Dagiti lehislatibo a distrito iti Pilipinas

Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Lumaktaw idiay: pagdaliasatan, biruken
Dagiti lehislatibo a distrito para iti Maika-15 a Kongreso iti Pilipinas.
Dagiti lehislatibo a distrito a nairepresenta a kas dagiti heksagon iti agpapada a kadakkel.

Dagiti lehislatibo a distrio iti Pilipinas ket dagiti pannakabingbingay dagiti pannakabagi dagiti probinsia ken dagiti siudad ti Pilipinas iti Kamara dagiti Pannakabagi. Ti immuna a pakabuklan dagiti lehislatibo a distrito ket ada iti Bilin a naikabila iti Batay-linteg. Dagiti panahbalbaliw iti pakabuklan dagiti lehislatibo a distrito ket nainayon idi a napartuat dagiti baro a probinsia ken dagiti siudad, ken ti pakabuklan ket nabaliwan babaen dagiti linteg nga inaramid babaen ti Kongreso.

Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]

Ti pannakabagi iti lehislatura ket matugotan ti taudanna idi las-ud ti panawen ti Kastila, iti ti Pilipinas ket naidatonan ti limitado unay a pannakabagi dagiti Korte ti Espaniol. Idi las-ud ti panawen dagiti Amerikano, idi napartuat ti Bilin ti 1092 ti Pilipinas, ti immuna nga Asemblia ti Pilipinas ket nabangon idi a kas ti akin-babab a kamara ken ti adda idin a Komision ti Pilipinas a kas ti akin-ngato a kamara. Ti pannakabagi iti asemblia ket nabingbibgay kadagiti probinsia iti panggep ti populasionda, no laeng awan ti probinsia nga addaan ti basbassit ngem maysa a kameng.

Idi 1916, ti Lehislatura ti Pilipinas ket binukel manen idi iti Senado a kas ti akin-ngato a kamara ken ti Asemblia ket nagtultuloy nga isu ti akin-baba a kamara. Ti Senado ket nagbutos kadagiti kameng babaen kadagiti sSenatorial a Distrito, ti pannakaigrupo dagiti probinsia ken luglugar ti pagilian, bayat a ti Asemblia ket nagtultuloyu iti waya a pannakabagina. Idi las-ud ti panawen ti Mankomunidad, naikkat ti Lehislatura ti Pilipinas, ken nabangon ti dua a kamara ti Nailian nga Asemblia, a ti pannakabagi ket kapadpada ti Asemblia ti Pilipinas - ti tunggal maysa a probinsia ket nasken nga adaan ti saan a basbassit ngem maysa a kameng depende iti populasionna.

Iti panankaipasa ti Enimienda ti 1940 iti Batay-linteg ti 1935, ti dua a kamara a Kongreso ket nabangon idi iti Kamara dagiti Pannakabagi ken ti Senado. Ti waya ti representasion ti Kamara dagiti Pannakabagi ket kasla ti Asemblia ti Pilipinas, bayat a dagiti kameng ti Senado ket iti sapasap.

Iti iyuumay ti Interim Batasang Pambansa ken ti kadawyan a Batasan idi las-ud ti turay ni Marcos, ti pannakabagi ket naar-aramid kadagiti adu a waya: kaaduan kadagiti kameng ket nabutosan babaen dagiti rehion, dagiti dadduma ket babaen ti panangikeddeng manipud kadagiti adu a paset ti kagimongan a kasla ti agtutubo ken agob-obra, ken dagiti dadduma ket kameng ti Gabinete nga inkeddeng babaen ti Presidente. Nupay kasta, iti pannakaipayammo ti Batay-linteg ti 1987, saan a naituloy idi ti Batasan ken naisubli ti Kongreso. Ti agdama a waya ti panagbutos kadagiti delegado iti Kamara dagiti Pannakabagi ket babaen kadagiti lehislatibo a distrito a nagbibingayan dagiti probinsia, dagiti siudad ken ti Metropolitano a Manila a Lugar ken babaen ti sistema ti listaan ti partido iti nairehistro ti nailian, rehional ken dagiti sektoral a partido wenno dagiti gunglo .

