Rabindranath Tagore

Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Lumaktaw idiay: pagdaliasatan, biruken
Rabindranath Thakur
("Tagore")
Tagore3.jpg
Tagore c. 1915, tti tawen idi kinabaliero babaen ni Jorge V. Ni Tagore ket liniklikudanna ti kinakabalierona, iti panagprotesta iti nadawel a panagpapatay iti Jallianwala Bagh idi 1919.[1]
Naipasngay (1861-05-07)Mayo 7, 1861
Calcutta, Bengal a Presidensia, Britaniko nga India
Pimmusay 7 Agosto 1941(1941-08-07) (edad 80)
Calcutta, Bengal a Presidensia, Britaniko nga India
Trabaho Mannaniw, mannurat ti ababa a sarita, kompositor ti kanta, nobelista, dramaturgo, manalaysay, ken pintor
Pagsasao Bengali, Inggles
Nasionalidad India
Etnisidad Bengali
Kangrunaan nga obra Gitanjali, Gora, Ghare-Baire, Jana Gana Mana, Rabindra Sangeet, Amar Shonar Bangla (ken dadduma pay nga obra)
Kangrunaan a pammadayaw Premio Nobel iti Literatura
1913
Asawa Mrinalini Devi (m. 1883–1902) «start: (1883)–end+1: (1903)»"Pannakiasawa: Mrinalini Devi to Rabindranath Tagore" Location: (linkback://ilo.wikipedia.org/wiki/Rabindranath_Tagore)
Annak lima nga annak, dua kadagitoy ket pimmusay idi ubbingda
Kabkabagian Tagore a pamilia

Pirma Naiyasideg a surat iti Bengali a balikas a naisurat ti ima nga addaan ti anggular, a nasiglat a letletra.

Ni Rabindranath Thakurα[›], naanglisado iti Tagoreβ[›] Maipanggep iti daytoy nga úni pannakabalikas (Bengali: রবীন্দ্রনাথ ঠাকুর; 7 Mayo 1861 – 7 Agosto 1941),γ[›] parbo a nagan Gurudev,δ[›] ket maysa idi a Bengali nga eroditu a nangsukog ti literatura ken musikaiti rehionna. Isu ket ti nangsurat ti Gitanjali ken ti "makaarsagid unay, nasadiwa ken napintas a berso",[2] isu ti immuna asaan a Europeano a nangabak ti Premio Nobel iti Literatura idi 1913.[3] Iti pannakaipatarus ti daniwna idi ket napanirigan a kas espiritual ken merkurial; ti kasla makapaturog a personalidadna, umayayud a buok, ken naisalsalumina a panagkawwes ket nakagun-od iti kasla propeta a reputasion iti laud. Dagiti "elegante a prosa ken naenkantuan a prosa" ket agtultuloy a di naamamuan iti ruar ti Bengal.[4] Ni Tagore ket nangiyamammo ti baro a prosa ket dagiti porma ti berso ken ti panag-usar ti lokal a pagsasao iti Bengali a literatura, isunga nangwaya daytoy manipud kadagiti tradisional a modelo a naibatay iti klasiko a Sanskrito. Isuna idi ket kaaduan a nakaimpluensia iti panangiyununa kadagiti kasayaatan a kultura ti India iti laud ken ti kasta met iti kultura ti India, ken isu ket sapasap a naipanpanunotan a nalaing a kreatibo nga artista iti moderno nga India.[5]

Isu ket maysa a Pirali Brahmin[6][7][8][9] manipud idiay Calcutta, ni Tagore ket nagsursuart ti daniw manipud idi agtawen ti walo.[10] Idi agtawen ti sangapulo ket innem, isuna ket nangipablaak kadagiti immuna a dandaniwna babaen ti parbo a nagan nga Bhānusiṃha ("Leon ti Init"), a rinaraeman dagiti literario a turay a kas dagiti napauten a napukaw a klasiko.[5][11] Isu ket nagturpos kadagiti immuna nga ababa a saritana ken dagiti drama—ken ti panangirebbeng ti nakaipasngayan a naganna—babaen idi 1877. A kas maysa a humanista, unibersalista nga internationalista, ken ti agad-addang a kontra-nationalista, linikudanna idi ti Raj ken nangitaktakder ti pannakawaya manipud ti Britania. A kas maysa nga eksponente iti Bengal a Renasimiento, isu ket nangiparang-ay ti nawatiwat a kanon a buklen dagiti pinintaan , dagiti panangiladladawan, ken dagiti ginasut a testo, ken ti dua ribo a kankanta; ti legadona ket agtultuloy idiay patakder a binagonna, ti Unibersidad ti Visva-Bharati.[12]

Ni Tagore ket nangpabaro ti Bengali nga arte babaen ti panangliklikudna kadagiti nasikkil a klasiko a porma ken ti panagliklik kadagiti liguistiko nga estruktura. Dagiti nobelana, sarsarita, kankanta, dagiti sala a drama, ken dagiti salaysay ket nangibagbaga kadagiti topiko a politikal ken personal. Gitanjali (Dagiti Maitieted a Kanta), Gora (Napintas a Rupa), ken Ghare-Baire (Ti Balay ken ti Lubong) ket dagiti kalatakan a naamammuan nga obrana, ken dagiti bersona, dagiti ababa a sarita, ken dagiti nobela ket naidaydayawan—wenno nairaraeman—para kadagiti lirisismoda, kolokialismo, naturalismo, ken saan a masna a pannagipagarup. Dagiti komposisionna ket napilpili babaen ti dua apagilian a kas dagiti nailian a kanta: ti Jana Gana Mana ti India ken ti Amar Shonar Bangla ti Banglades.

