Bietnam a Gubat

Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Lumaktaw idiay: pagdaliasatan, biruken
Bietnam a Gubat
Paset iti ti Nalamiss a Gubat ken ti Indotsina a Gubgubat
Bruce Crandall's UH-1D.jpg
Ti Bell UH-1D a helikopter a piniloto ni Komandante Bruce P. Crandall ket sumangsang-at ti langit kalpasan a nagibabab kadagiti inpanteria ti Estados Unidos para iti mision nga agbiruk ken dadaelen
Petsa 1 Nobiembre 1955 (1955-11-01)[A 1] – 30 Abril 1975 (1975-04-30) (&1000000000000001900000019 taw-tawen, &10000000000000180000000180 al-aldaw)
Lokasion Abagatan a Bietnam, Amianan a Bietnam, Cambodia, Laos
Nagbanagan Panagballigi ti Amianan a Bietnam
Teritorio
a nasuk-sukatan
Panagkaykaysa ti Amianan ken Abagatan a Bietnam iti Sosialista a Republika ti Bietnam.
Dagiti makigubgubat
Dagiti puersa ti Kontra-Komunista:

Abagatan a Bietnam Republika iti Bietnam
 Estados Unidos
Abagatan a Korea Republika iti Korea
Australia Australia
 Pilipinas
 Baro a Selanda
 Tailandia
Cambodia Khmer a Republika
Laos Pagarian iti Laos

Sinuportaran babaen ti:
Francoista nga España Espania[1]
Taiwan Republika iti Tsina[2]

Dagiti puersa akomunista:

Amianan a Bietnam Demokratiko a Republika iti Bietnam
Plantilia:Datos ti pagilian Republic of South Vietnam Viet Cong
Cambodia Khmer Rouge
Laos Pathet Lao

Sinuportaran babaen ti:
Amianan a Korea Demokratiko a Republika dagiti Tattao iti Korea
Tsína Republika dagiti Tattao iti Tsina (aginggana ti 1968)
 Kappon ti Sobiet
Kubá Republika iti Kuba

Dagiti agbilbilin ken daulo
Abagatan a Bietnam Ngô Đình Diệm
Abagatan a Bietnam Nguyễn Văn Thiệu
Abagatan a Bietnam Nguyễn Cao Kỳ
Abagatan a Bietnam Cao Văn Viên
Estados Unidos Lyndon B. Johnson
Estados Unidos Richard Nixon
Estados Unidos William Westmoreland
Estados Unidos Creighton Abrams
...and others
Amianan a Bietnam Hồ Chí Minh
Amianan a Bietnam Lê Duẩn
Amianan a Bietnam Võ Nguyên Giáp
Plantilia:Datos ti pagilian Republic of South Vietnam Hoàng Văn Thái
Amianan a Bietnam Văn Tiến Dũng
Plantilia:Datos ti pagilian Republic of South Vietnam Trần Văn Trà
Plantilia:Datos ti pagilian Republic of South Vietnam Nguyễn Văn Linh
Plantilia:Datos ti pagilian Republic of South Vietnam Nguyễn Hữu Thọ
...ken dadduma pay
Kapigsa
~1,830,000 (1968)

Republika iti Bietnam: 850,000
Estados Unidos: 536,100
Dagiti Puersa ti Milisia ti Nawaya a Lubong: 65,000[3][4]
Republika iti Korea: 50,000[5]
Mankomunidad iti Australia: 7,672
Pagarian iti Tailandia, Pilipinas: 10,450
Baro a Selanda: 552

461,000+

Demokratiko a Republika iti Bietnam: 287,465 (Enero 1968)[6]
Republika dagiti Tattao iti Tsina: 170,000 (1969)
Kappon ti Sobiet: 3,000
Demokratiko a Republika dagiti Tattao iti Korea: 300–600

Dagiti nadangranan ken naabakan
Abagatan a Bietnam Republika iti Bietnam
361,000[7]-720,000 a natnatay a sibilian;[7] natnatay a milisia: 220,357 (kababaan a karkulo)[8] – 316,000 a natay (kangatuan akarkulo);[7] 1,170,000 a nasugsugatn

