Pagsasao a Persiano
Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
| Persiano | ||||
|---|---|---|---|---|
| فارسی, دری, تاجیکی | ||||
 Naisurat iti patneng a sinuratan a (Nastaʿlīq nga estilo), naibalikas iti pagsasao a Persiano a kas ti Fārsī. |
||||
| Pannakabalikas | [fɒːɾˈsiː] | |||
| Mangisasao |
|
|||
| Rehion | Lumaud nga Asia, Tengnga nga Asia | |||
| Patubo a mangisasao | 80–100 a riwriw (2011 a karkulo)[1] 60–110 a riwriw[2] |
|||
| Pamilia ti pagsasao | ||||
| Dagiti dialekto |
Irani a Persiano (pes)
Apgan a Persiano (prs)
Tajik a Persiano (tgk)
Bukharic (bhh)
Pahlavani (phv)
Hazaragi (haz)
Aimaq (aiq)
Dzhidi (jpr)
Dehwari (deh)
|
|||
| Panakaisurat a sistema | Persiano nga abesedário (Arabiko a sinuratan) Kiriliko a sinuratan (Tajikistan, kitaen ti Tajik nga abesedário) |
|||
| Opisial a kasasaad | ||||
| Opisial |  Iran Apganistán Tajikistan |
|||
| Nagalagad |
Apganistán: Akademia dagiti Siensia iti Apganistán |
|||
| Dagiti kodigo ti pagsasao | ||||
| ISO 639-1 | fa | |||
| ISO 639-2 | per (B) fas (T) |
|||
| ISO 639-3 | fas – mairaman a kodigo Dagiti agmaymaysa a kodigo: pes – Lumaud a Persiano prs – Dumaya a Persiano tgk – Tajiki aiq – Aimaq bhh – Bukharic haz – Hazaragi jpr – Dzhidi phv – Pahlavani deh – Dehwari |
|||
| Linguaesperio | 58-AAC (Nalawlawa a Persiano) > 58-AAC-c (Tengnga a Persiano) | |||
Ti mapa nga agipakpakita kaadda dagiti agsasao ti Persiano kadagiti pagilian iti lubong babaen ti maris nga asul. Ti mapa ket marisanna ti sibubukel a lugar iti uneg ti nailian a pagbeddengan iti tungngal maysa a pagilian nga addaan dagiti maris a naipalawagan iti sarita dita baba.
Sarita Opisial a pagsasao
Adadu ngem 1,000,000 nga agsasao
Nagbaetan ti ti 400,000 - 1,000,000 nga agsasao
Nagbaetan ti 100,000 - 400,000 nga agsasao
Nagbaetan ti 25,000 - 100,000 nga agsasao
Basbassit ngem 25,000 nga agsasao / awan
|
||||
|
||||
Ti Persiano (فارسی, IPA: [fɒːɾˈsiː]) ket maysa nga Irani a pagsasao iti uneg ti Indo-Irani a sanga iti pagsasao nga Indo-Europeano. Naipangpangruna daytoy a maisasao idiay Iran, Apganistán, Tajikistan ken dagiti pagilian a naipakasaritaan babaen ti Persiano nag inpluensia. Ti pagsasao a Persiano ket naidasig a panagtultuloy iti Tengnga a Persiano, tti opisial a relihioso ken literario a pagsasao iti Sassanid a Persia, a daytoy met ket panagtultuloy iti Daan a Persiano, ti pagsasao iti Persiano nga Imperio iti Akemenida a panawen.[3][4] Ti Persiano ket maysa a plurisentriko a pagsasao ken dagiti gramatikona ket kapadpada kadagit adu a kontemporario a pagsasao ti Europa.[5]
 |
Daytoy nangruna nga artikulo ket maysa a pungol. Makatulongka iti Wikipedia babaen ti panangnayon wenno panangtarimaan iti daytoy nga artikulo. |
Pinagibasaran [urnosen]
- ^ Iran, 41.282 M (53%) – 50.629 M (65%) Loc.gov, Apganistan, 14.917 M (50%), Tajikistan, 6.094 M (79.9%), Uzbekistan, 1.237 M (4.4%)
- ^ Windfuhr, Gernot. Dagiti pagsasao iti Iran. Routledge. 2009. p. 418.
- ^ Ulrich Ammon, Norbert Dittmar, Klaus J. Mattheier, Peter Trudgill, "Sociolinguistics Hsk 3/3 Serie Tomo 3 iti Sosiolinguistiko: Internasional Kuardenio iti Siensia ti Pagsasao ken Kagimongan", Walter de Gruyter, 2006. Maika-2 nga edision. pg 1912. Naala: "Tengnga a Persiano, makunkuna pay a Pahlavi ket dagus a panagtultuloy iti daan a Persiano, ken inus-usar a kas ti naisurat nga opisial a pagsasao iti pagilian." "Nupay kasta, kalpasan ti Moslem panagrukma ken ti panakarebba iti Sassanid, ti Arabiko ket nagbalian a kaaduan a pagsasao iti pagilian ken ti Pahlavi ket naawanan ti kinapangruna, ken grado a sinukan babaen ti Dari, maysa a nadumaduma a Tengnga a Persiano, nga adda ti adu a binulod nga elemento manipud ti Arabiko ken Parto."
- ^ Skjærvø, Prods Oktor (2006). Ensiklopedia Iranika,"Iran, vi. Dagiti pagsasao nga Irani ken sinuratan, "baro a Persiano, ket isu "ti naggappuan iti Tengnga a Persiano" ken isu ti "opisial a pagsasao iti Irani nga estado kadagiti napalabas a siglo", a dagiti dadduma a saan a Persiano nga Irani a pagsasao ti "asidega panakaibagian ket narigat a maipatakder" ti nagbaetan dagiti nadumaduma (Tengnga ken Moderno) nga agpan g. Moderno a Yaḡnōbi ket tagikua ti isu met laeng a a dialekto a grupo a kas ti Sogdian, ngem daytoy ket saan a dagus a nagtaudan; ti Baktriano ket mabalina nga asideg a maikabagian iti moderno a Yidḡa ken Munji (Munjāni); ken Wakhi (Wāḵi) a tagikua ti Khotanese."
- ^ Richard Davis, "Persian" iti Josef W. Meri, Jere L. Bacharach, "Mediebal nga Islamiko a Sibilisasion", Taylor & Francis, 2006. pp. 602–603. "Ti gramatika iti Baro a Persiano ket kapadpada kadagiti adu a kontemporario a pagsasao ti Europa."Ti kapadana pay, ti bugas a bokabulario iti Persiano ket agtagtaginayon a naala manipud ti Pahlavi.
