Golpo Leyte

Manipud iti Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Darsen a mapan iti pagdaliasatan Darsen a mapan agbiruk
Golpo Leyte
San pedro and san pablo islands.JPG
Ti golpo iti Hinunangan, a mairaman dagiti Isla ti San Pedro ken San Pablo iti adayo
Ti Golpo Leyte ket mabirukan idiay Visayas
Golpo Leyte
Golpo Leyte
Lokasion iti kaunegan ti Visayas
Ti Golpo Leyte ket mabirukan idiay Filipinas
Golpo Leyte
Golpo Leyte
Golpo Leyte (Filipinas)
LokasionAkindaya a Visayas
Nagsasabtan10°50′00″N 125°25′00″E / 10.8333°N 125.4167°E / 10.8333; 125.4167Nagsasabtan: 10°50′00″N 125°25′00″E / 10.8333°N 125.4167°E / 10.8333; 125.4167
Kitagolpo
EtimolohiaLeyte
Parte tiBaybay Filipinas
Dagiti pagtaengan

Ti Golpo Leyte ket ti maysa a golpo iti rehion ti Akindaya a Visayas iti Filipinas. Ti luek ket parte ti Baybay Filipinas iti Taaw Pasipiko, ken beddengan babaen dagiti dua nga isla; ti Samar iti amianan ken ti Leyte iti laud. Iti abagatan ti luek ket ti Isla ti Mindanao, a naisina manipud iti Leyte babaen ti Lingsat Surigao.[1][2] Ti Isla Dinagat ket sangkapaset a mangrikep iti golpo iti abagatan a daya, ken ti bassit nga Isla Homonhon ken Isla Suluan, ket mangsakkaw iti akindaya a sumrekan ti Golpo. Daytoy ket agarup a 130 km (80 mi) iti amianan-abagatan, ken 60 km (40 mi) iti daya-laud.[2]

Adda dagiti nadumaduma nga ili a mabirukan iti aplaya ti golpo: ti Balangiga, Giporlos, Guiuan, Lawaan, Mercedes, Quinapondan ken Salcedo. Adda pay dagiti sangapulo ket maysa a reserba ti baybay iti rehion ti golpo.[3]

Ti Golpo Leyte iti asideg ti Guinsaugon

Ti Golpo Leyte ket isu pay idi ti lugar ti Gubat ti Golpo Leyte , a gumay-at iti Lingsat Surigao idi las-ud ti Gubat ti Lingsat Surigao, ti kadakkelan a gubat iti marina iti Sangalubongan a Gubat II ken nangrugian titi panagpatingga ti Panangsakup ti Hapon iti Filipinas.

Idi 2013, ti Bagio Haiyan ket nagpataud iti anud ti danum idiay Golpo Leyte, ken nagresultaan daytoy iti adu a pannakapukaw iti biag, daga ti agrikultura ken tagikua iti igid ti aplaya ti Leyte.[4]

Panagkalap[urnosen | urnosen ti taudan]

Ti Golpo Leyte ket inaganan babaen ti Estado nga Unibersidad ti Leyte a kas maysa kadagiti kangrunaan a pagkalapan a lugar iti Leyte ken Samar.[5] Kas met dagiti sabali a nabaknang a lugar ti pagkalapan a kas ti Luek Maqueda ken Luek Carigara, ti golp ket ammo para kadagiti adu a makalap a munamon, baramban, pasayan ken dagiti kappi.[6] Maysa pay daytoy idi kadagiti kabaknangan a rekurso dagiti kappi ti pitak idi 1985.[7] Bumasbassiten dagiti makalap nga ikan iti golpo gapu ti panagusar iti panagkalap iti dinamita.[8] Dinadael ti bagio Haiyan ti natangken a kalub ti korales iti kaunegan ti lugar ti golpo, ken nakaro pay daytoy a mangpabassit iti makalap nga ikan.[9]

Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]

  1. ^ Merriam-Webster's Geographic Dictionary, Third Edition, p. 647.
  2. ^ a b Woodward, C. Vann; Evan Thomas (1997). The Battle for Leyte Gulf: The Incredible Story of World War II's Largest Naval Battle. Skyhorse Publishing Inc. pp. 3–7. ISBN 1-60239-194-7.
  3. ^ KÜHLMANN, K U (4 Abril 2002). "Evaluations of marine reserves as basis to develop alternative livelihoods in coastal areas of the Philippines". Aquaculture International. 10: 527–549.
  4. ^ "Local amplification of storm surge by Super Typhoon Haiyan in Leyte Gulf". Geophysical Research Letters. 41 (14): 5106–5113. 28 Hulio 2014. doi:10.1002/2014gl060689.
  5. ^ dela Cruz, Rita (2003). "Commercially important seafoods in Samar and Leyte identified". Bureau of Agricultural Research. Bureau of Agricultural Research. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 23 Abril 2015. Naala idi 23 Abril 2015.
  6. ^ Wernstedt, Frederick L.; Spencer, Joseph Earle (1967). The Philippine Island World: A Physical, Cultural, and Regional Geography. University of California Press. p. 466. Naala idi 23 Abril 2015.
  7. ^ Lee, Christopher. "A Brief Overview of the Ecology and Fisheries of the Mud Crab, Scylla serrata, IN QUEENSLAND" (PDF). Naala idi 23 Abril 2015. Makasapul ti dakamat journal iti |journal= (tulong)
  8. ^ "Leyte Gulf attacked by dynamite fishers". www.aseanaffairs.com. Asean Affairs. 26 Oktubre 2010. Naala idi 23 Abril 2015.
  9. ^ Pinili, Liberty A (6 Disiembre 2014). "Typhoon damaged reef, mangroves". Sun Star Cebu. Naala idi 23 Abril 2015.

Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]

Midia a mainaig iti Golpo Leyte iti Wikimedia Commons