Abasida a Kalipato

Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Lumaktaw idiay: pagdaliasatan, biruken
Abasida a Kalipato
الخلافة العباسية
al-Khilāfah al-‘Abbāsīyyah

 

750–1258
 

 

Wagayway

Ti Abasida akalipato iti kalatakan a gay-atna, c. 850.
Kapitolio Kufa
(750–762)
Ar-Raqqah
(796–809)
Samarra
(836–892)
Baghdad
(762–796)
(809–836)
(892–1258)
Pagsasao Opisial apagsasao:
Arabiko
Dagiti rehional a pagsasao:
Arameo, Armenio, Berber, Koptiko, Georgiano, Griego, Hebreo, Kurdo,[1] Tengnga a Persiano, Oghuz Turkika,[2][3]
Relihion Sunni nga Islam
Gobierno Kalipato
Kalipa
 - 750–754 As-Saffah (immuna)
 - 1242–1258 Al-Musta'sim (naudi)
Pakasaritaan
 - Pannakabangon 750
 - Pannakarebba 1258
Kuarta Dinar (balitok a sensilio)
Dirham (pirak a sensilio)
Fals (copper coin)
Paset tattan iti

Ti Ababasida a Kalipato (Arabiko: العبّاسيّون‎ / ISO 233: al-‘abbāsīyūn), ket isu idi ti maikatlo kadagiti Islamiko a kalipato.Daytoy ket tinurayan babaen dagiti Kalipa ti Abasida a dinastia, a nangbangon dagiti kapitolioda idiay Baghdad kaplasan ti panagparmekda ti Umayyad a kalipato manipud kadagiti amin malaksid ti rehion ti al-Andalus.

Ti Abasida a kalipato ket binangon babaen ti kaubingan nga uliteg ni Propeta Mahoma, a ni Abbas ibn Abd al-Muttalib (566–653), idiay Kufa idi 750 CE ken nangipan ti kapitolio idi 762 idiay Baghdad. Iti kaunegan dagiti 150 a tawen iti panangala ti panagtengngel ti Persia,dagiti kalipa ket napilitda a nangibbet ti bileg kadagiti lokal a dinastiko nga emir a bassit laeng a nangikeddeng ti turayda. Ti kalipato ket napukawna pay dagiti Lumaud a probinsia ti al-Andalus, Maghreb ken Ifriqiya manipud ti maysa nga Umayyad a prinsipe, dagiti Aghlabid ken ti Fatimid a kalipato, respectively.

Ti turay ti Abasida ket nabiit a nagpatingga para kadagiti tallo a tawen idi 1258, idi ni Hulagu Khan, ti Mongol a khan, ket pinarmekna ti Baghdad, a nagtultuloy idiay Mamluk Ehipto idi 1261, nga idiay ti nagtuloyanda a nagtunton ti turay kadagiti relihioso a banag aginggana idi 1519, idi ti bileg ket pormal a naisubli iti Otomano nga Imperio ken ti kapitolio ket naipan idiay Konstantinopla.

Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]

Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]