Jharkhand, Laud a Bengal
Dagiti tributario
 - kanigid Ramganga, Gomti, Ghaghara, Gandaki, Burhi Gandak, Koshi, Mahananda
 - kanawan Yamuna, Tamsa, Son, Punpun
Dagiti siudad Haridwar, Kanpur, Jajmau, Allahabad, Varanasi, Mirzapur, Ghazipur, Patna, Rishikesh, Munger, Bhagalpur, Kolkata
Taudan Glasier Gangotri, Glasier Satopanth, Glasier Khatlingr, ken dagiti danum manipud ti natunaw a noebe maniud kadagiti pantok a kas ti Nanda Devi, Trisul, Kedarnath, Nanda Kot, ken Kamet.
 - lokasion Uttarakhand, India
 - kangato 3,892 m (12,769 pié)
 - nagsasabtan 30°59′N 78°55′E / 30.983°N 78.917°E / 30.983; 78.917
Sabangan Delta ti Ganges
 - lokasion Luek ti Bengal, Banglades & India
 - kangato 0 m (0 pié)
 - nagsasabtan 22°05′N 90°50′E / 22.083°N 90.833°E / 22.083; 90.833
Kaatiddog 2,525 km (1,569 mi)
Labneng 1,080,000 km2 (416,990 kd mi)
Panagayus para iti Farakka Barrage
 - natimbengan 12,500 m3/s (441,433 ku pié/s)
 - kaadu 70,000 m3/s (2,472,027 ku pié/s)
 - kabassit 2,000 m3/s (70,629 ku pié/s)
Sabali pay a pagayusan (katimbengan)
 - Luek ti Bengal 42,470 m3/s (1,499,814 ku pié/s)
Mapa ti naipagtitipon a pagayusan a labneng ti Ganges (narangha), Brahmaputra (bioleta), ken Meghna (berde).

Ti Ganges (play /ˈɡænz/ gan-jeez) wenno Ganga (IPA: [ˈɡəŋɡaː] ( denggen)), ket maysa a adu a pagbeddengan a karayan ti India ken Banglades. Ti 2,525 km (1,569 mi) a karayan ket agtaud idiay Himalaya idiay Indiano nga estado ti Uttarakhand, ken agayus ti amianan ken daya ti uneg ti Tanap Ganges ti Amianan nga India a mapan idiay Banglades, nga idiay ket agayus idiay Luek ti Bengal. Daytoy ti kaatiddogan a karayan idiay India ken ti maikadua a kalatakan a karayan iti lubong babaen ti panagayus ti danum.[1] Ti labneng ti Ganges basin ket isu ti kaaduan ti populasion a labneng ti karayan iti lubong, nga adda dagiti sumurok a 400 a riwriw a tattao ken ti densidad ti populasion ti agarup a 1,000 nga umili kada kuadrado milia (390 /km2).

Ti Ganges ket isu ti kasagradoan a karayan kadagiti Hindu ken isu pay ti pagbiagan dagiti riniwriw nga Indiano nga agtaateng kadagiti igid ti dalanna ken agkamkammatalekda ti daytoy kadagiti inaldaw a kammasapulanda.[2] Daytoy ket nararaeman a kas ti diosen a Ganga iti Hinduismo.[3] Daytoy ket naipakasaritaan pay a nagruna: adu kadagiti dati a kapitolio ti probinsia ken imperio (a kas ti Patliputra,[4] Kannauj,[4] Kara, Kashi, Allahabad, Murshidabad, Munger, Baharampur ken Kolkata) ket mabirukan kadagiti igidna.

Ti Ganges ket mairanggo kadagiti lima a karugitan a karayan iti lubong idi 2007,[5] nga adda ti agpang ti fecal coliform iti kayrayan idiay asideg ti Varanasi ti adadu ngem sangagasut a beses nga opisal a patingga ti Indiano a gobierno. Ti rugit ket sanna laeng a dangran dagiti tao, ngem dagiti pay 140 a sebbangan ti ikan, 90 a sebbangan ti anpibio ken ti nadangran a delpin ti karayan Ganges.[5] Ti Tignay a Plano ti Ganga, ti maya mga enbironmental a tignay a panagdalus tikarayan, ket agdama a maysa nangruna pannakapaay,[6] gapu ti padaksen ken ti kaawan ti teknikal a kalaing, ti kaawan ti enbironmental a panagplano, dagiti Indiano a tradison ken pammati, ken ti kaawan ti suporta manipud kadagiti relihioso a turay.

