Karayan Agusan

Manipud iti Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Darsen a mapan iti pagdaliasatan Darsen a mapan agbiruk
Karayan Agusan (Suba sa Agusan)
Ilog ng Agusan, Rio Grande de Agusan
Karayan
Pagilian Filipinas
Dagiti rehion Rehion ti Caraga, Rehion ti Davao
Dagiti tributario
 - kanigid Karayan Umayam, Karayan Bansa, Karayan Ojot
Dagiti siudad Siudad ti Butuan, Siudad ti Bayugan
Taudan
 - lokasion Daya ti Tagum
Sabangan Sabanagn ti Karayan Agusan
 - lokasion Luek Butuan
 - kangato 0 m (0 ft)
 - nagsasabtan 8°57′0″N 125°31′58″E / 8.95000°N 125.53278°E / 8.95000; 125.53278Nagsasabtan: 8°57′0″N 125°31′58″E / 8.95000°N 125.53278°E / 8.95000; 125.53278
Kaatiddog 350 km (217.48 mi)
Labneng 10,921 km2 (4,216.62 sq mi)
Agusan river watershed.png
Labneng a pagayusan ti Karayan Agusan

Ti Karayan Agusan ket karayan a mabirukan idiay akin-daya a paset ti isla ti Mindanao idiay Filipinas, a mangatian ti kaaduan ti Rehion ti Caraga ken dagiti paset ti probinsia ti Tanap ti Compostela. Daytoy ti maikatlo a kadakkelan a labneng ti karayan idiay Filipinas nga adaan iti dagup a pagayusan a lugar iti 10,921 km² ken addaan ti nakarkulo a kaatiddog iti 350 kilometro manipud ti taudanna.[1][2] Dagiti taudan ti danum ti karayan ket mabirukan kadagiti banatay ti Tanap ti Compostela, idiay asideg ti pagbeddengan ti Davao Oriental ken daya ti Siudad ti Tagum. Daytoy ket agayus idiay nalawa a ginget ti Karayan Agusan nga agrukod iti 177 kilometro (110 mi) manipud ti abagatan nga agpa-amianan ken agdumaduma manipud ti 32-48 kilometto (20–30 milia) iti kaakaba.[3] Daytoy ket kanungpalan nga agayus idiay Luek Butuan iti sabanganna idiay Siudad ti Butuan. Ti karayan ket isu pay ti maikatlo a kaatiddogan a karayan idiay Filipinas.

Maysa kadagiti prominente a langa ti labneng ti Karayan Agusan ket ti kaadda ti Kalugnakan ti Agusan a mangsakop ti dagup a kalawa iti of 19,197 hektaria. Ti kalugnakan ket agserbi a pagtalinaayan a labneng para iti Karayan Agusan, ken mangpabassit ti nangato a panagayus ti danum a taudan dagiti kellaat a layus kadagiti akin-baba a gay-at ti karayan. Malaksid ti dayta, ti kalugnakan ket lugar pat dagiti naisangayan ken nasayaat a pagtubuan ti sago ken pagtaengan ti naisagmak ken endemiko a mulmula ken ay-ayup. Gapu ti daytoy, daytoy ket nairangarang baaen idi ti dati a Presidente Fidel V. Ramos a kas sanktuario ti kaatapan idi 1996.[2]

Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]

Taudan ti danum[urnosen | urnosen ti taudan]

Ti labneng ti Karayan Agusan ket nabingbingay kadagiti tallo a sub-labneng iti batayan dagiti topograpiko a langa: akin-ngato a labneng ti Karayan Agusan, tengnga a labneng ti Karayan Agusan ken akin-baba a labneng ti Karayan Agusan. Ti akin-ngato a labneng ti Karayan Agusan ket isu ti paset nga yan dagiti taudan ti danum iti kabanbantayan ti probinsia ti Tanap ti Compostela aginggana idiay Santa Josefa, Agusan del Sur ken Veruela, Agusan del Sur, ti tengnga alabneng ti Karayan Agusan ket isu ti paset ti karayan manipud ti Sta. Josefa aginggana idiay Amparo, Agusan del Sur bayat a ti akin-baba a labneng ti Karayan Agusan ken manipud idiay Amparo aginggana ti sabanganna idiay Siudad ti Butuan, Agusan del Norte

Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]

Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]

  1. ^ Kundel, Jim (Hunio 7, 2007). "Bariweswes ti Danum ti Filipinas". Ensiklopedia ti Daga. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 21 Septiembre 2008. Naala idi 2008-09-30. 
  2. ^ a b "Teknikal a Tulong iti Republika ti Filipinas Para iti Master Plano Para iti Labneng ti Karayan Agusan" (PDF). Banko ti Panagrang-ay ti Asia. Disiembre 2004. Naala idi 2008-08-09. 
  3. ^ Dagiti tanap ti Mindanao