Nasapa a biag: 1861–1878[urnosen | urnosen ti taudan]

Ti kaubingan kadagiti sangapulo ket tallo a nabibiag nga annak, ni Tagore ket naipasngay idi diiay mansion ti Jorasanko idiay Calcutta, India kadagiti nagannak a ni Debendranath Tagore (1817–1905) kenn ni Sarada Devi (1830–1875).ε[›][13] Ti pamilia a Tagore ket naindayegan idi las-ud ti Bengal a Renasimiento a nangrugi idi panawen ni Hussein Shah (1493 – 1519). Ti kasisigud a nagan ti idi ti pamilia a Tagore ket Banerjee. Gaputa isudi id ket dagiti Brahmin,dagidi kaputotanda ket naibagbaga idi a kas ‘Thakurmashai’ wenno ‘Nasantuan nga Apo’. Idi lasud ti Britaniko a panagturay, nagtaltalinaed daytoy a nagan ket narugrugian a nabigbig a kas Thakur ken dimtengan ti pannaka-anglisado ti nagan ti pamilia iti Tagore. Dagiti pariarka ti pamilia a Tagore ket dagiti Brahmoa nangbangon ti Adi Dharm a pammati. Ti loyalista a "Prinsipe" Dwarkanath Tagore, a nagpatpatrabaho kadagiti mangimaton ti estado a Europeano ken nangbisbisita kenni Victoria ken dagiti daddumapay a kaarian, ket isu idi ti apongna iti bangir ti amana.[14] Ni Debendranath ket nangiyannurot kadagit Brahmoista a pilosopia nga intaktakderan babaen ti gayyemna a ni Ram Mohan Roy, ken nagbalin a nakaipatengngaan ti isip iti Brahmo a kagimongan kalpasan ti ipupusay ni Roy.[15][16]

Dagiti dakamat[urnosen | urnosen ti taudan]

Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]

Kangrunaan[urnosen | urnosen ti taudan]

Dagiti antolohia
  • Tagore, R. (1952), Dagiti Naurnong a Daniw ken dagiti Pabuya ni Rabindranath Tagore, Macmillan Publishing (naipablaak idi Enero1952), ISBN 978-0-02-615920-3  Ad-adu ngem maysa a |author= ken |last= ti nainaganan (tulong)
  • Tagore, R. (1984), Dagiti Kanta ken Dandaniw manipud kenni Rabindranath Tagore, East-West Publications, ISBN 978-0-85692-055-4  Ad-adu ngem maysa a |author= ken |last= ti nainaganan (tulong)
  • Tagore, R.; Alam, F. (editor); Chakravarty, R. (editor) (2011), Ti Kammasapulan a Tagore, Unibersidad ti Harvard a Pagmalditan (naipablaak idi 15 Abril 2011), p. 323, ISBN 978-0-674-05790-6  Ad-adu ngem maysa a |author= ken |last= ti nainaganan (tulong)
  • Tagore, R.; Chakravarty, A. (editor) (1961), Ti Pangibasbasa a Tagore, Beacon a Pagmalditan (naipablaak idi 1 June 1961), ISBN 978-0-8070-5971-5  Ad-adu ngem maysa a |author= ken |last= ti nainaganan (tulong)
  • Tagore, R.; Dutta, K. (editor); Robinson, A. (editor) W. Andrew Robinson (1997), Dagiti Napili a Surat ni Rabindranath Tagore, Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan (naipablaak idi 28 Hunio 1997), ISBN 978-0-521-59018-1  Ad-adu ngem maysa a |author= ken |last= ti nainaganan (tulong)
  • Tagore, R.; Dutta, K. (editor); Robinson, A. (editor) W. Andrew Robinson (1997), Rabindranath Tagore: Ti maysa nga Antolohia, Pagmalditan ni San Martin (naipablaak idi Nobiembre 1997), ISBN 978-0-312-16973-2  Ad-adu ngem maysa a |author= ken |last= ti nainaganan (tulong)
  • Tagore, R.; Ray, M. K. (editor) (2007), Dagiti Inggles s Sinursurat ni Rabindranath Tagore 1, Atlantic Publishing (naipablaak idi 10 Hunio 2007), ISBN 978-81-269-0664-2  Ad-adu ngem maysa a |author= ken |last= ti nainaganan (tulong)

Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]

Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]

Dagiti panangusig

Audiobooks

Dagiti pannakisinnarita

Dagiti testo