Departamento ti Amazonas

Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Lumaktaw idiay: pagdaliasatan, biruken
Departamento ti Amazonas
Departamento del Amazonas
Departamento
Wagayway iti Departamento ti Amazonas
Wagayway
Eskudo iti Departamento ti Amazonas
Eskudo
Pasasao: Mabalintayo, amin
(Espaniol: Entre todos podemos)
Kanta ti pagilian: Himno del Amazonas
Ti Amazonas ket naipakita iti nalabbasit
Ti Amazonas ket naipakita iti nalabbasit
Nagsasabtan: 4°12′N 69°55′W / 4.200°N 69.917°W / 4.200; -69.917Nagsasabtan: 4°12′N 69°55′W / 4.200°N 69.917°W / 4.200; -69.917
Pagilian  Colombia
Rehion Rehion ti Amasona
Pannakabangon Oktubre 5, 1991
Kapitolio Leticia
Gobierno
 • Gobernador Carlos Rodríguez Celis
Kalawa[1]
 • Dagup 109,665 km2 (42,342 kd mi)
Rangngo ti kalawa Umuna
Populasion (2013)[2]
 • Dagup 74,541
 • Ranggo Maika-30
 • Densidad 0.68/km2 (1.8/kd mi)
Sona ti oras UTC-05
Kodigo ti ISO 3166 CO-AMA
Website www.amazonas.gov.co

Ti Amazonas ket maysa a departamento ti Colombia idiay abagatan a paset ti pagilian. Ti kapitoliona ket ti Leticia. Ti naganna ket nagtaud manipud ti Karayan Amasona a kaaduan nga agay-ayus idiay departamento ken ti kabakiran a mangsakop ti kadakkelan a paset ti departamento.

Toponimo[urnosen | urnosen ti taudan]

Ti nagan ti departamento ket nagtaud manipud ti nagan ti Karayan Amasona. Ti karayan ket ninaganan ti Espaniol nga eksplorador a ni Francisco de Orellana (1511 - 1546), nga isu idi ti panagbanbanniagana, ket kinunana nga isu ket rinaut iti "naranggas a babbai" a karuprupa met dagidi Amasona iti Griego a mitolohia, nupay kasta, ti kaadda ti tribu ti mannakigubat a babbai iti dayta a panawen ket saan pay a napaneknekan ken pasible nga adda idi dagiti atiddog ti buokna a Patneng nga Amerikano a mannakigubat a nangipasnek ti konkistador a nagtawag ti kabakiran ken ti karayan iti nagan nga Amasona.

Kultura[urnosen | urnosen ti taudan]

Iti kaunegan ti departamento mabirukan idiay dagiti etniko a grupo ti Bora, Cocama, Macuna, Mirana, Okaina, Ticunas, Tucano, Uitoto, Yagua , Yucuna, ken daddumapay. Dagitoy a grupo ket mabalindan nga agtawen iti 5,000 .

Dagiti nailian a parke[urnosen | urnosen ti taudan]

Ti Departmento ti Amazonas ket sumakop ti 109,665 km2 iti nasalakniban a lugar, kaaduan daytoy iti nagan babaen ti "reserba a kabakiran" manipud idi 1959, iti agdama daytoy ket addaan kadagiti 4 a "Nailian a Parke" ti Aacayacú, Cahuinarí, Yagoje Apaporis ken Rio Puree.

Lokal a paggatangan idiay aplaya ti Karayan Amasona, Departamento ti Amazonas, Colombia

Dagiti munisipalidad ken komunidad[urnosen | urnosen ti taudan]

  1. El Encanto
  2. La Chorrera
  3. La Pedrera
  4. La Victoria
  5. Leticia
  6. Mirití-Paraná
  7. Puerto Alegría
  8. Puerto Arica
  9. Puerto Nariño
  10. Puerto Santander
  11. Tarapacá
Dagiti munisipalidad ti Amazonas

Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]

  1. ^ "Nuestro Departamento: Información general: Geografía". Gobernación del Amazonas. 
  2. ^ "DANE". Naala idi Pebrero 13, 2013. 

Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]