Paglasatan[urnosen | urnosen ti taudan]

Ti Devprayag, a pagsasabtan ti karayan Alaknanda (kanawan) ken Bhagirathi (kanigid), a pangrugian ti pakaitutupan ti Ganges.
Ti Himalaya a taudan ti danumm ti karayan Ganges idiay Garhwal a rehion ti Uttarakhand, India. Ti taudan ti danum ti alog ken karkarayan ket nanaganan ti nakairig a testo; ti katayag dagiti bantay, dandanaw, ken dagiti ili ket naipakpakita iti pangserra kadagiti metro.

Ti Ganges ket mangrugi idiay pagsasabtan iti karayan Bhagirathi ken Alaknanda. Ti Bhagirathi ket naipanpanunotan nga isu ti agpayso a taudan iti Hindu a kulura ken mitolohia, urayno ti Alaknanda ket atatiddog.[7][8] Ti taudan ti danum ti Alakananda aket naporma baaen ti pannakatunaw ti niebe manipud kadagiti patok ti Nanda Devi, Trisul, ken Kamet. Ti Bhagirathi ket agpanagto manipud ti sakaanan ti Glasier Gangotri , idiay Gaumukh, iti kangato iti 3,892 m (12,769 ft).[9]

Urayno adda dagiti babassit nga alog a mangbukel kadagiti taudan ti danum ti Ganges, dagiti innem a kadakkelan ken dagiti pagsasabtanda ket naikedkeddeng a sagrado. Ti innem a taudan ti danum nga alog ket dagiti karayan Alaknanda, Dhauliganga, Nandakini, Pindar, Mandakini, ken Bhagirathi. Dagiti lima a pagsasabtan, a naamammuan a kas ti Panch Prayag, ket adda iti agid ti Alaknanda. dagitoy ket ti, iti agpababa nga anod nga urnos, Vishnuprayag, a ti ayan ti pagtiponana ti Dhauliganga ken ti Alaknanda; Nandprayag, nga ayan ti tiponan ti Nandakini; Karnaprayag, nga ayan ti tiponan ti Pindar, Rudraprayag, nga ayan ti tiponan ti Mandakini; ken ti kanungpalan, ti Devprayag, nga ayan ti tiponan ti Bhagirathi iti Alaknanda tapno mangporma ti pakaitutopan ti Karayan Ganges.[7]

Kalpasan ti panagayayosna iti 250 kilometro (160 mi)[9] babaen ti nailet a ginget ti Himalaya, ti Ganges ket rummuar manipud kadagiti bantay babaen ti Rishikesh, ken sumrek idiay kadagaan ti Gangetiko a Tanap idiay peregrino nga ili ti Haridwar.[7] Idiay Haridwar, ti maysa apenend ket mangturong kadagiti danumna idiay Kanal Gangesl, a mangsibog ti rehion ti Doab iti Uttar Pradesh, a ti karayan, iti panaglaslasatna ket agarup nga agpa-abagatan alaud aginggan iti daytoy a puntos, ket mangrugi nga agayosn iti abagatan a daya babaen kadagiti tanap ti akin amianan nga India.

Ti Ganges ket sumurot iti maysa a 800-kilometro (500 mi) nga agararko a panaglasat a manglabas kadagiti siudad ti Kannauj, Farukhabad, ken Kanpur. Iti panaglablabasna daytoy ket makitiptipon babaen ti Ramganga, a mangitited ti ti natimbeng a tinawen apanagayos iti agarup a 500 m3/s (18,000 cu ft/s).[10] Ti Ganges ket tumipon iti Yamuna idiay Triveni Sangam idiay Allahabad, ti maysa a nasantuan apagsasabtan iti Hinduismo. Iti pagsasabtanda ti Yamuna ket dakdakkel ngem ti Ganges, a mangitited ti agarup a 2,950 m3/s (104,000 cu ft/s),[10] wenno agarup a 58.5% iti naitipo a panagayos.[11]