Dagiti senatorial a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]

Coat of arms of the Philippines.svg
Daytoy nga artikulo ket paset dagiti serie:
Politika ken gobierno iti
Pilipinas

Manipud idi 1916 aginggana idi 1935, ti Pilipinas ket nabingbinagy kadagiti 12 a senatorial a distrito. Ti tunggal maysa a distrito, malaksid ti maika duapulo a senatorial a distrito ket agbutosda ti dua a senador iti Senado. Dagiti senador manipud ti maika-12 a senatorial a distrito ket inkeddeng babaen ti Gobernador-Heneral ti Estados Unidos. Manipud idi 1941, idi ti Senado ket naisubli, amin dagiti duapulo ket uppat a senador ket nagsisinnublat a nabutosan iti sapasap.

Senatorial a Distrito Dagiti probinsia ken/wenno dagiti siudad
Umuna a Distrito Abra (nabangon manenn idi 1917), Batanes, Cagayan, Ilocos Norte, Ilocos Sur, Isabela
Maikadua a Distrito La Union, Pangasinan, Zambales
Maikatlo a Distrito Bulacan, Nueva Ecija, Pampanga, Tarlac
Maikapat a Distrito Siudad ti Manila, Bataan, Laguna, Rizal
Maikalima a Distrito Batangas, Cavite, Marinduque (nabangon idi 1920), Mindoro , Tayabas
Maikanem a Distrito Albay, Ambos Camarines (nagudua iti Norte ken Sur 1917), Sorsogon
Maikapito a Distrito Capiz, Iloilo, Romblon (nabangon idi 1917)
Maikawalo a Distritot Antique, Negros Occidental, Negros Oriental, Palawan
Maikasiam a Distrito Leyte, Samar
Maikasangapulo a Distrito Cebu
Maikasangapulo ket maysa a Distrito Bohol, Misamis (nagudua iti Occidental ken Oriental 1929), Surigao
Maikasangapulo ket dua a Distrito Siudad ti Baguio, Departamento ti Mindanao ken Sulu (naikkat idi 1920, binukel dagiti probinsia ti Agusan, Bukidnon, Davao, Lanao, Sulu ken Zamboanga), Mountain Province (binukel dagiti sub probinsia ti Apayao, Benguet, Bontoc, Ifugao, ken Kalinga), Nueva Vizcaya

Dagiti pannakabagi a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]

