Delhi

Manipud iti Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Darsen a mapan iti pagdaliasatan Darsen a mapan agbiruk
Delhi
Pederal a distrito
Nailian a Kapitolio a teritorio ti Delhi
Manipud ti ngato nga agpakanawan: Lotus a templo, Tanem ni Humayun, Connaught a Lugar, Akshardham a templo ken Ruangan ti India.
Ti Delhi ket mabirukan idiay India
Delhi
Delhi
Lokasion ti Delhi idiay India.
Nagsasabtan: 28°36′36″N 77°13′48″E / 28.61000°N 77.23000°E / 28.61000; 77.23000Nagsasabtan: 28°36′36″N 77°13′48″E / 28.61000°N 77.23000°E / 28.61000; 77.23000
Pagilian India
Gobierno
 • Teniente Gobernador Tejendra Khanna
 • Pangulo a Ministro Sheila Dikshit (INC)
Kalawa
 • Pederal a distrito 1,484.0 km2 (573.0 sq mi)
 • Daga 159.0 km2 (61.4 sq mi)
 • Danum 18.0 km2 (6.9 sq mi)
Kangato 0–125 m (0–409 ft)
Populasion (2011 a karkulo)
 • Pederal a distrito 11,007,835
 • Densidad 3,886/km2 (10,065/sq mi)
 • Metro 16,314,838
 • Demonimo Delhiite , Taga-Delhi
Sona ti oras Pagalagadan nga Oras ti India (UTC+5.30)
Kodigo ti koreo 110001-110098, 1100xx
Kodigo ti lugar +91 11
Website delhi.gov.in
Urnosen dagiti datos iti Wikidata

Ti Delhi (/ˈdɛli/; pannakabalikas Dillee in Hindi), ket opisial a ti Nailian a Kapitolio a Teritorio ti Delhi (NCT) a mairaman ti Indiano a kapitolio; ket isu ti maikadua a kadakkelan a metropolis ti India kalpasan ti Mumbai. Nga adda ti populasion iti 16.7 a riwriw idi 2011, ti siudad ket isu ti maikadua a kaaduan ti populasion a metropolis idiay India ken maika-8 a kaaduan ti populasion a metropolis iti lubong.[1] Ti NCT ken ti urbano a rehionna ket naikkan ti naipangpangruna a kasasaad iti Nailian a kapitolio a Rehion (NCR) babaen ti maika-69 a panagpasayaat a tignay ti 1991 iti Indiano a batay-linteg. Adda dagiti gangani a 22.2 a riwriw nga agtataeng idiay kalatakan nga urbano a lugar ti NCR, a mairaman dagiti kaarrubana a siudad tiBaghpat, Gurgaon, Sonepat, Faridabad, Ghaziabad, Noida ken Kalatakan a Noida ken mairaman pay dagiti babbabassit a kaasideganna nga ili, ken adda dagiti gangani a 22.2 a riwriw nga agtataeng[2].

Ti Delhi ket naam-ammuan a daytoy ket nagtultuloy a nataengan manipud idi maika-6 a siglo BC.[3] Iti amin a pakasaritaanna, ti Delhi ket nagserbi a kas ti kapitolio kadagiti pagarian ken imperio. Daytoy ket rinaut, nasamsamen ken nabangbangon manen kadagiti adu a beses, a naisangsangayan idi Mediebal a panawen, ken isu nga ti moderno a siudad ti Delhi ket maysa a rimpuok kadagiti adu a siudad a naiwarwaras ti ballasiw ti metropolitano a rehion. Ti Delhi ket namatpatian pay nga isu ti sitio ti Indraprastha, ti naisalaysayan a kapitolio ti Pandavas idi las-ud ti Mahabharata. Ti Delhi ket nagungar manen a kas maysa a nangruna a politikal, kultural ken komersio a siudad iti igid dagiti paglaklakuan a dalan a nagbaetan ti amianan a laud ti India ken ti Tanap ti Ganges kalpasan ti panagungar dagiti Delhi a sultanato.[4][5] Daytoy ket ibalbalayanna dagiti adu a taga-ugma ken mediebal a monumento, dagiti arkeolohiko a sitio ken dagiti tidda.