Itan ket agayayos nga agpadaya, ti karayan ket sabtenna ti Karayan Tamsa (tinawtawagan pay itiTons), nga gayayos iti amianan manipud ti Kabanbantayan Kaimur ken mangiited ti natimbeng a pabagayos iti agarup a 190 m3/s (6,700 cu ft/s). Kalpasan ti Tamsa ti Karayan Gomti ket tumipon, nga agayayos iti abagatan manipud ti Himalaya. Ti Gomti ket mangitited ti natimbeng a tinawen a panagayos iti agarup a 234 m3/s (8,300 cu ft/s). Ken kalpasan daytoy ti Karayan Ghaghara, nga agayayos met laeng nga agpa-abagatan manipud ti pagtiponan ti Himalaya. Ti Ghaghara, nga adda iti natimbeng a tinawen apanagayos iti agarup a 2,990 m3/s (106,000 cu ft/s), ket isu ti kadakkelan a tributario ti Ganges. Kalpasan ti Ghaghara ca pagsasabtan ti Ganges ket tiponan manipud ti abagatan babaen ti Karayan Son, a mangiited ti agarup a 1,000 m3/s (35,000 cu ft/s). Ti Karayan Gandaki, ken ti Karayan Kosi , ket agtipon manipud ti amianan, a mangitited ti agarup a 1,654 m3/s (58,400 cu ft/s) ken 2,166 m3/s (76,500 cu ft/s). Ti Kosi ket isu ti maikatlo a kadakkelan a tibutario ti Ganges, kalpasan ti Ghaghara ken Yamuna.[10]

Iti malabsan a baetan ti Allahabad ken Malda, Laud a Bengal, ti Ganges ket labsanna dagiti ili ti Chunar, Mirzapur, Varanasi, Ghazipur, Patna, Bhagalpur, Ballia, Buxar, Simaria, Sultanganj, ken Saidpur. Idiay Bhagalpur, ti karayan ket mangrugi nga gayos iti abagatan-abagatan adaya ket idiay Pakur, daytoy ket mangrugi ti panagpabassitna iti panagsangsanga iti umuna a distributario, tiBhāgirathi-Hooghly, a pagbalinan ti Karayan Hooghly. Sakbay ti pagbeddengan ti Banglades ti Farakka Barrage ket mangtengngel ti panagayos ti Ganges, a mangiturturong ti danum iti maysa a pangipakanan a kanal a mangisilpo iti Hooghly para iti panggep a panagikkat ti lan-ak. Ti Karayan Hooghly ket pinorma babaen ti panagsabsabat ti Karayan Bhagirathi ken Karayan Jalangi idiay Nabadwip, ken ti Hooghly ket adda dagiti adu a bukodna a tributario. Ti kadakkelan ket ti Karayan Damodar, a daytoy ket adda ti kaatiddog iti 541 km (336 mi) , nga adda ti pagatianan a labneng iti 25,820 km2 (9,970 sq mi).[12] Ti Karayan Hooghly ket maatianan iti Luek ti Bengal idiay asideg tir Isla ti Sagar. Iti baetan ti Malda ken ti Luek ti Bengal, ti Karayan Hooghly ket labsanna dagiti ili ken dagiti siudad ti Murshidabad, Nabadwip, Kolkata ken Howrah.

Kalpasan ti iseserrekna iti Bangladeh, ti kangrunaan a sanga ti Ganges ket naamammuan a kas ti Padma. Ti Padma ket tiponan babaen ti Karayan Jamuna, ti kadakkelan a distributario ti Brahmaputra. Iti adayo pay nga agpa-baba bga ayos, ti Padma ket tumipon iti Karayan Meghna, ti maikadua a kadakkelan a distributario ti Brahmaputra, ken mangala ti nagan ti Meghna iti iseserekna iti Meghna nga Estuario, a maatianan idiay Luek ti Bengal.

