Rehion ti polar: Paggiddiatan a nagbaetan dagiti rebision

Darsen a mapan iti pagdaliasatan Darsen a mapan agbiruk
5 dagiti byte ti nainayon ,  4 years ago
m
Nagsimpa iti panangiletra/gramatika
m (Nagsimpa ti panangiletra/gramatika)
m (Nagsimpa iti panangiletra/gramatika)
 
== Dagiti panangipalpalawag ==
Ti [[Artiko]] ket addaan kadagiti nadumaduma a panangipalpalawag, mairaman met ti amianan a rehion ti [[Sirkulo ti Artiko]] iti agdama a (Panawen ti 2010 iti 66°33'44" N), wenno ti amianan a rehion ti latitud ti [[maika-60 a paralelo ti amianan|60° ti amianan]], wenno ti rehion manipud tiiti Amianan nga Ungto aginggana idiay [[Linia ti kayo|linia ti kaykayo]].
 
Ti [[Antartika]] ket kadawyan a maipalawag a kas ti abagatan ti latitud ti [[maika-60 a paralelo ti abagatan|60° ti abagatan]], wenno ti kontinente ti Antartika. Ti [[Sistema ti Tulag ti Antartikam|Tulag ti Antartika]] idi 1950 ket agus-usar ti dati a panangipalawag.
Dagiti rehion ti polar ket makawat ti saan unay a nakaro a [[radiasion ti solar]] gapu ta ti enerhia ti Init ket sumangpet iti maysa a bangkirig nga anggulo, ken maiwarwaras iti dakkel a lugara, ken agbanniaga pay ti ad-adayo a distansia iti atmospera ti Daga a mabalin a masagepsep daytoy, maiwarwaris wenno maiballatek, nga isu met laeng ti banag a gapuanan ti kalamiis dagiti panaglalam-ek ngem dagiti sabali a paset ti tawen kadagiti kalalainganna a klima a luglugar.
 
Ti [[pakbu a pagtayyekan]] ti Daga ket addaan iti nangrunnangruna nga [[epekto ti anggulo ti init iti klima|epekto iti klima]] kadagiti rehion ti polar. Gapu ta dagiti rehion ti polar ket isu ti kaadaywan manipud tiiti [[ekuador]], makaawat dagitoy ti kabassitan a gatad ti lawag ti init ken isu a nalamiisda. Ti adu a gatad ti yelo ken niebe ket adu pay a pakakitaan ti bassit a maawat a lawag ti init dagiti rehion ti polar, a mangited daytoy ti lamiis. Dagiti rehion ti polar ket nailaslasin babaen ti [[klima ti polar]], dagiti nakaro ti kalamiis a temperatura, nakaro a [[glasiasion]] kadagiti makaanayen a [[presipitasion (meteorolohia)|presipitasion]] tapno agporma ti permanente a yelo, ken dagiti nakaro a nalaka a panagbalbaliw kadagiti oras ti lawag ti aldaw, nga addaan iti [[init ti tengnga ti rabii|duapulo ket uppat nga oras ti lawag ti aldaw]] iti kalgaw, ken ti [[rabii ti polar|kompleto a kinasipnget]] iti [[panaglalam-ek|tengnga ti panaglalam-ek]].
 
== Sirkumpolar a Rehion ti Artiko ==
Ti akin-abagatn arehion ti polar ket awan met ti permanente a pagtaengan ti tao. Ti [[Estasion McMurdo]] ket isu ti kadakkelan nga estasion ti pagsukisokan idiay [[Antartika]] a pinatpataray babaen ti [[Estados Unidos]]. Dagiti sabali pay nga estasion ket mairaman ti [[Estasion Palmer]] ken [[Estasion ti Abagatan nga Ungto ti Amundsen-Scott]] (Estados Unidos), [[Base Esperanza]] ken [[Base Marambio]] ([[Arhentina]]), [[Base Scott]] ([[Baro a Selanda]]), ken [[Estasion Vostok]] (Rusia).
 
Bayat nga awan met dagitdagiti indihenio a kultura ti tao, adda met ti narikut nga ekosistema, a naipangpangruna iti igid dagiti sona ti aplaya ti Antartika. Ti [[panagpanagto ti dalluyon]] iti aplaya ket mangited kadagiti adu a taraon a mangpakan kadagiti [[Euphausiacea|kril]], ti kita ti crustacea ti baybay, a mangpakan met kadagiti narikut a sibibiag nga ayup manipud kadagiti penguino aginggana kadagiti asul a balyena.
 
== Dagiti rehion ti ekstraterestial a polar ==
Papeles:The Earth seen from Apollo 17.jpg|Abagatan nga Ungto iti baba ti ladawan
Papeles:Aurora2.jpg|Morado nga aurora
Papeles:Polar bear.jpg|Oso ti Polar
</gallery>
 
* [http://polardiscovery.whoi.edu/ Diskobre ti Polar]
 
== Dagiti nagibasaran ==
{{Reflist}}
* Victor, Paul-Émile. ''Man and the Conquest of the Poles'', trans. by Scott Sullivan. New York: Simon & Schuster, 1963.

Listaan ti pagdaliasatan