Idi 1639 AD, ti Mughal nga emperador ti Shahjahan ket nangbangon ti baro a nadidingan a siudad idiay Delhi a nagserbi daytoy a kas ti kapitolio ti Mughal nga Imperio manipud idi 1649 aginggana ti Rebelion ti 1857.[6][7] Ti Britaniko ken natiliwna ti Delhi babaen idi 1803 ken ni George V ket nagirangarang idi 1911 a ti kapitolio dagiti natengtengngel ti Britaniko a paset ti India ket ti Delhi.[8] Ti baro a kapitolio a siudad, ti New Delhi, ket nabangon idi idiay abagatn ti daan a siuda idi las-ud ti 1920 a tawtawen.[9] Idi nakagun-od ti India ti panakawayawaya manipud ti Britaniko a turay idi 1947, ti New Delhi ket nairangarang a kas ti kapitoliona ken tugaw ti gobierno.

Ti nagan a Delhi ket sagpaminsan pay a naus-usar a mangiramn kadagiti urbano a lugar idiay asideg ti NCT, ken ti panagitudo ti New Delhi, a naisanglad ti kaunegan ti metropolis. Urayno daytoy ket teknikal a na-administrado ti pederal a kappon a teritorio, ti politikal nga administrasion ti NCT ti Delhi itan ket asasideg a kapadpada ti maysa nga estado ti India nga adda ti bukodna a lehislatura, nangato a korte ken ti maysa nga ehekutibo a konsilo dagiti ministro nga indauloan babaen ti maysa a Pangulo a MInistro. Ti New Delhi ket kumaduaan nga inadministro babaen ti pederal a Gobierno ti India ken ti lokal a Gobierno tiDelhi, ken isu ti kapitolio ti NCT ti Delhi.

Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]

  1. ^ Habib, Irfan (1999). Ti agrariano asistema ti Mughal India, 1556–1707. Pagmalditan ti Unibersidad ti Oxford. ISBN 978-0-19-562329-1. ... Dagiti agdama a panagsukimat ti pannakailetra ti India spellings ket sinusorot para kadagiti nagan ti lugar malaksid kadagiti madmadlaw unay manipud kadagiti pannakailetra kadagiti taudanmi: isu nga basaek ti "Dehli" a saan a ti "Delhi ... 
  2. ^ "Dagiti Prospekto ti Sangalubongan nga Urbanisasion: Ti 2009 a Rebision ti Populasion a Batayan ti Datos". Nagkaykaysa a Pagpagilian. 2012. Naala idi 2 Abril 2012. 
  3. ^ Asher, Catherine B (2000) [2000]. "Kapitulo 9:Ti Delhi a nadidingan: Panagbalbaliw dagiti Pagbeddengan". Iti James D. Tracy. City Walls. Pagmalditan ti Unibersidad ti Cambridge. pp. 247–281. ISBN 0-521-65221-9. Naala idi 1 Nobiembre 2008. 
  4. ^ Necipoglu, Gulru (2002) [2002]. "Dagiti Epigrapo, Eskritura, ken Arkitektura ti Nasapa a Sultanato ti Delhi". Muqarnas: Ti tianwen a Makitkita a Kultura ti Islamiko a Lubong. BRILL. pp. 12–43. ISBN 90-04-12593-0. Naala idi 1 Nobiembre 2008. 
  5. ^ Aitken, Bill (2001) [2002]. Dagiti Agsasao a Bato: Dagiti Sitio ti Sangalubongan a Tawidan ti Kultura idiay India. Eicher Goodearth Limited. ISBN 81-87780-00-2. Naala idi 1 Nobiembre 2008. 
  6. ^ Ti Ensiklopedia Amerikana: Ti Biblioteka ti Unibersal a Pannakaammo. 8. Encyclopedia Americana Corp. 1918. p. 621. Naala idi 1 Nobiembre 2008. 
  7. ^ Sehgal, R.L. (1998) [1998]. Slum Upgradation: Emerging Issue & Policy Implication's. Bookwell Publications. p. 97. ISBN 81-85040-18-4. Naala idi 1 Nobiembre 2008. 
  8. ^ "Shifting pain". Times of India. 11 Disiembre 2011. Naala idi 18 Hunio 2012. 
  9. ^ Vale, Lawrence J. (1992). Arkitektura, bileg, ken ti nailian kinasiasino. Unibersidad ti Yale a Pagmalditan. pp. 88–100. ISBN 978-0415955157. Naala idi 1 Nobiembre 2008. 

Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]

Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]

Midia a mainaig iti Delhi iti Wikimedia Commons