Ti Ganges Delta, ket ket nagruna pormaen ti dakkel, nga adu ti sedimentona nga ayos ti karayan Ganges ken Brahmaputra , ket isu daytoy ti kadakkelan a delta iti lubong, iti agarup a 59,000 km2 (23,000 sq mi). Daytoy ket gumay-at iti 322 km (200 mi) idiay igid ti Luek ti Bengal.

Ti laeng karayan Amasona ken Kongo ti adda ti adadu a natimbeng a panagayos ngem ti naitipon a panagayos ti Ganges, ti Brahmaputra, ken ti Surma-Meghna a sistema ti karayan. Iti napno a panaglayus ti Amasona laeng ti dakdakkel.

Heolohia[urnosen | urnosen ti taudan]

Ti sublontinente ti India ket naisanglada iti ngato ti tektonika a plato ti India, ti bassit aplato iti kaunegan ti Indo-Australian Plata.[13] Daytoy a panangilawag a proseso ti heolohiko ket nangrugi idi pitopulo a riwriw a tawtawen, idi kas paset ti akin-abagatan a nalatak a kontinente ti Gondwana, nangrugi datoy ti amianan a nagpadaya a panaganud a nagpaut ti limapulo a riwriw a tawtawen iti ballasiw idi ti saan pay a naporma a Taaw Indiano.[13] Ti simmarsaruno a panagdungpar ti subkontinente iti Eurasiano a Plato ken ti subduksiion iti sirokna, ket isu ti nangpataud ti Himalaya, ti kanagtuan a bambantay iti planeta.[13] Iti dati a sirok ti baybaya a dagus nga abagatan iti rumrummuar a Himalaya, d ti panaggungunay ti plato ket nagpartuat ti dakkel a kalasugan, a naininut a napunno kadagiti sedimento nga inyeg babaen ti Indus ken dagiti tributariona ken ti Ganges ken dagiti tributariona,[14] ket mangporma itan ti Tanap Indo-Gangetiko.[15]

Ti Indo-Gangetiko a Tanap ket heolohiko a naamammuan a kas maysa kasakbayan a naadalem wenno labneng ti kasakbayan a daga.[16]

Hidrolohia[urnosen | urnosen ti taudan]

Ti mapa idi 1908 a mangipakpakita ti dalan ti Ganges ken dagiti tributariona. Dagiti nangruna a tributariona iti kanigid nga igid ket mairaman ti Gomti (Gumti), Ghaghara (Gogra), Gandaki (Gandak), ken ti Kosi (Kusi); dagiti nangruna a tributariona iti kanawan nga igid ket mairaman ti Yamuna (Jumna), Son, Punpun ken ti Damodar.

Ti hidrolohia ti Karayan Ganges ket narikut unay, a naipangpangruna ti rehion ti Delta Ganges. Ti maysa a resulta ket dagiti nadumaduma awaya ti panangikeddeng ti kaatiddog ti karayan, ti panagayusna, ken ti kadakkel ti labneng a pagayusan ti danumna.

Ti karayan Ganges idiay Kolkata, nga adda iti likudan ti Rangtay Howrah
Ti akin-baba a Ganges idiay Lakshmipur, Banglades
Ti Karayan Ganga idiay Patna, nga adda iti likudan ti Rangtay Gandhi Setu

Ti nagan aGanges ket inus-usar para iti karayan a nagbaetan ti nagsasabtan dagiti karayan Bhagirathi ken Alaknanda, idiay Himalaya, ken ti pagbeddengan ti India-Banglades, idiay asideg ti Penned Farakka ken ti umuna a pagsasangaan iti karayan. Ti kaatiddog ti Ganges ket kankanayon a naibagbaga a gangani a sumurok a kaatiddog iti 2,500 km (1,600 mi), agarup a 2,505 km (1,557 mi),[17] aginggana ti 2,525 km (1,569 mi),[18][11] wenno mabalin a 2,550 km (1,580 mi).[19] Kadagitoy a kaso ti taudan ti karayan ket kadawyan a naipagpagarup a ti Karayan Bhagirathi, Glasier Gangotri idiay Gomukh, ken ti sabanganna nga isu ti sabangan ti Karayan Meghna idiay Luek ti Bengal.[18][11][17][19] Sagpaminsan a ti taudan ti Ganges ket naikedkeddeng nga adda idiay Haridwar, nga adda idiay dagiti waig ti taudan ti danumna iti Himalayan ket mapan idiay Gangetiko a Tanap.[12]