Estados Unidos Estados Unidos
58,220 a natnatay;[A 2] 303,644 a nasugsugatan[A 2]
Abagatan a Korea Republika iti Korea
5,099 a natnatay; 10,962 a nasugsugatan; 4 a napukpukaw
Australia Mankomunidad iti Australia
521 a natnatay; 3,000 a nasugsugatn
Baro a Selanda Baro a Selada
37 da natnatay; 187 a nasugsugatan
Tailandia Pagarian iti Tailandia
1,351 a natnatay[8]
Laos Pagaraian iti Laos
30,000 a natnatay, di amammo dagiti nasugatan[9]

Dagup dagiti natay: 676,585 – 1,035,585
Dagup dagiti nasugatan: ~1,490,000+

Amianan a BietnamPlantilia:Datos ti pagilian Republic of South Vietnam Amianna a Bietnam & NLF
50,000[7]-182,000[10] sibilian anatnatay
533,000 – 1,489,000 a milisia anatnatay wenno napukpukaw;[7] 600,000+ a nasugsugatan[11]

Tsína Republika dagiti Tattao iti Tsina
1,446 a natnatay; 4,200 a nasugsugatan
Kappon ti Sobiet Kappon ti Sobiet
16 a natnatay[12]

Dagup dagiti natnatay: 584,462-1,672,462
Dagup dagiti nasugsugatan: ~604,200+

Dagiti sibilian a Bietnamis a natnatay: 411,000[7] – 2,000,000[13]
Dagiti sibilian a Kambodiano a nanatay: 200,000 – 300,000*[14][15][16]
Dagiti sibilian aLaotiano a natnatay: 20,000 – 200,000*
Dagup dagiti sibilian a natnatay: 631,000 – 2,500,000[17]
Total dead: 1,481,047 - 4,008,047

* ken agibaga dagiti kapagarupan, kitaen ti Dagiti nadangran dita baba
Para iti adu pay a pakaammo kitaen ti Dagiti nadangran ti Bietnam a Gubat

Ti Bietnam a Gubat[A 3] ket maysa idi a Nalamiis a Gubat a panawen a suppiat ti milisia a rimsua idiay Bietnam, Laos, ken Cambodia manipud idi 1 Nobiembre 1955[A 1] aginggana ti Panakatnag iti Saigon odi 30 Abril 1975. Daytoy a gubat ket sinarunona ti Umuna nga Indotsina a Gubat ken naglabana a nagbaetan ti Amianan a Bietnam, ketn sinopurtaran babaen dagiti komunista a kumaduaanna, ken ti gobierno ti Abagatan a Bietnam, a sinopurtaran babaen ti Estados Unidos ken dagiti sabsabali a kontra-komunista a pagpagilian.[23] Ti Viet Cong (makunkuna pay a ti Sangauanag ti Nailaina Panagwayawaya, wenno NLF), ti maysa a nalagan a naarmasan nga Abagtana Bietnam a tinengtengngel ti komunista a sapasap a sanguanan, ket kaaduan a nakilablaban ti maysa a gerilia agubat a sumuppiat kadagiti konta-komunista a pursa iti dayta a rehion. Ti Buyot dagiti Tattao ti Bietnam (Buyot ti Amianan a Bietnam) ken nakisinnupiat kadagiti kaaduan a kadawyan a gubat, nga adda dagiti panawen nagitalek kadagiti dadakkel a unit iti gubatan. Ti E.U. ken dagiti puersa ti Abagatan a Bietnam ket nagitaltalekda kadagiti Supremasia ti angin ken ti agparmek a kabilegan tapno agaramid kadagiti agbiruk ken dadaelen nga operasion, a mairaman dagiti puersa ti daga, artileria, ken dagiti panagpunta manipud ti tangatang.

