Ilocos

Manipud iti Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Darsen a mapan iti pagdaliasatan Darsen a mapan agbiruk
Mapa ti Ilocos

Ti Ilocos ket kolektibo a mangibagbaga kadagiti dua a probinsia idiay Filipinas: ti Ilocos Norte ken Ilocos Sur ken dati idi a maymaysa a probinsia. Dagiti agtataeng ket dagiti Ilokano ken agsasaoda iti Ilokano.

Ti Rehion ti Ilocos, nga aglaon kadagiti uppat a probinsia, ket nanaganan manipud iti Ilocos. 56 a porsiento dagiti agtataeng iti rehion ket tattao a Pangasinan, a maitagikua iti sabali a grupo ti etnolingguistiko manipud kadagiti Ilokano. Mabalin pay a mangibaga ti Ilocos ti dati a probinsia sakbay idi nabingbingay ti Ilocos Norte ken Ilocos Sur.

Kadagiti 330 a panid ti libro nga Ingles iti “The Ilocos Heritage” (ti maika-27 a libro a sinurat babaen ni Visitacion de la Torre), the boy legacy and the life of the Ilocano – ket naipalawagda a kas – "ti nakaro a namalo, nagaget, nalingay, simple a parsua a nakaipakita iti naisangayan a nginabras a kinatured ken naesman a managbanniaga." Ti pakasaritaan ni Ilokano ket mangipakita iti panagsagsagabana ken dagiti balligina – kadagiti bakalan iti kolnial a wayawaya manipud iti Espania ken Amerika, aginggana iti pannagidaulo iti Filipino. Ni baro nga Ilokano ken nagbirbiruk kadagiti nasaysayaat a pastura kadagiti baro a daga iti lokal ken ganganaet – ti Palawan, Mindanao, Hawaii, ti Estados Unidos ken Gresia. Ti Ilokano a kultura ti material ken espiritualidad ket mabalin a makita iti naplabas – dagiti ladawan ti sato nga Espaniol, antigo ngem intrikado a tarikayo nga alikamen ken ti nasayaat ti kababalinna a lokal a sagut. Ni patneng nga Ilokano ket mangngabel, agkitkitikit iti kayo ken eksperto iti damdamili. Ti luto nga Ilokano ket sumakop manipud iti eksotiko nga "abu-os" (itlog ti kuton) aginggana iti "dinengdeng," ti nadekket a "tinubong" aginggana iti "poqui-poqui" (ensalada a tarong). Ti Kailokuan ket napunno kadagiti kolonial a simbaan, tilegado ti Katolisismo ti Espaniol.[1]

Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]