Iti dadduma pay a kaso, ti kaatiddog ti Ganges ket naitited para iti distributariona iti Karayan Hooghly, nga atatiddog ngem ti kangrunaan a rummuaranna babaen ti Karayan Meghna, a pangibanagan ti kaatiddog ti agarup a 2,620 km (1,630 mi), manipud ti taudan iti Bhagirathi,[20] wenno 2,135 km (1,327 mi), manipud idiay Haridwar aginggana idiay sabangan ti Hooghly.[12] Dagiti dadduma pay a kaso ti kaatiddog ket naibagbaga nga agarup a 2,240 km (1,390 mi), manipud ti taudan ti Bhagirathi aginggan idiay pagbeddengan ti Banglades, nga idiay ket agbalbaliw ti naganna iti Padma.[21]

Para pay dagiti kapadpada a rason, dagiti taudan ket maigiddiat ti kadakkel ti pagayusan ti danum a labneng ti karayan. Ti labneng ket sakupenna dagiti uppat a pagilian, ti India, Nepal, Tsina, ken Banglades; dagiti sangapulo ket maysa nga estado ti India, Himachal Pradesh, Uttarakhand, Uttar Pradesh, Madhya Pradesh, Chhattisgarh, Bihar, Jharkhand, Punjab, Haryana, Rajasthan, Laud a Bengal, ken ti Kappon a Teritorio ti Delhi.[22] Ti labneng Ganges, a mairaman ti delta ngem saan a dagiti labneng ti Brahmaputra wenno Meghna, ket agarup a 1,080,000 km2 (420,000 sq mi), a dagiti 861,000 km2 (332,000 sq mi) ket adda idiay India (agarup a 80%), 140,000 km2 (54,000 sq mi) idiay Nepal (13%), 46,000 km2 (18,000 sq mi) idiay Banglades (4%), ken 33,000 km2 (13,000 sq mi) idiay Tsina (3%).[23] Sagpaminsan a ti Ganges ken dagiti pagayusan a labneng ti Brahmaputra–Meghna ket naitiptipon para iti dagup iti agarup a 1,600,000 km2 (620,000 sq mi),[24] owenno 1,621,000 km2 (626,000 sq mi).[25] Ti naitiptipon a labneng ti Ganges-Brahmaputra-Meghna (naipangyababaan iti GBM wenno GMB) a pagayusan ti danum a labneng ket naiwarwaras iti ballasiw ti Banglades, Bhutan, India, Nepal, ken Tsina.[26]

Ti labneng ti Ganges ket sumakop manipud ti Himalaya ken ti Transhimalaya iti amianan, aginggan kadagiti bangkirig iti kabambantayan ti Vindhya iti abagatan, manipud kadagiti akin-daya bangkirig ti Aravalli iti laud aginggana ti banak Chota Nagpur ken ti delta Sunderbans iti daya. Ti adu a paset ti panagayus manipud ti Ganges ket agtaud manipud ti sistema ti bantay Himalaya. Iti kaunegan ti Himalaya, ti labneg ti Ganges ket maiwarwaras ti gangani a 1,200 km manipud ti Yamuna-Satluj a pakabingayan idiay igid ti pantok ti Simla a mangporma ti pagbeddengan iti labneng ti Indus iti laud aginggana ti Pantok ti Singalila idiay igid ti pagbeddengan ti Nepal-Sikkim a mangporma ti pagbeddengan iti labneng ti Brahmaputra iti daya. Daytoy a pase ti Himalaya ket aglaon iti 9 kadagiti 14 a kangatuan a tuktok iti lubong iti sumurok a kangato iti 8,000m, a mairaman ti Bantay Everest nga isu daytoy ti kangatuan a puntos ti labneng ti Ganges . Dagiti dadduma pay a pantok ti sumurok a 8,000m idiay labneng ket ti Kangchenjunga, Lhotse, Makalu, Cho Oyu, Dhaulagiri, Manaslu, Annapurna ken ti Shishapangma. Ti Himalaya a paset ti labneng ket mangiraman ti abagatan-daya a paset ti estado ti Himachal Pradesh, ti intero nga estado ti Uttarakhand, ti intero a pagilian ti of Nepal ken ti kaadaywan a paset ti amianan-laud nga estado ti Laud a Bengal.

