Karbón

Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Lumaktaw idiay: pagdaliasatan, biruken
borokarbónnitróheno
-

C

Si
Langa
nalitnaw a (diamante) ken nangisit a (grapito)


Dagiti espektral a linia iti Karbón
Sapasap a tagikua
Nagan, simbolo, numero karbón, C, 6
Panakabalikas /ˈkɑrbən/
Kategoria ti elemento saan a metal
Grupo, puntos, leppad 142, p
Pagalagadan ti atomiko a kadagsen 12.0107(8)
Langa ti elektron 1s2 2s2 2p2 wenno [He] 2s2 2p2
Dagiti elektron tunggal maysa a kontsa 2,4 (Imahen)
Bagbagi a tagikua
Paset Natangken
Densidad ti (asideg r.t.) amorpo:[1] 1.8–2.1 g·cm−3
Densidad ti (asideg r.t.) grapito: 2.267 g·cm−3
Densidad ti (asideg r.t.) diamante: 3.515 g·cm−3
Sublimasion a punto 3915 K, 3642 °C, 6588 °F
Tinallo a punto 4600 K (4327°C), 10800[2][3] kPa
Kapudot iti panaglunag 117 (grapito) kJ·mol−1
Malaon a kapudot 8.517(grapito),
6.155(diamante) J·mol−1·K−1
Dagiti atomiko a tagikua
Dagiti oksihenasion a kasasaad 4, 3 [4], 2, 1 [5], 0, -1, -2, -3, -4[6]
Elektronegatibidad 2.55 (Pauling a panagrukod)
Dagiti ionisasion nga enerhia
(adu pay)
Umuna: 1086.5 kJ·mol−1
Maika-2: 2352.6 kJ·mol−1
Maika-3: 4620.5 kJ·mol−1
Kobalente a rayus 77(sp³), 73(sp²), 69(sp) pm
Van der Waals a rayus 170 pm
Sabsabali pay
Nabatombalani a panagurnos diamagnetiko[7]
Kapudot a panakaisaknap 119-165 (grapito)
900-2300 (diamante) W·m−1·K−1
Panagdakkel no mapudotan (25 °C) 0.8 (diamante) [8] µm·m−1·K−1
Kapardas iti uni (naingpis nga ungkay) (20 °C) 18350 (diamante) m·s−1
Modulo ni Young 1050 (diamante) [8] GPa
Panakaputed a modulo 478 (diamante) [8] GPa
Kaaduan a modulo 442 (diamante) [8] GPa
Poisson a panakaibagi 0.1 (diamante) [8]
Mohs a katangken 1-2 (Grapito)
10 (Diamante)
CAS a rehistro a numero 7440-44-0
Dagiti katalnaan nga isotopo
Kangrunaan nga artikulo: Dagiti isotopo iti karbón
iso NA kagudua a biag DM DE (MeV) DP

15

11C syn 20 min β+ 0.96 11B
12C 98.9% 12C ket natalna nga adda dagiti 6 a neutron
13C 1.1% 13C ket natalna nga adda dagiti 7 a neutron
14C tugot 5730 t β- 0.15 14N
· p

Ti Karbón /ˈkɑrbən/ (manipud ti Latin: carbo "beggang") ket isu ti kimiko nga elemento nga addaan ti simbolo iti C ken atomiko a numero iti 6. A kas kameng iti grupo a 14 idiay periodiko a lamisaan, daytoy ket saan a metal ken tetrabalente—nga agararamid ti uppat nga elektron a magun-od tapno agporma iti kobalente dagiti kimiko a piansa. Adda dagiti masna a rumrumsua nga isotopo, nga addaan ti 12C ken ti 13C a dagitoy ket natalna, a ti 14C ket radioaktibo, nga agrungrungsot nga addaan ti kagudua a biag iti agarup a 5,730 a tawtawen.[9] Ti Karbón ket maysa kadagiti bassit a namammoan nga elemento manipud iti taga-ugma.[10][11]

Adda dagiti dadduma nga alotropo iti karbón a dagiti kalatakan a naamammoan a kas ti grapito, diamante, ken amorpo a karbón.[12] Dagiti maipapan ti bagi a tagikua iti karbón ket kaaduan a nadumaduma nga addan ti alotropiko a porma. Kas pagarigan, ti diamante ket masarsarang unay, ngem ti grapito ket saragasag ken nagisit. Ti diamante ket maysa kadagiti naamammoan a katangkenan a materiales, ngem ti grapito ket nalukneng ken makaporma ti garit iti papel (a ti kasta iti nagan, manipud ti Griego a balikas nga "agsurat"). Ti diamante ket addaan ti nababa unay nga elektriko a konduktibidad, ngem ti grapito ket nasayaat a konduktor. Babaen ti kadawyan a kasasaad, ti diamante ket addan ti kanagatuan a kapudot ti konduktibidad kadagiti amina namammoan a materiales.

Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]

  1. ^ Lide, D. R., ed. (2005). CRC a Libro iti Kimiko ken Pisika (Maika-86 ed.). Boca Raton (FL): CRC Press. ISBN 0-8493-0486-5. 
  2. ^ Haaland, D (1976). "Grapito-likido-sengngaw talloa punto s presion ken ti densidad iti likido a karbón". Karbón 14 (6): 357. doi:10.1016/0008-6223(76)90010-5. 
  3. ^ Savvatimskiy, A (2005). "Dagiti rukod iti panaglunag a puntos iti grapito ken dagiti tagikua ti likido a karbón (maysa a repaso para iti 1963–2003)". Karbón 43 (6): 1115. doi:10.1016/j.carbon.2004.12.027. 
  4. ^ "Fourier Transform Spectroscopy of the System of CP". Naala idi 2007-12-06. 
  5. ^ "Fourier Transform Spectroscopy of the Electronic Transition of the Jet-Cooled CCI Free Radical". Naala idi 2007-12-06. 
  6. ^ "Karbón: Dagiti binario a kompuesto". Naala idi 2007-12-06. 
  7. ^ Magnetiko a susceptibilidad dagiti elemento ken inorganiko a kompuesto, iti Libro iti Kimiko ken Pisika maika-81 nga edision, CRC press.
  8. ^ a b c d e Dagiti tagikua ti diamante, Ioffe Institute Database
  9. ^ "Carbon – Dagiti masna a rumrumsua nga isotopo". WebElements Periodiko a Lamisaan. Naala idi 2008-10-09. 
  10. ^ "Periodiko a Lamisaan: Petsa ti Panakaduktalan". Chemical Elements.com. Naala idi 2007-03-13. 
  11. ^ "Linia ti tiempo ti Panakaduktalan ti Elemento". Naala idi 2007-03-13. 
  12. ^ "Lubong iti Karbón – Interaaktibo a Nano a panagkita iti Siensia ken Inhenniero nga Edukasion (IN-VSEE)". Naala idi 2008-10-09.