Danaw Mapanuepe

Manipud iti Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Darsen a mapan iti pagdaliasatan Darsen a mapan agbiruk
Danaw Mapanuepe
Mapanuepe Lake 1992.jpg
Ti danaw idi 1992 nga agraman kadagiti tallo a limneden a pagtaengan
Ti Danaw Mapanuepe ket mabirukan idiay Filipinas
Danaw Mapanuepe
Danaw Mapanuepe
Lokasion iti kaunegan ti Filipinas
LokasionZambales, Isla ti Luzon
Nagsasabtan14°59′0″N 120°17′30″E / 14.98333°N 120.29167°E / 14.98333; 120.29167Nagsasabtan: 14°59′0″N 120°17′30″E / 14.98333°N 120.29167°E / 14.98333; 120.29167
KitaNapennedan iti lahar a danaw
Kangrunaan a sumrekanKarayan Mapanuepe ken Marella
Kangrunaan a rummuaranKarayan Santo Tomas[1]
Pagpagilian ti labnengFilipinas
Immuna a nalayus1991–1992
Kadakkelan a kaatiddog4.1 kilometro (2.5 mi)
Kadakkelan a kaakaba2.5 kilometro (1.6 mi)
Kalawa ti rabaw648 ektaria (1,600 acre)
Kaadaleman25 metro (82 ft)
Kaatiddog ti aplaya133 kilometro (21 mi)
Kangato ti rabaw129 metro (423 ft)
Is-islaSangapulo a babassit nga isla
Dagiti pagtaenganSan Marcelino
1 Ti kaatiddog ti aplaya ket saan a nasayaat a panagrukod.

Ti Danaw Mapanuepe ket ti maysa a nasadiwa a danum a danaw a mabirukan iti probinsia ti Zambales iti Filipinas. Napartuat ti danaw kalpasan ti didigra a panagbettak ti Bantay Pinatubo iti 1991. Dagiti lahar kalpasan ti panagbettak ket sinerraanna ti pagayusan ti Karayan Mapanuepe, iti abagatan ti bulkan, a nagkuyog a nalayus ti Ginget Mapanuepe ken dagiti pataenganna. Ti laeng torre ti simbaan a lumlumtaw iti danum ti nabati iti maysa kadagiti purok.[2]

Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]

Mabirukan ti Danaw Mapanuepe iti pagsabtan ti Karayan Marella ken Mapanuepe iti pagtipunan dagiti dua a karayan ken agbalin a ti Karayan Santo Tomas. Dagiti panagtudtudo kalpasan ti panagbettak ti Bantay Pinatubo idi 1991 ket nagpataud iti lahar a nangigabsuon kadagiti bulkaniko a rugit iti Karayan Marella, maysa kadagiti kangrunaan a pagayusan ti bantay a nagipangato ti karayan a kanungpalan a nagpenned iti Karayan Mapanuepe. Dagiti imad-adalenm a danum ket nangilenned iti Ginget Mapanuepe a nagiraman kadagiti baranggay ti Aglao (akinbaba), Buhawen ken Pili iti San Marcelino, Zambales. Iti las-ud ti panagdur-as ti danaw, ti pannakabuttaw ken ti naulit-ulit a panagporma dagiti penned ti rugit ket napasamak kalpasan ti tunggal maysa nga episoda ti lahar. Iti kadakkelan a gay-atna, dimmakkel ti danaw iti maysa a kalawa iti 670 ektaria (1,700 acre) ken addaan iti naipenpen a tomo ti danum iti 75 x 106 a kubiko metro (98,000,000 cu yd) sakbay a nakaabot iti agdama a kasasaadna. Ti laeng nabati nga estruktura ket ti torre ti simbaan nga addaan iti dakkel a metal a krus iti tengnga ti danaw.[3] Sakbay ti panagbettak idi 1991, dagiti panagadal dagiti heolohiko a pormasion ken dagiti sedimento ti Ginmget Mapanuepe ket nangipakita a ti lugar ket sitio idi iti maipada a binukel iti lahar a danaw manipud kadagiti duog a panagbettak.[2]

Kalidad ti danum[urnosen | urnosen ti taudan]

Naireporta a ti danum ti danaw ket narugitan iti agub-ubo a merkurio manipud iti napanawan a Mina ti Gambang ti Dizon a mabirukan iti daya nga aplaya ti danaw. Nupay kasta dagiti makadangran a kemikal ket nalaokandan ken naipampamattian a natalgeden a pagbatokan ken pagkalapan.[4]

Dagiti ladawan[urnosen | urnosen ti taudan]

Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]

Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]

  1. ^ Rodolfo, Kelvin S.; Umbal, Jesse V. "Two Years of Lahars on the Western Flank of Mount Pinatubo". U.S. Geological Survey. Naala idi 2011-06-17.
  2. ^ a b "The 1991 Lahars of Southwestern Mount Pinatubo and Evolution of the Lahar-Dammed Mapanuepe Lake". U.S. Geological Survey. Naala idi 2011-06-17.
  3. ^ "The World Behind My Wall: Look Ma, No Mutation". theworldbehindmywall.com. 2011-04-11. Naala idi Agosto 15, 2011.
  4. ^ http://www.theworldbehindmywall.com/2011/04/mapanuepe-lake.html?m=1

Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]