Ti panagayus ti Ganges ket maigiddiat pay babaen ti taudan. Kankanayon a ti panagayus ket naibagbaga para iti sabangan ti Karayan Meghna, isunga naitiptipon ti Ganges iti Brahmaputra ken Meghna. Daytoy ket pagbanagan ti natimbengan a dagup ti tinawen a panagayuis iti agarup a 38,000 m3/s (1,300,000 cu ft/s),[25] wenno 42,470 m3/s (1,500,000 cu ft/s).[20] Iti dadduma pay a kaso ti natimbeng a tinawen a panagayus ti Ganges, Brahmaputra, ken ti Meghna ket naisinsinada a nait-ited, iti agarup a 16,650 m3/s (588,000 cu ft/s) para iti Ganges, agarup a 19,820 m3/s (700,000 cu ft/s) para iti Brahmaputra, ken agarup a 5,100 m3/s (180,000 cu ft/s) para iti Meghna.[18]

Dagiti nailinia a dakamat[urnosen | urnosen ti taudan]

  1. ^ Ti Ganga: ti panag-uasar ti danum idiay Indiano a subkontinente, babaen ni Pranab Kumar Parua, p. 33
  2. ^ "US TV host takes dig at Ganges". Zeenews.com. 16 Disiembre 2009. Naala idi 4 Hulio 2012. 
  3. ^ Bhattacharji, Sukumari; Bandyopadhyay, Ramananda (1995). Dagiti Sarita ti Devi. Orient Blackswan. p. 54. ISBN 978-81-250-0781-4. Naala idi 27 Abril 2011. 
  4. ^ a b Ghosh, A. Ti Ensiklopedia ti Indiano nga arkeolohia. BRILL. p. 334. ISBN 978-90-04-09264-8. OCLC 313728835. Naala idi 27 Abril 2011. 
  5. ^ a b kapanan ti 1 Abril 2007 (1 Abril 2007). "Matmatayen ti Ganga, pumatay a rugit". Greendiary.com. Naala idi 4 Hulio 2012. 
  6. ^ "Agdalus Wenno Matay", The Times of India, 19 Marso 2010
  7. ^ a b c "Karayan Ganges". Encyclopædia Britannica (Encyclopædia Britannica Online Library Edition ed.). 2011. Naala idi 23 Abril 2011. 
  8. ^ Penn, James R. (2001). Dagiti karayan ti lubong: ti sosisal, heograpiko, ken enbironmenta a taudan ti libro. ABC-CLIO. p. 88. ISBN 978-1-57607-042-0. Naala idi 23 Abril 2011. 
  9. ^ a b C. R. Krishna Murti; Gaṅgā Pariyojanā Nideśālaya; Komite ti Enbironmento a Panagsukisok ti India (1991). Ti Ganga, a sientipiko a panagadal. Northern Book Centre. p. 19. ISBN 978-81-7211-021-5. Naala idi 24 Abril 2011. 
  10. ^ a b c Jain, Sharad K.; Agarwal, Pushpendra K.; Singh, Vijay P. (2007). Hydrolohia ken danum a rekurso ti India. Springer. p. 341. ISBN 978-1-4020-5179-1. Naala idi 26 Abril 2011. 
  11. ^ a b c Gupta, Avijit (2007). Dadakkel a karayan: heomorpolohia ken panangtaripatu. John Wiley ken Annak a Lallaki. p. 347. ISBN 978-0-470-84987-3. Naala idi 23 Abril 2011. 
  12. ^ a b c Dhungel, Dwarika Nath; Pun, Santa B. (2009). Ti Nepal-India Danum a Kumadduaan: Dagiti Karit. Springer. p. 215. ISBN 978-1-4020-8402-7. Naala idi 27 Abril 2011. 
  13. ^ a b c Ali, Jason R.; Jonathan C. Aitchison (2005). "Kalatakan nga India". Earth-Science Reviews 72 (3–4): 170–173. doi:10.1016/j.earscirev.2005.07.005. 
  14. ^ Dikshit & Schwartzberg 2007, p. 7.
