Nalatak a Dandanaw: Paggiddiatan a nagbaetan dagiti rebision

Manipud iti Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Content deleted Content added
TjBot (tungtungan | aramid)
m r2.7.2) (Robot: Agnaynayon af, als, an, ar, arc, arz, ast, az, ba, bat-smg, be, be-x-old, bg, br, bs, ca, cs, cv, cy, da, de, el, eml, eo, es, et, eu, fa, fi, fiu-vro, fo, fr, fy, ga, gl, he, hi, hif, hr, hu, hy, ia, id, is, it, ja, jbo, ka, kbd, kk, k...
m nagsimpa
Linia 2: Linia 2:
[[Papeles:Great-Lakes-Basin.svg|thumb|375px|Ti mapa a mangipakpakita ti Nalatak a Dandanaw ken dagiti bukodda a [[Labneng a pagayusan|pagayusan ti danum]], nga adda dagiti pagbeddengan ti Estado, Probinsia ken Sangalubongan.]]
[[Papeles:Great-Lakes-Basin.svg|thumb|375px|Ti mapa a mangipakpakita ti Nalatak a Dandanaw ken dagiti bukodda a [[Labneng a pagayusan|pagayusan ti danum]], nga adda dagiti pagbeddengan ti Estado, Probinsia ken Sangalubongan.]]


Ti '''Nalatak a Dandanaw''', sagpaminsan a naipalpalawag a kas ti '''Laurentiano a Nalatak a Dandanaw''', ket umnong dagiti [[danaw]] ti [[nasadiwa a danum]] a mabirukan idiay amianan a daya ti [[Amianan nga Amerika]], idiay [[pagbeddengan ti Kanada–Estados Unidos]], a maikapet idiay [[Taaw Atlantiko]] babaen ti [[Saint Lawrence Seaway|San Lorenzo a Dalan ti Baybay]] ken ti [[Great Lakes Waterway|Dalan a Danum mti Nalatak a Dandanaw]]. Daytoy ket buklen dagiti Danaw ti [[Danaw Superior|Superior]], [[Danaw Michigan|Michigan]], [[Danaw Huron|Huron]], [[Danaw Erie|Erie]], ken [[Danaw Ontario|Ontario]], dagitoy ket mangporma ti kadakkelan a grupo ti danaw ti nasadiwa adanum iti lubong,nga aglaon ti 21% ti rabaw ti nasadiawa a danum iti lubong.<ref>{{cite web|url=http://www.epa.gov/glnpo/basicinfo.html |title=Great Lakes&nbsp;– U.S. EPA |publisher=Epa.gov |date=2006-06-28 |accessdate=2011-02-19}}</ref><ref>{{cite web|url=http://biology.usgs.gov/luhna/chap6.html |title=LUHNA Kapitulo 6: Naipakasaritaan a Abbong ti daga a Panagbalbaliw idiay Rehion ti Nalatak a Dandanaw |publisher=Biology.usgs.gov |date=2003-11-20 |accessdate=2011-02-19}}</ref><ref>{{cite book|first=Fereidoun|last=Ghassemi| year=2007|title=Inter-basin water transfer| publisher=Cambridge, Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan|isbn=0-521-86969-2 }}</ref> Ti dagup ti rabaw ket {{Convert|94250|sqmi|0}}, ken ti dagup ti tomoa (narukod ti ababa a petsa ti danum) ket {{Convert|5439|cumi|0|lk=on}}.<ref name="EPAphysical">{{cite web |url=http://www.epa.gov/glnpo/physfacts.html |title=Nalatak a Dandanaw: Kangrunaan aPakaammo: Dagiti maipapan ti Bagi a Kinapudno |accessdate=19:05, Mierkoles Nobiembre 9, 2011 (UTC) |date=Mayo 25, 2011 |publisher=Ahensia ti Panagsalaknib ti Enbironmento ti Estados Unidos (EPA) }}</ref> Dagiti danaw ket sagpaminsada pay a tinawtawagan a kas ti Amianan nga Aplaya wenno "Maikatlo nga Aplayat" babaen dagiti umili ti Estados Unidos.
Ti '''Nalatak a Dandanaw''', sagpaminsan a naipalpalawag a kas ti '''Laurentiano a Nalatak a Dandanaw''', ket umnong dagiti [[danaw]] ti [[nasadiwa a danum]] a mabirukan idiay amianan a daya ti [[Amianan nga Amerika]], idiay [[pagbeddengan ti Kanada–Estados Unidos]], a maikapet idiay [[Taaw Atlantiko]] babaen ti [[Saint Lawrence Seaway|San Lorenzo a Dalan ti Baybay]] ken ti [[Great Lakes Waterway|Dalan a Danum ti Nalatak a Dandanaw]]. Daytoy ket buklen dagiti Danaw ti [[Danaw Superior|Superior]], [[Danaw Michigan|Michigan]], [[Danaw Huron|Huron]], [[Danaw Erie|Erie]], ken [[Danaw Ontario|Ontario]], dagitoy ket mangporma ti kadakkelan a grupo ti danaw ti nasadiwa a danum iti lubong,nga aglaon ti 21% ti rabaw ti nasadiawa a danum iti lubong.<ref>{{cite web|url=http://www.epa.gov/glnpo/basicinfo.html |title=Great Lakes&nbsp;– U.S. EPA |publisher=Epa.gov |date=2006-06-28 |accessdate=2011-02-19}}</ref><ref>{{cite web|url=http://biology.usgs.gov/luhna/chap6.html |title=LUHNA Kapitulo 6: Naipakasaritaan a Abbong ti daga a Panagbalbaliw idiay Rehion ti Nalatak a Dandanaw |publisher=Biology.usgs.gov |date=2003-11-20 |accessdate=2011-02-19}}</ref><ref>{{cite book|first=Fereidoun|last=Ghassemi| year=2007|title=Inter-basin water transfer| publisher=Cambridge, Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan|isbn=0-521-86969-2 }}</ref> Ti dagup ti rabaw ket {{Convert|94250|sqmi|0}}, ken ti dagup ti tomo a (narukod ti ababa a petsa ti danum) ket {{Convert|5439|cumi|0|lk=on}}.<ref name="EPAphysical">{{cite web |url=http://www.epa.gov/glnpo/physfacts.html |title=Nalatak a Dandanaw: Kangrunaan a Pakaammo: Dagiti maipapan ti Bagi a Kinapudno |accessdate=19:05, Mierkoles Nobiembre 9, 2011 (UTC) |date=Mayo 25, 2011 |publisher=Ahensia ti Panagsalaknib ti Enbironmento ti Estados Unidos (EPA) }}</ref> Dagiti danaw ket sagpaminsada pay a tinawtawagan a kas ti Amianan nga Aplaya wenno "Maikatlo nga Aplayat" babaen dagiti umili ti Estados Unidos.