Ti panakakita ti gobierno ti E.U. ti panakibiang ti daytoy a gubat ket ti kasla dalan a panagpawil ti panagraut dagiti komunista iti Abagatan a Bietnam a kas paset ti nalawlawa nga estratehia iti panaglas-ud. Ti gobierno ti Amianan a Bietnam ken Viet Cong ket nakitkitada daytoy a siuppiat a kas maysa a kolonial a gubat, nga immuna a nilabanan a maisuppiat ti Pransia, a sinuportaran babaen ti Estados Unidos, ken kalpasan daytoy ti suppiatan a maipapapn ti Abagatn a Bietnam, a daytoy ket naipanunotanda a kas tirtiris nga estado ti Estados Unidos .[24] Dagiti Amerikano nga agbalbalakad a milisia ket simmangpetda idi idiay Pranses nga Indotsina a nangrugi idi 1950. Ti panakairaman ti Estados Unidos ket kimmaro idi kasapaan ti 1960, nga dagiti kaadu ti tropa ket natriple idi 1961 ken natriple manen idi 1962.[25] Dagiti pananakigubat a unit ti Estados Unidos ket nagrugida a naibaniaga idi 1965. Dagiti operasio ket naigay-at kadagiti internasional a pagbeddengan, a dagitoy ket nakaro a binomba ti Laos ken Cambodia. Ti Amerikano a panakairaman ti daytoy a gubat ket kimmaro idi 1968, itipanawen ti Tet a Panagraut. Kalpasan daytoy, dagiti puersa ti daga ti Estados Unidos ket naininutda a naikkat a kas paset ti annuroten a naamammoan a kas ti Vietnamisasion. Uray pay no ti Paris a Panagtunos ti kappia, a pinirmaan dagiti amina nairaman idi Enero 1973, ti panakilablaban ket nagtutuloy.

Ti panakairaman ti Estados Unidos ket naigibus idi 15 Agosto 1973 a aks nagbanagan ti Case–Church Panagpasayaat nga impasa ti Kongreso ti Estados Unidos.[26] Ti panakatiliw iti Saigon babaen dagiti Buyot dagiti Tattao iti Bietnam idi Abril 1975 ket nangmarka daytoy ti gibus ti gubat, ken ti Amianan ken Abagatan a Bietnam ket napagkaykaysa ti simmaruno a tawen. Ti gubat ket gapuanan ti adu a bayad iti termino dagiti nadangran (kitaen ti Dagiti nadangran ti Bietnam a Gubat). Dagiti karkulo ti bilang dagiti soldado ti Bietnam ket dagiti sibilian anatnatay ket agdumaduma manipud ti basbassit a maysa a riwriw[27] aginggan ati adadu ngem tallo a riwriw.[17][28] Addda ti 200,000–300,000 a Kambodiano,[14][15][16] 20,000–200,000 Laotiano,[29][30][31][32][33][34] ken 58,220 a kamkamen dagiti serbisio ti Estados Unidos ket natnatay pay iti daytoy a suppiat.[A 2]

Anotasion[urnosen | urnosen ti taudan]

  1. ^ a b Gapu ti nasapa a kaadda dagiti tropa ti Amerikano idiay Bietnam ti petsa a panangrugi ti Bietnam a Gubat ket narigat a maammoan. Idi 1998 kalpasan ti nangato a panagrepaso babaen ti Departamento iti Salaknib (DoD) ken babaen dagiti ganetget ti pamilia ni Richard B. Fitzgibbon ti panangrugi a petsa ti Bietnam a Gubat ket nasukatan ti 1 Nobiembre1955.[19] Ti gobierno ti E.U. ket agdama nga agdakdakamat ti 1 Nobiembre 1955 a kas ti panagrugi iti "Bietnam a Suppiat," gaputa daytoy ket ti aldaw a panakaibaniaga dagiti Grupo ti Milisia a Panagtulong ti Panagbalakad ti E.U. (Inggles: U.S. Military Assistance Advisory Group (MAAG)) idiay Indotsina (naibaniga idiay Abagatan a daya nga Asia babaen ni Presidente Truman) ket naurnong manen a kas dagiti naisangsangayan ti pagilian a paspaset ken ti MAAG a Bietnam ket napabangon idi.[20] Dagiti sabsabali pay a petsa a panagrugi ketmairaman idi ti Hanoi ket nangipalubos kadagiti puersa ti Viet Cong idiay Abagatn a Bietnam a mangrugi kadagiti ababa nga agpang ti insureksion idi Disiembre1956,[21] nga adda dagiti makakitkita a ti 26 Septiembre 1959 idi ti immuna a gubat ket rimsua ti nagbaetan ti Komunista ken Abagatan a Bietnam a Buyot, a kas tipetsa a panagrugi.[22]
  2. ^ a b c Dagiti bilang ti 58,220 ken 303,644 para kadagiti natnatay ti E.U. ken nasugsugatan ket nanipud ti Departamento iti Salaknib Statistical a Dibision ti Panagusi ti Pakaammo (SIAD), Defense Manpower Data Center, ken nanipud pay idiay Departamento dagiti Beterano ti kipudno apapel a napetsaan ti Mayo 2010[35] ti CRS (Serbiso ti Kongreso a Panagsukisok) Reporta para iti Kongreso, Amerikano a Gubat ken dagiti Nadangran ti Milisia nga Operasion: Dagiti Listaan ken Estadistika, napetsaan ti 26 Pebrero 2010,[36] ken ti libro a Kriso a Bietnam: Panaglaplagip ti Inpateria a Teniente.[37] Adda dagiti sabali a nagtaudan nga agited kadagiti sabali a bilang (a kas ti 2005/2006 a dokumentario a Puso iti Kasipngetan: Dagiti Kronika ti Bietnam a Gubat 1945–1975 a nagdakat iti daytoy nga artkulo ket agited ti bilang iti 58,159 a natnatay ti E.U.,[8] ken ti 2007 libro a Annak a Lallaki ti Bietnam ket agited ti bilang iti 58,226)[38]
  3. ^ Makunkuna pay a ti Maikadua nga Indotsina a Gubat, Bietnam a Suppiat, Amerikano a Gubat idiay Bietnam, ken, ken idiay pay Bietnam, a kas ti Gubat a panagsuppiat kadagiti Amerikano tapno a Maisalakan ti Pagilian.[18]

Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]

  1. ^ Larsen, Stanley R. ken Collins, James L. Jr. Panagdal ti Bietnam: Panakibinglay dagiti Kumaduaan idiay Bietnam. Washington, DC: Departamento ti Buyot, 1985. p. 167. Ti Espania ket nangipatulod sangkakuyogan ti medisina idiay Probinsia ti Co Gong idi 1965.
  2. ^ "ALLIES OF THE REPUBLIC OF VIETNAM". Naala idi 24 Septiembre 2011. 
  3. ^ "Bietnam a Gubat : Kapigsa dagiti tropa ti E.U.". Historycentral.com. Naala idi 17 Oktubre 2009. }
  4. ^ "Dagitikinapudno a maipanggep ti Pammalagip nga Urnong dagiti Beterano ti Bietnam". nps.gov.  (agdakdakamat Dagiti immuna a panggubatan a tropa ti Amerikano a simmanglad idiay Abagatan a Bietnam idi Marso 1965, a naisangsangayan ti Maikatlo a Rehimento ti Kuerpo Marina ti E.U., Maikatlo a Dibision ti Kuerpo Marina, a naibaniaga idiay Bietnam manipud idiay Okinawa tapno mangsalaknib ti Da Nang, Bietnam, a dalanan ti eroplano. Idi panawen ti a kakaruan a panakibing ti E.U., 31 Disiembre 1968, dagiti bilang dagiti kumaduaan a puersa ket dagiti sumaganad: 536,100 milisia a tropa ti E.U., nga adda dagiti 30,610 milisia ti E.U. a natnatayen; 65,000 dagiti Puersa ti Milisia ti Nawaya a Lubong; 820,000 Siiigam a Buyot ti Abagatan a Bietnam (SVNAF) nga adda dagiti 88,343 a natnatayen. Iti gibus ti gubat, adda dagiti agarup a 2,200 a napukpukaw ti aksion ti E.U. (MIA) ken naibaludan ti gubat (POW). Taudan: Harry G. Summers, Jr. Alamanak ti Bietnam a Gubat, Kinapudo ti Panagipablaak dagiti Papeles, 1985.)
  5. ^ Kuerpo Marina ti Bietnam 1965–73. Google Books. 8 Marso 1965. Naala idi 29 Abril 2011. 
  6. ^ Bietnam a Gubat kalpasan dagiti Reporta ti Aksion, BACM Research, 2009, panid 430
  7. ^ a b c d e f Rummel, R.J (1997), "Tabla 6.1A. Bietnam Demosidio : Dagiti karkulo, Dagiti nagtaudan, ken dagiti panagkarlulo," (GIF), Kawayaan, Demokrasia, Kappia; Bileg, Demosidio, ken Gubat, Unibersidad ti Hawaii a Sistema 
  8. ^ a b c Aaron Ulrich (editor); Edward FeuerHerd (nagpatpataud ken direktor) (2005 & 2006). Puso iti Kasipngetan: Dagiti Kronika ti Bietnam a Gubat 1945–1975 (Box set, Color, Dolby, DVD-Video, Full Screen, NTSC, Dolby, Vision Software|format= masapul ti |url= (tulong)) (Dokumentario). Koch Vision. Rumsua ti pasamak iti 321 a minuto. ISBN 1-4172-2920-9. 
  9. ^ "Dagiti nadangran ti Bietnam a Gubat". Vietnamgear.com. 3 Abril 1995. Naala idi 17 Oktubre 2009. 
  10. ^ "Paggugubatan:Linia aPagurasan ti Bietnam". Pbs.org. Naala idi 31 Oktubre 2011. 
  11. ^ Soames, John. Ti Pakasaritaan ti Lubong, Routledge, 2005.
  12. ^ Dunnigan, James & Nofi, Albert: Dagiti Babassit a Sekreto ti Bietnam a Gubat: Dagiti Pakaammo ti Milisia a Saanmo kuma a Maamoan. St. Martin's Press, 2000, p. 284. ISBN 0-312-25282-X.
  13. ^ http://www.nytimes.com/1995/04/23/world/20-years-after-victory-vietnamese-communists-ponder-how-to-celebrate.html?pagewanted=2&src=pm
  14. ^ a b Heuveline, Patrick (2001). "Ti Demograpiko a Panagusig iti Mortalidad idiay Kambodia." Iti Napilit a Panagtalaw ken Mortalidad, eds. Holly E. Reed ken Charles B. Keely. Washington, D.C.: Nailian nga Akademia a Pagmalditan.
  15. ^ a b Marek Sliwinski, Le Génocide Khmer Rouge: Une Analyse Démographique (L'Harmattan, 1995).