  15. ^ Prakash, B.; Sudhir Kumar, M. Someshwar Rao, S. C. Giri (2000). "Dagiti holoseno tektoniko a panagggunay ken ti pagbennatan a lugar kadagiti lumaud a Gangetiko a tanap" (PDF). Current Science 79 (4): 438–449. 
  16. ^ Dmowska, Renata (2003). Dagiti Panagpasayaat ti Heopisika. Academic Press. p. 14. ISBN 978-0-12-018846-8. Naala idi 6 Mayo 2011. 
  17. ^ a b Merriam-Webster (1997). Heograpiko a Diksionario ti Merriam-Webster. Merriam-Webster. p. 412. ISBN 978-0-87779-546-9. Naala idi 23 Abril 2011. 
  18. ^ a b c Sharad K. Jain; Pushpendra K. Agarwal; Vijay P. Singh (5 Marso 2007). Hidrolohia ken dagiti danum a rekurso ti India. Springer. pp. 334–342. ISBN 978-1-4020-5179-1. Naala idi 18 Abril 2011. 
  19. ^ a b L. Berga (25 Mayo 2006). Dagiti Penned ket dagiti Pagidulinan ti Danum, dagiti Kagimongan ken Enbironmento ti Maika-21 a Siglo: Dagiti Nagbanagan ti Internasional a Timpuyogan dagiti Penend kadagiti Kagimongan iti Maika-21 a Siglo, Maika-22 nga Internasional a Kongreso kadagiti Dadakkel a Penned (ICOLD), Barcelona, Espana, 18 Hunio 2006. Taylor & Francis. p. 1304. ISBN 978-0-415-40423-5. Naala idi 23 Abril 2011. 
  20. ^ a b Pranab Kumar Parua (3 Enero 2010). Ti Ganga: panag-usar ti danum idiay subkontinente ti India. Springer. pp. 267–272. ISBN 978-90-481-3102-0. Naala idi 18 Abril 2011. 
  21. ^ M. Monirul Qader Mirza; Ema. Manirula Kādera Mirjā (2004). Ti dibersion ti danum ti Ganges: dagiti pagbanagan ti enbironmento ken implikasion. Springer. pp. 1–6. ISBN 978-1-4020-2479-5. Naala idi 18 Abril 2011. 
  22. ^ Roger Revelle ken ni V. Lakshminarayan (9 Mayo 1975). "Ti Danum a Makina ti Ganges". Siensia 188 (4188): 611–616. doi:10.1126/science.188.4188.611. 
  23. ^ Suvedī, Sūryaprasāda (2005). Internasional linteg dagiti dalan ti danum para iti maika-21 a siglo: ti kaso iti karayan Ganges basin. Ashgate Publishing, Ltd. p. 61. ISBN 978-0-7546-4527-6. Naala idi 24 Abril 2011. 
  24. ^ Elhance, Arun P. (1999). Hidropolitika iti Maikatlo a Lubong: suppiat ken pagtitinnulongan kadagiti labneng ti karayan. US Institute of Peace Press. pp. 156–158. ISBN 978-1-878379-91-7. Naala idi 24 Abril 2011. 
  25. ^ a b Arnold, Guy (2000). Dagiti Estratihiko a Dalan iti Lubong. Taylor & Francis. pp. 223–227. ISBN 978-1-57958-098-8. Naala idi 26 Abril 2011. 
  26. ^ Eric Servat; IAHS Internasional a KOmision kadagiti Sistema ti Rekurso ti Danum (2002). FRIEND 2002: Rehional Hidrolohia: Panangikabit ti bessang a baetan ti panagsukisok ken panagsanay. IAHS. p. 308. ISBN 978-1-901502-81-7. Naala idi 18 Abril 2011. 

Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]

Dagiti adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]

Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]

  • Dagiti midia a mainaig ti Ganges idiay Wikimedia Commons
  • Pakaammo ti panagbiahe idiay Ganges manipud idiay Wikivoyage