Probinsia/Siudad Dagiti distrito Bilang
Abra Abra 1
Agusan del Norte ken Butuan Agusan del Norte 2
Agusan del Sur ken Bayugan Agusan del Sur 2
Aklan Aklan 1
Albay a kaduana ti Legazpi Albay 3
Antique Antique 1
Apayao Apayao 1
Aurora Aurora 1
Bacolod Bacolod 1
Baguio Baguio 1
Basilan with Siudad ti Isabela Basilan 1
Bataan Bataan 2
Batanes Batanes 1
Batangas kaduana ti Siudad ti Batangas, Lipa ken Tanauan Batangas 4
Benguet Benguet 1
Biliran Biliran 1
Bohol kaduana ti Tagbilaran Bohol 3
Bukidnon kaduana ti Malaybalay ken Valencia Bukidnon 4
Bulacan with Malolos, Meycauayan and San Jose del Monte Bulacan, San Jose del Monte 5
Cagayan with Tuguegarao Cagayan 3
Cagayan de Oro Cagayan de Oro 2
Caloocan Caloocan 2
Camarines Norte Camarines Norte 2
Camarines Sur kaduana ti Iriga, ken Naga Camarines Sur 5
Camiguin Camiguin 1
Capiz kaduana ti Siudad ti Roxas Capiz 2
Catanduanes Catanduanes 1
Cavite with Siudad ti Cavite, Dasmariñas, Tagaytay ken Trece Martires Cavite (mairaman ti Dasmariñas (Cavite–maika-4) 7
Cebu kaduana ti Talisay kenToledo, ken Mandaue Cebu 6
Siudad ti Cebu Siudad ti Cebu 2
Tanap ti Compostela Tanap ti Compostela 2
Cotabato kaduana ti Kidapawan Cotabato 3
Siudad ti Davao Siudad ti Davao 3
Davao del Norte kaduana ti Panabo, Samal ken Tagum Davao del Norte 2
Davao Oriental kaduana ti Mati Davao Oriental 2
Davao del Sur kaduana ti Digos Davao del Sur 2
Is-isla ti Dinagat Is-isla ti Dinagat 1
Daya a Samar kaduana ti Borongan Daya a Samar 1
Guimaras Guimaras 1
Ifugao Ifugao 1
Iligan Iligan 1
Ilocos Norte kaduana ti Laoag Ilocos Norte 2
Ilocos Sur kaduana ti Candon ken Vigan Ilocos Sur 2
Iloilo kaduana ti Passi Iloilo 5
Siudad ti Iloilo Siudad ti Iloilo 1
Isabela kaduana ti Cauayan, ken Santiago Isabela 4
Kalinga Kalinga 1
La Union kaduana ti San Fernando La Union 2
Laguna kaduana ti Biñan, Cabuyao, Calamba San Pablo ken Santa Rosa Laguna 4
Lanao del Norte Lanao del Norte 2
Lanao del Sur kaduana ti Marawi Lanao del Sur 2
Siudad ti Lapu-Lapu Siudad ti Lapu-Lapu 1
Las Piñas Siudad ti Las Piñas 1
Leyte, kaduana ti Ormoc, Baybaya ken Tacloban Leyte 5
Maguindanao ken Siudad ti Cotabato Maguindanao 2
Makati Makati 2
Malabon Malabon 1
Mandaluyong Mandaluyong 1
Manila Manila 6
Marikina Marikina 2
Marinduque Marinduque 1
Masbate Masbate 3
Misamis Occidental kaduana ti Oroquieta, Ozamiz ken Tangub Misamis Occidental 2
Misamis Oriental kaduana ti Gingoog Misamis Oriental 2
Mountain Province Mountain Province 1
Muntinlupa Muntinlupa 1
Navotas Navotas 1
Negros Occidental kaduan ati Bago, Cadiz, Escalante, Himamaylan, Kabankalan, La Carlota, Sagay, San Carlos, Silay, Sipalay, Talisay ken Victorias Negros Occidental 6
Negros Oriental kaduana ti Bais, Bayawan, Canlaon, Dumaguete ken Tanjay Negros Oriental 3
Amianan a Samar Amianan a Samar 2
Nueva Ecija kaduana ti Gapan, Muñoz, Palayan ken San Jose Nueva Ecija 4
Nueva Vizcaya Nueva Vizcaya 1
Occidental Mindoro Occidental Mindoro 1
Oriental Mindoro kaduana ti Calapan Oriental Mindoro 2
Palawan ken Puerto Princesa Palawan 3
Pampanga kaduana ti San Fernando, ken Angeles Pampanga 4
Pangasinan kaduana ti Alaminos, San Carlos ken Urdaneta, ken Dagupan Pangasinan 6
Parañaque Parañaque 2
Pasay Pasay 1
Pasig Pasig 1
Quezon ken Lucena Quezon 4
Siudad ti Quezon Siudad ti Quezon 6
Quirino Quirino 1
Rizal Rizal, Antipolo 4
Romblon Romblon 1
Samar kaduana ti Calbayog ken Catbalogan Samar 2
San Juan San Juan 1
Sarangani Sarangani 1
Siquijor Siquijor 1
Sorsogon kaduana ti Siudad ti Sorsogon Sorsogon 2
Abagatan a Cotabato kaduana ti Koronadal, ken General Santos Abagatan a Cotabato 2
Abagatan a Leyte kaduana ti Maasin Abagatan a Leyte 1
Sultan Kudarat kaduana ti Tacurong Sultan Kudarat 2
Sulu Sulu 2
Surigao del Norte kaduana ti Siudad ti Surigao Surigao del Norte 2
Surigao del Sur kaduana ti Bislig Surigao del Sur 2
Taguig ken Pateros Taguig ken Taguig/Pateros 2
Tarlac kaduana ti Siudad ti Tarlac Tarlac 3
Tawi-Tawi Tawi-Tawi 1
Valenzuela Valenzuela 2
Zambales ken Olongapo Zambales 2
Siudad ti Zamboanga Siudad ti Zamboanga 2
Zamboanga del Norte kaduana ti Dapitan, ken Dipolog Zamboanga del Norte 3
Zamboanga del Sur kaduana ti Pagadian Zamboanga del Sur 2
Zamboanga Sibugay Zamboanga Sibugay 2