  16. ^ a b Banister, Judith, ken Paige Johnson (1993). "After the Nightmare: The Population of Cambodia." In Genocide and Democracy in Cambodia: The Khmer Rouge, the United Nations and the International Community, ed. Ben Kiernan. New Haven, Conn.: Unibersidad ti Yale a Panagadadal ti Anagatan a daya nga Asia .
  17. ^ a b Shenon, Philip (23 Abril 1995). "20 a Tawtawen kaplasan ti Panaballigi, Dagiti Bietnamis a Komunista ket Agpanpanunotda no Kasanoda nga Agrambak". The New York Times. Naala idi 24 Pebrero 2011.  Ad-adu ngem maysa a |author= ken |last= ti nainaganan (tulong) Ti Bietnamis a gobierno ket opisial a nagtunton ti narusanger a karkulo kadagiti 2 a riwriw a natnatay a sibilian, ngem saanna a biningbingay dagitoy a natay ti nagbaetan ti Amianan ken Abagatan a Bietnam.
  18. ^ "Opisial a taudan ti panag-usar ti nagan". Vietnamnews.vnagency.com.vn. 29 Oktubre 2009. Naala idi 28 Abril 2010. 
  19. ^ DoD 1998
  20. ^ Lawrence 2009, p. 20
  21. ^ James Olson ken Randy Roberts, Idiay Nagtinnagan ti Domino: Amerika ken Bietnam, 1945–1990, p. 67 (New York: St. Martin's Press, 1991).
  22. ^ Dagiti nagtaudan ti Insureksion idiay Abagatan a Bietnam, 1954–1960, Dagiti Papel ti Pentagon (Gravel nga Edision), Tomo 1, Kapitulio 5, (Boston: Beacon Press, 1971), Paset 3, pp. 314–346; Departamento ti Internasional a Panakibiang, Kolehio ti Bantay Holyoke.
  23. ^ "Bietnam a Gubat". Encyclopædia Britannica. Naala idi 5 Marso 2008. "Kabayatan a, ti Estados Unidos, ti milisiana ket desmoralisado ken dagiti sibilian nga elektorado ket naunegda a nabingbingay, ket nagrugida kadagiti pamay-an a panakaawat ti panaapaay ti kaatddogan ken kaaduan ti nagsuppiat a gubat" 
  24. ^ Digital History, Steven Mintz. "The Vietnam War". Digitalhistory.uh.edu. Naala idi 31 October 2011. 
  25. ^ Dagiti Estadistika ken Kinapudno I ti Bietnam a Gubat, sapot a pagsaaadan ti Maika-25 nga Abiasion a Batalion.
  26. ^ Kolko, Gabriel Anatomia iti Gubat, pp. 457, 461 ff., ISBN 1-898876-67-3.
  27. ^ Charles Hirschman et al., "Dagiti nadangran a Bietnamis idi Panawen ti Amerikano a Gubat: Baro a Karkulo," Panagrepaso ti Populasion ken Panagrang-ay, Disiembre 1995.
  28. ^ Associated Press, 3 Abril 1995, "Ti Bietnam ket agkunkuna a 1.1 a Riwriw dagiti Natnatay a Nakilablaban Para iti Amianan."
  29. ^ Warner, Roger, Punpuntaan ti Bulan, (1996), pp366, nagkarkulo ti 30,000 a Hmong.
  30. ^ Obermeyer, "Limapulo a tawtawen dagiti natnatay ti naranggas a gubat manipud ti Bietnam aginggana ti Bosnia", Medisina a Warnakan ti Britaniko, 2008, nagkarkulo ti 60,000 a dagup.
  31. ^ T. Lomperis, Manipud ti Gubat dagiti Tattao aginggan ti Panagturay dagiti Tattao, (1996), nagkarkulo ti 35,000 a dagup.
  32. ^ Small, Melvin & Joel David Singer, Agresorta kadagiti Armas: Internasional ken Sibil a Gubagubat 1816–1980, (1982), nagkarkulo ti 20,000 a dagup.
  33. ^ Taylor, Charles Lewis, Ti Libro ti Lubong iti Politiko a Sosial a Pangituduan, nagkarkulo ti 20,000 a dagup.
  34. ^ Stuart-Fox, Martin, Pakasaritaan iti Laos, nagkarkulo ti 200,000 babaen idi 1973.
  35. ^ Plantilia:Cite report
  36. ^ Plantilia:Cite report
  37. ^ Lawrence 2009, pp. 65, 107, 154, 217
  38. ^ Kueter, Dale. Annak a Lallaki ti Bietnam: Para kadagiti dadduma, ti Gubat ket Saan pay a Nalpas. AuthorHouse (Marso 21, 2007). ISBN 978-1425969318

Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]

Dagiti maikadua anagtaudan[urnosen | urnosen ti taudan]

  • Anderson, David L. Columbia Guide to the Vietnam War (2004).
  • Baker, Kevin. "Stabbed in the Back! The past and future of a right-wing myth", Harper's Magazine (June 2006) "Stabbed in the back! The past and future of a right-wing myth (Harper's Magazine)". Naala idi 11 June 2008. 
  • Angio, Joe. Nixon a Presidency Revealed (2007) The History Channel television documentary
  • Berman, Larry. Lyndon Johnson's War: The Road to Stalemate (1991).
  • Blaufarb, Douglas. The Counterinsurgency Era (1977) a history of the Kennedy Administration's involvement in South Vietnam.
  • Brigham, Robert K. Battlefield Vietnam: A Brief History a PBS interactive website
  • Brocheux, Pierre (2007). Ho Chi Minh: a biography. Cambridge University Press. pp. 198. ISBN 978-0-521-85062-9. 
  • Buckley, Kevin. "Pacification's Deadly Price", Newsweek, 19 June 1972.
  • Buzzanco, Bob. "25 Years After End of Vietnam War: Myths Keep Us From Coming To Terms With Vietnam", The Baltimore Sun (17 April 2000) "25 Years After End Of Vietnam War Myths Keep Us From Coming To Terms With Vietnam". Naala idi 11 June 2008. 
  • Church, Peter ed. A Short History of South-East Asia (2006).
  • Cooper, Chester L. The Lost Crusade: America in Vietnam (1970) a Washington insider's memoir of events.
  • Courtwright, David T. (2005). Sky as frontier: adventure, aviation, and empire (2005 ed.). Texas A&M University Press. ISBN 1-58544-419-7. 
  • Demma, Vincent H. "The U.S. Army in Vietnam." American Military History (1989) the official history of the United States Army. Available online
  • Dennis, Peter; et al (2008). The Oxford Companion to Australian Military History (Second ed.). Melbourne: Oxford University Press Australia & New Zealand. ISBN 978-0-19-551784-2. 
  • DoD (6 November 1998). "Name of Technical Sergeant Richard B. Fitzgibbon to be added to the Vietnam Veterans Memorial". Department of Defense (DoD). Naala idi 31 March 2010. 
  • Duiker, William J. The Communist Road to Power in Vietnam (1996).
  • Duncanson, Dennis J. Government and Revolution in Vietnam (1968).
  • Fincher, Ernest Barksdale, The Vietnam War (1980).
  • Ford, Harold P. CIA and the Vietnam Policymakers: Three Episodes, 1962–1968. (1998).
  • Gerdes, Louise I. ed. Examining Issues Through Political Cartoons: The Vietnam War (2005).
  • Gettleman, Marvin E.; Franklin, Jane; Young, Marilyn Vietnam and America: A Documented History. (1995).
  • Hammond, William. Public Affairs: The Military and the Media, 1962–1968 (1987); Public Affairs: The Military and the Media, 1068–1973 (1995). full-scale history of the war by U.S. Army; much broader than title suggests.
  • Healy, Gene (2009). The Cult of the Presidency: America's Dangerous Devotion to Executive Power. Cato Institute. ISBN 978-1-933995-19-9. 
  • Herring, George C. America's Longest War: The United States and Vietnam, 1950–1975 (4th ed 2001), most widely used short history.
  • Hitchens, Christopher. The Vietnam Syndrome.
  • Karnow, Stanley (1991). Vietnam: A History (1991 ed.). Viking Press. ISBN 0-670-84218-4. ; popular history by a former foreign correspondent; strong on Saigon's plans.
  • Kutler, Stanley ed. Encyclopedia of the Vietnam War (1996).
  • Lawrence, A. T. (2009). Crucible Vietnam: Memoir of an Infantry Lieutenant (2009 ed.). McFarland. ISBN 0-7864-4517-3. .
