Ilocos Sur

Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Lumaktaw idiay: pagdaliasatan, biruken
Ilocos Sur
Probinsia iti Abagatan nga Ilocos
Probinsia
Ti Probinsial a Kapitolio iti Ilocos Sur
Ti Probinsial a Kapitolio iti Ilocos Sur
Wagayway iti Ilocos Sur
Wagayway
Opisial a selio iti Ilocos Sur
Selio
Mapa iti Pilipinas a mangipakita ti pakasarakan iti Ilocos Sur.
Mapa iti Pilipinas a mangipakita ti pakasarakan iti Ilocos Sur.
Nagsasabtan: 17°20′N 120°35′E / 17.333°N 120.583°E / 17.333; 120.583Nagsasabtan: 17°20′N 120°35′E / 17.333°N 120.583°E / 17.333; 120.583
Pagilian  Pilipinas
Rehion Rehion ti Ilocos (Rehion I)
Panakaibangon 1572
Kapitolio Siudad ti Vigan
Gobierno
 • Kita Probinsia
 • Gobernador Luis "Chavit" Singson (Lakas-Kampi-CMD)
 • Bise Gobernador Deogracias Savellano (Lakas-Kampi-CMD)
Kalawa
 • Dagup 2,596.0 km2 (1,002.3 kd mi)
Rangngo ti kalawa Maika-54
Populasion (2010)[1]
 • Dagup 658,587
 • Ranggo Maika-42
 • Densidad 250/km2 (660/kd mi)
 • Ranggo ti densidad Maika-30
Nagan dagiti umili Ilokano
Panakabingbingay
 • Nawaya a siudad 0
 • Komponente a siudad 2
 • Munisipalidad 32
 • Baranggay 768
 • Distrito Umuna ken maika-2 a distrito
Sona ti oras PHT (UTC+08)
Koreo Kitaen ti listaan
Panagtawag 77
Kodigo ti ISO 3166 PH-ILS
Pagsasao Ilokano, Tagalog, Ingglés

Ti Ilocos Sur ket maysa a probinsia iti Pilipinas a karaman iti Rehion ti Ilocos (Rehion I) iti Luzon. Ti kapitoliona ket ti Siudad ti Vigan, a mabirukan iti ngiwat ti Karayan Mestiso. Ti Ilocos Sur ket nabeddengan ti Ilocos Norte ken Abra iti amianan, ti Mountain Province iti daya, ti La Union ken ti Benguet iti abagatan, ken ti Baybay Abagatan Tsína iti laud.

Tinawtawid a purok iti Pilipinas[urnosen | urnosen ti taudan]

Ti naipakasaritaan a siudad iti Vigan, nga isu daytoy ket naisuratan idiay Sangalubongan a Tinawtawid a Listaan ti UNESCO idi Nobiembre 1999, ket mabirukan iti daytoy a probinsia. Naibangon idi maika-16 a siglo, ti Vigan ket isu ti maysa a kasayaatan a naitaginayon a kas pagarigan kadagiti naplano a kolonia nga ili ti Espana idiay Asia. Dagiti arkitektura ket agiraman kadagiti kultural nga elemento manipud kadagiti sabsabali a luglugar idiay Pilipinas ken Tsína, ken dagiti nanipud idiay Europa tapno makaramid ti naidumduma a kultura ken langa ti ili nga awan ti maipada iti sino man a lugar idiay Daya ken Abagata a daya nga Asia. Ti Kamestisoan a Distrito ket addaan kadagiti kas pagarigan iti kadawyan a balbalay nga addan kadagiti teha nga atep, natangken a kayo a datar, balustrada ken at-atep iti sabsabali a kita nga estilo nga arkitetura iti Kastila, Mehikano ken Insik.

Ti maika-16 a siglo a Simbaan ti Santa Maria ket nairangarang a kas maysa a Nailian a Dulon, daytoy ket nausar idi a kas maysa a pasammakedan idi agdama a panawen ti Pilipinas aRebulosion iti 1896. Ti Tirad Pass, ket nairangarang a kas maysa a Nailian a Nasantuan a Lugar, daytoy a lugar ti kinaudi a nagtenglan dagiti Rebolusionario a Puersa dagiti Filipino babaen ni Heneral Emilio Aguinaldo. Ti Bessang Pass ket nagserbi a kas iti kalikudan a naglasatan dagiti Rebolusionario para iti panagsupiat ti kinaudi a panagsalaknib ni Heneral Yamashita idi kinaudi a paset ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat.

Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]

Politikal[urnosen | urnosen ti taudan]

Ti Ilocos Sur ket nabingbingay a politikal kadagiti 32 a munisipalidad ken dua a komponente a siudad.

Dagiti siudad[urnosen | urnosen ti taudan]

Dagiti ili[urnosen | urnosen ti taudan]

Pannakabagi[urnosen | urnosen ti taudan]

Ti Ilocos Sur ket mabirukan iti igid a pantar iti Akin-amianan a Luzon. Nabeddengan babaen ti Ilocos Norte iti amianan, ti Abra iti amianan a daya, ti Mountain Province iti daya, ti Benguet iti abagtan a daya, ti La Union iti abagatan, ken ti Baybay Tsina iti laud. Ti kalawana a 2,579.58 kuadrado kilometro ket sakupen na ti agarup a 20.11% iti dagup a kalawa ti daga iti Rehion I.

Ti topograpia iti Ilocos Sur ket maysa a kalsa agdaldalluyon ken agtultulid nga addaan ti kangatu nga agdakiwas manipud ti 10 aginggana ti 1,700 a metro iti ngato ti patar ti baybay.

Klima[urnosen | urnosen ti taudan]

Ti klima ket sapasap a namaga, dagiti namaga a bulan ket manipud ti Oktubre anginggana ti Mayo. Nupay kasta, ti akin abagatan unay a paset, ti Cervantes, ket nadam-eg ken ti tudo ket matimbengan a naiwarwaras iti makatawen ngem ti dumaya a paset iti Sugpon ket namagmaga. Ti Agosto ket isu ti katuduan a ti Enero ken Perero ket dagitoy ti kamagaan. Ti kalalaingan na a temperatura ket 27 C. Ti bulan ti Enero ket isu ti kalamiisan.

Populasion[urnosen | urnosen ti taudan]

Iti 2007 a senso, ti populasion ti Ilocos Sur ket 632,255. Ti Vigan, ket addan ti populasion a 47,246. Ti kapusekan ti populasion ket ti Siudad ti Candon nga addan ti populasion a 56,270.

Dagiti populasion ti Siudad ken Munisipalidad[2]

Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]

Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]

Dagiti midia a mainaig ti Ilocos Sur idiay Wikimedia Commons