Sasao a Madang

Manipud iti Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Darsen a mapan iti pagdaliasatan Darsen a mapan agbiruk
Madang
Kabambantayan a Madang–Adelbert
Heograpiko a
pannakaiwarwaras
Baro a Guinea
Lingguistika a pannakaidasigTrans–Baro a Guinea
  • Madang
Pannakabingbingay
Glottologmada1298[1]
Madang languages.svg
Mapa ti sasao a Madang ti Baro a Guinea
  Ti sasao a Madang
  Dadduma a sasao a Trans–New Guinea
  Dadduma a sasao a Papuano
  Sasao nga Austronesio
  Di matagtagitao

Ti sasao a Madang wenno Kabambantayan a Madang–Adelbert ket ti kadakkelan a pamilia ti sasao a Trans–Baro a Guinea (TNG). Daytoy ket naidasig idi a kas Trans–Baro a Guinea babaen ni Stephen Wurm, ken sinaruno babaen ni Malcolm Ross. Timmunos ni William A. Foley a daytoy ket "nasayaat a mabalin" a ti sasao a Madang ket parte ti TNG, uay no dagiti pangsandi, ti kadawyan a batayan ti panangidasig ti TNG, ket nabaliwanen iti Madang.

Ti pamilia ket nanaganan manipud iti Probinsia ti Madang ken ti Kabambantayan Adelbert.

Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]

Inpalawag ni Sidney Herbert Ray ti pamilia nga Aplaya a Rai idi 1919. Idi 1951 naisilpo dagitoy iti sasao a Mabuso babaen ni Arthur Capell tapno mapartuat ti pamiliana a Madang. Inpadakkel ni John Z'graggen (1971, 1975) ti Madang kadagiti sasao a Kabambantayan nga Adelbert ken ninagananna mannen ti pamilia iti Kabambanatayan a Madang–Adelbert, ken inampon ni Wurm (1975)[1] daytoy a kas maysa a sanga ti pilo ti Trans–Baro a Guinea. Para iti kaaduan a parte, ti pamilia a Madang ni Ross (2005) Madang ket mangiraman kadagiti isu met laeng apagsasao a kas ti Kabambantayan a Madang–Adelbert ni Z'graggen, ngem ti internal a pannakaidasig ket sabali kadagiti nadumaduma a respekto, a kas ti pannakaiwaswas ti sanga a Brahman.

Internal a pannakaidasig[urnosen | urnosen ti taudan]

Adda dagiti uppat a nasayaat a naipalawag a sanga ti Madang,

ken mainayon pay ti sasao a Kowan asaan analawag ti pannakaidasigna.

Ti pnawen a kauneg ti Madang ket maipada itiAustronesio wenno Indo-Europeano. As-asideg nga ikabil ni Ross (2000) ti sasao a Kowan iti Akin-abagtaan nga Adelbert, ken isilpona ti Aplaya a Rai ken Kalam. Dagiti pangsandi ket kas dagiti sumaganad:

sg pl
1 *ya *i
2 *na *ni, *ta
3 *nu

Dagiti ket sukatanda dagiti pangsandi ti TNG. Nupay kasta, agbati dagiti dual a suldong ti *-le ken *-t, ken dagiti kasisigud a pangsandi ket agparang nga adda a kas dagiti maisasao a suldong ti Kalam.

Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]

  1. ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Madang". Glottolog 3.0 (iti Ingles). Jena, Alemania: Instituto para iti Ebolusionario nga Antropolohia ni Max Planck.

Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]

  • Ross, Malcolm (2005). "Pronouns as a preliminary diagnostic for grouping Papuan languages". Iti Andrew Pawley; Robert Attenborough; Robin Hide; Jack Golson (dagiti ed.). Papuan pasts: cultural, linguistic and biological histories of Papuan-speaking peoples. Canberra: Pacific Linguistics. pp. 15–66. ISBN 0858835622. OCLC 67292782.
  • Pawley, Ross, & Osmond, 2005. Papuan languages and the Trans New Guinea phylum. Canberra: Pacific Linguistics. pp. 38–51.

Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]