  • Lawrence, Mark Atwood. "The Vietnam War: A Concise International History", 2008, Oxford University Press.
  • Leepson, Marc ed. Dictionary of the Vietnam War (1999) New York: Webster's New World.
  • Lewy, Guenter. America in Vietnam (1978), defends U.S. actions.
  • Logevall, Fredrik. The Origins of the Vietnam War (Longman [Seminar Studies in History] 2001).
  • McMahon, Robert J. Major Problems in the History of the Vietnam War: Documents and Essays (1995) textbook.
  • McNamara, Robert, James Blight, Robert Brigham, Thomas Biersteker, Herbert Schandler, Argument Without End: In Search of Answers to the Vietnam Tragedy, (Public Affairs, 1999).
  • McGibbon, Ian; ed (2000). The Oxford Companion to New Zealand Military History. Auckland: Oxford University Press. ISBN 0-19-558376-0. 
  • McNeill, Ian (1993). To Long Tan: The Australian Army and the Vietnam War 1950–1966. St Leonards: Allen & Unwin. ISBN 1-86373-282-9. 
  • Milne, David. America's Rasputin: Walt Rostow and the Vietnam War (Hill & Wang, 2008).
  • Moise, Edwin E. Historical Dictionary of the Vietnam War (2002).
  • Moïse, Edwin E. (1996). Tonkin Gulf and the escalation of the Vietnam War (1996 ed.). UNC Press. ISBN 0-8078-2300-7. 
  • Moss, George D. Vietnam (4th ed 2002) textbook.
  • Moyar, Mark. Triumph Forsaken: The Vietnam War, 1954–1965, (Cambridge University Press; 412 pages; 2006). A revisionist history that challenges the notion that U.S. involvement in Vietnam was misguided; defends the validity of the domino theory and disputes the notion that Ho Chi Minh was, at heart, a nationalist who would eventually turn against his Communist Chinese allies.
  • Major General Spurgeon Neel. Medical Support of the U.S. Army in Vietnam 1965–1970 (Department of the Army 1991) official medical history
  • Nulty, Bernard.The Vietnam War (1998) New York: Barnes and Noble.
  • Osborn, Terry A. (2002). The future of foreign language education in the United States (2002 ed.). Greenwood Publishing Group. ISBN 978-0-89789-719-8. 
  • Palmer, Bruce, Jr. The Twenty-Five Year War (1984), narrative military history by a senior U.S. general.
  • Schell, Jonathan. The Time of Illusion (1976).
  • Schulzinger, Robert D. A Time for War: The United States and Vietnam, 1941–1975 (1997).
  • Sorley, Lewis, A Better War: The Unexamined Victories and Final Tragedy of America's Last Years in Vietnam (1999), based upon still classified tape-recorded meetings of top level US commanders in Vietnam, ISBN 0-15-601309-6
  • Spector, Ronald. After Tet: The Bloodiest Year in Vietnam (1992), very broad coverage of 1968.
  • Stanton, Shelby L. (2003). Vietnam order of battle (2003 ed.). Stackpole Books. ISBN 0-8117-0071-2. 
  • Summers, Harry G. On Strategy: A Critical Analysis of the Vietnam War, Presidio press (1982), ISBN 0-89141-563-7 (225 pages)
  • Tucker, Spencer. ed. Encyclopedia of the Vietnam War (1998) 3 vol. reference set; also one-volume abridgement (2001).
  • Willbanks, James H. (2009). Vietnam War almanac. Infobase Publishing. ISBN 978-0-8160-7102-9. 
  • Witz, James J. The Tet Offensive: Intelligence Failure in War (1991).
  • Young, Marilyn, B. The Vietnam Wars: 1945–1990. (1991).
  • Xiaoming, Zhang. "China's 1979 War With Vietnam: A Reassessment", China Quarterly. Issue no. 184, (December 2005) "CJO – Abstract – China's 1979 War with Vietnam: A Reassessment". Naala idi 11 June 2008. 

