Pouteria

Manipud iti Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Darsen a mapan iti pagdaliasatan Darsen a mapan agbiruk
Pouteria
Starr 061213-2349 Pouteria campechiana.jpg
Canistel (P. campechiana)
Taksonomia urnosen
Pagarian: Plantae
Klado: Tracheophytes
Klado: Angiospermae
Klado: Eudicotidae
Klado: Asterids
Urnos: Ericales
Pamilia: Sapotaceae
Subpamilia: Chrysophylloideae
Henero: Pouteria
Aubl.[1]
Dagiti sebbangan

Adu, kitaen ti teksto

Kapada a nagan

Adu, kitaen ti teksto

Ti Pouteria ket ti henero dagiti agsabsabong a kayo iti pamilia ti gutta-percha iti Sapotaceae. Ti henero ket adu a maiwarwaras kadagiti amin a paset ti tropikal a rehion iti lubong. Daytoy ket mairaman ti canistel (P. campechiana), ti Mamey sapote (P. sapota), ken ti lucuma (P. lucuma). Iti kadawyan, daytoy a henero ket ammo iti Ingles a kas ti pouteria trees, wenno iti dadduma a kaso, eggfruits.

Ti Pouteria ket maikabagian iti Manilkara, ti sabali pay a henero nga agpataud kadagiti natangken ken nadagsen a kayo (kas ti balatá, M. bidentata) a kaaduan a maus-usar iti nadagsen wenno konstruksion iti ruar, ken ti pay makan a bunga (kas ti sapodilla, M. zapota).

Dagiti usar[urnosen | urnosen ti taudan]

Bungbunga ti P. ramiflora

Adu dagiti sebbangan, kas ti Pouteria maclayana[2] ket addaan kadagiti makan a bunga ken nangrunada a makan. Sumagmamano ket komersial a naur-urnong ken nailaklako kadagiti lokal a paglakuan wenno ipakahe kadagiti lata.

Ti sebbangan ti Pouteria ket addaan kadagiti natangken, nadagsen, naandur a kayo a maus-usar a kas sungrod ken tabla, ngem naipangpangruna iti konstruksion iti ruar ket marina, a kas ti adigi ti sangladan, dagiti datar ti barko, kdpy. Adda met dagiti sebbangan, a kas ti abiu (P. caimito), a naikeddeng a makaandur iti shipworm; nupay kasta, depende daytoy iti linaon a silica, a mabalin nga agdumaduma manipud iti 0.0-0.9%. Ti dagsen babaen ti tomo (iti 12% iti linaon a dam-eg) ti kayo ti Pouteria ket mabalin nga agsurok iti 1140 kg/m3 (71 lb/ft3; isu a, ti kayo ket lumned iti danum. Ti kayo ti sebbangan ti Pouteria ket makasanay iti nakaro a panaggunay ken panagkillo no mamagaan, ngem iti kangrunaan nga usarna, iti konstruksion ti marina, daytoy ket saan a problema, gapu ta saan met a mamagaan ti kayo.

Sistematika ken taksonomia[urnosen | urnosen ti taudan]

Ti Pouteria ket makunkuna iti Ingles a kas "wastebasket taxon", ken ti kadakkelan ket agtultuloy a maipadpadakkel wenno maipabpabassit. Ti segregado a Labatia, nga impalawag babaen ni Olof Swartz idi 1788 ken naipanagan iti Pranses a botaniko a ni Jean-Baptiste Labat, ket nataripato idi a kas naiduma nga entidad aginggana kadagiti tawen ti 1930, idi daytoy ket naisinonimo iti Pouteria. Kaaduan kadagiti naisegregado a henero ket kanungpalan a naitipon manen iti Pouteria ket intakder idi babaen da Henri Ernest Baillon ken Jean Baptiste Louis Pierre.[1]

Dagiti napili a sebbangan[urnosen | urnosen ti taudan]

Dati a naikabil ditoy[urnosen | urnosen ti taudan]

Dagiti sinonimo[urnosen | urnosen ti taudan]

Gapu ti di masigurado a maipanggep iti pudno a linaon, ti bilang dagiti sinonimo ti Pouteria ket dakkel unay – no ti henero ket maipalawag iti naipadakkel a kapanunotan:[1]

Iti pay maipatinayon, dagiti sumaganad a henero ket sagpaminsan a mairaman pay iti Pouteria:[1]

Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]

  1. ^ a b c d USDA (2009)
  2. ^ Paper from the Research School of Pacific and Asian Studies
  3. ^ Little Jr., Elbert L.; Roger G. Skolmen (1989). "ʻĀlaʻa" (PDF). United States Forest Service. Makasapul ti dakamat journal iti |journal= (tulong)

Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]

Midia a mainaig iti Pouteria iti Wikimedia Commons