Dagiti danaw ket ket nangruna a taudan ti panagtagtagilako babaen ti daytoy a lugar, ken dagitoy ket pagtaengan dagiti adu a bilang ti akuatiko a sebbanganan. Adu kadagiti makadadael a sebbangan ti maipayammo gapu ti panagtagtagilako iti daytoy a lugar, ken adda dagiti makadangran ti biodebersidad ti daytoy a lugar.
Dagiti danaw ket ket nangruna a taudan ti panagtagtagilako babaen ti daytoy a lugar, ken dagitoy ket pagtaengan dagiti adu a bilang ti akuatiko a sebbanganan. Adu kadagiti makadadael a sebbangan ti maipayammo gapu ti panagtagtagilako iti daytoy a lugar, ken adda dagiti makadangran ti biodebersidad ti daytoy a lugar.

Rebision manipud idi 15:59, 7 Nobiembre 2012

Ti manmano a makitkita nga awan ti ulepna a satelite a panakaimatangan ti intero a rehion ti Nalatak a Dandanaw, Abril 24, 2000, a nainaynayon dagiti nagan ti danaw
Ti mapa a mangipakpakita ti Nalatak a Dandanaw ken dagiti bukodda a pagayusan ti danum, nga adda dagiti pagbeddengan ti Estado, Probinsia ken Sangalubongan.

Ti Nalatak a Dandanaw, sagpaminsan a naipalpalawag a kas ti Laurentiano a Nalatak a Dandanaw, ket umnong dagiti danaw ti nasadiwa a danum a mabirukan idiay amianan a daya ti Amianan nga Amerika, idiay pagbeddengan ti Kanada–Estados Unidos, a maikapet idiay Taaw Atlantiko babaen ti San Lorenzo a Dalan ti Baybay ken ti Dalan a Danum ti Nalatak a Dandanaw. Daytoy ket buklen dagiti Danaw ti Superior, Michigan, Huron, Erie, ken Ontario, dagitoy ket mangporma ti kadakkelan a grupo ti danaw ti nasadiwa a danum iti lubong,nga aglaon ti 21% ti rabaw ti nasadiawa a danum iti lubong.[1][2][3] Ti dagup ti rabaw ket 94,250 kuadrado milia (244,106 km2), ken ti dagup ti tomo a (narukod ti ababa a petsa ti danum) ket 5,439 kubiko milia (22,671 km3).[4] Dagiti danaw ket sagpaminsada pay a tinawtawagan a kas ti Amianan nga Aplaya wenno "Maikatlo nga Aplayat" babaen dagiti umili ti Estados Unidos.

Dagiti danaw ket ket nangruna a taudan ti panagtagtagilako babaen ti daytoy a lugar, ken dagitoy ket pagtaengan dagiti adu a bilang ti akuatiko a sebbanganan. Adu kadagiti makadadael a sebbangan ti maipayammo gapu ti panagtagtagilako iti daytoy a lugar, ken adda dagiti makadangran ti biodebersidad ti daytoy a lugar.

Pinagibasaran

Paammo
  1. ^ "Great Lakes – U.S. EPA". Epa.gov. 2006-06-28. Naala idi 2011-02-19.
  2. ^ "LUHNA Kapitulo 6: Naipakasaritaan a Abbong ti daga a Panagbalbaliw idiay Rehion ti Nalatak a Dandanaw". Biology.usgs.gov. 2003-11-20. Naala idi 2011-02-19.
  3. ^ Ghassemi, Fereidoun (2007). Inter-basin water transfer. Cambridge, Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan. ISBN 0-521-86969-2.
  4. ^ "Nalatak a Dandanaw: Kangrunaan a Pakaammo: Dagiti maipapan ti Bagi a Kinapudno". Ahensia ti Panagsalaknib ti Enbironmento ti Estados Unidos (EPA). Mayo 25, 2011. Naala idi 19:05, Mierkoles Nobiembre 9, 2011 (UTC). {{cite web}}: Kitaen dagiti pateg ti petsa iti: |accessdate= (tulong)
Adu pay a mabasbasa
  • Tanner, Helen Hornbeck (1987). Atlas ti Nalatak a Dandanaw Indiano aPakasaritaan. Unibersidad ti Oklahoma a Pagmalditan. ISBN 978-0-8061-2056-0.

Dagiti silpo ti ruar

Dagiti midia a mainaig iti Nalatak a Dandanaw iti Wikimedia Commons

Nagsasabtan: 45°45′N 84°0′W / 45.750°N 84.000°W / 45.750; -84.000