Dagiti kangrunaan a nagtaudan[urnosen | urnosen ti taudan]

  • Carter, Jimmy. By The President Of The United States Of America, A Proclamation Granting Pardon For Violations Of The Selective Service Act, 4 August 1964 To 28 March 1973 (21 January 1977)
  • Central Intelligence Agency. "Laos", CIA World Factbook
  • Kolko, Gabriel The End of the Vietnam War, 30 Years Later
  • Eisenhower, Dwight D. Mandate for Change. (1963) a presidential political memoir
  • Ho, Chi Minh. "Vietnam Declaration of Independence", Selected Works. (1960–1962) selected writings
  • LeMay, General Curtis E. and Kantor, MacKinlay. Mission with LeMay (1965) autobiography of controversial former Chief of Staff of the United States Air Force
  • Kissinger, United States Secretary of State Henry A. "Lessons on Vietnam", (1975) secret memoranda to U.S. President Ford
  • Kim A. O'Connell, ed. Primary Source Accounts of the Vietnam War (2006)
  • McCain, John. Faith of My Fathers: A Family Memoir (1999) *Marshall, Kathryn. In the Combat Zone: An Oral History of American Women in Vietnam, 1966–1975 (1987)
  • Martin, John Bartlow. Was Kennedy Planning to Pull out of Vietnam? (1964) oral history for the John F. Kennedy Library, tape V, reel 1.
  • Myers, Thomas. Walking Point: American Narratives of Vietnam (1988)
  • Public Papers of the Presidents, 1965 (1966) official documents of U.S. presidents.
  • Schlesinger, Arthur M. Jr. Robert Kennedy and His Times. (1978) a first-hand account of the Kennedy administration by one of his principal advisors
  • Sinhanouk, Prince Norodom. "Cambodia Neutral: The Dictates of Necessity." Foreign Affairs. (1958) describes the geopolitical situation of Cambodia
  • Tang, Truong Nhu. A Vietcong Memoir (1985), revealing account by senior NLF official
  • Terry, Wallace, ed. Bloods: An Oral History of the Vietnam War by Black Veterans (1984)
  • Truong, Như Tảng; David Chanoff, Van Toai Doan (1985). A Vietcong memoir (1985 ed.). Harcourt Brace Jovanovich. ISBN 978-0-15-193636-6. - Total pages: 350
  • The landmark series Vietnam: A Television History, first broadcast in 1983, is a special presentation of the award-winning PBS history series, American Experience.
  • The Pentagon Papers (Gravel ed. 5 vol 1971); combination of narrative and secret documents compiled by Pentagon. excerpts
  • U.S. Department of State. Foreign Relations of the United States (multivolume collection of official secret documents) vol 1: 1964; vol 2: 1965; vol 3: 1965; vol 4: 1966;
  • U.S. Department of Defense and the House Committee on Armed Services. U.S.-Vietnam Relations, 1945–1967. Washington, D.C. Department of Defense and the House Committee on Armed Services, 1971, 12 volumes.
  • Vann, John Paul Quotes from Answers.com Lt. Colonel, U.S. Army, DFC, DSC, advisor to the ARVN 7th Division, early critic of the conduct of the war.