Surinam

Manipud iti Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Lumaktaw idiay: pagdaliasatan, biruken
Republika ti Surinam
Republiek Suriname  (Olandes)
Wagayway Eskudo
Pasasao: Justitia – Pietas – Fides  (Latin)
"Hustisia – Rebbeng – Pammagtalekan"
God zij met ons Suriname   (Olandes)
('Apo Dios Kuyogam ti Surinammi')
Kapitolio
ken kadakkelan a siudad
Paramaribo
5°50′N 55°10′W / 5.833°N 55.167°W / 5.833; -55.167
Opisial a sasao Olandes
Nagan dagiti umili Surinames, Taga-Surinam
Gobierno Batay-linteg a demokrasia
 -  Presidente Dési Bouterse
 -  Bise-Presidente Robert Ameerali
Panagwayawayas
 -  manipud ti Olánda 25 Nobiembre 1975 
Kalawa
 -  Dagup 163,821 km2 (Maika-91)
63,251 sq mi
 -  Danum (%) 1.1
Populasion
 -  2011 (karkulo) 491,989 (Maika-167)
 -  2004 (senso) 492,829[1]
 -  Densidad 2.9/km2 (Maika-231)
7.6/sq mi
GDP (PPP) 2011 karkulo
 -  Dagup $5.060 bilion[2]
 -  Tunggal maysa a tao $9,475[2]
GDP (nominal) 2011 karkulo
 -  Dagup $3.790 bilion[2]
 -  Tunggal maysa a tao $7,096[2]
Gini (1999) 52.9[3]
nangato
HDI (2013) increase 0.705[4]
nangato · Maika-100
Kuarta Surinames a doliar (SRD)
Sona ti oras ART (UTC-3)
 -  Kalgaw (DST) saan a mapalpaliiw (UTC-3)
Pagmanehuan kanigid
Kodigo ti panagtawag 597
TLD ti internet .sr

Ti Surinam, opisial a ti Republika ti Surinam (Olandes: Republiek Suriname, Pannakabalikas nga Olandes: [ˌrepyˈblik ˌsyriˈnaːmə]), ket maysa a pagilian idiay akin-amianan nga Abagatan nga Amerika. Nabeddenganna ti Pranses a Guiana iti daya, ti Guyana iti laud, ti Brasil iti abagatan, ken ti Taaw Atlantiko iti amianan. Ti Surinam ket sigud idi a kolonia iti Britaniko ken iti Olándes, ken ammo idi a kas ti Olandes a Guiana. Ti Surinam achieved ket nakaal ati panagwayawayas manipud ti Olanda idi 25 Nobiembre 1975.

Iti basbassit laeng ngem 165,000 km2 (64,000 sq mi) ti Surinam ket isu ti kabassitan a naturay nga estado idiay Abagatan nga Amerika (Pranses a Guiana ket mangbukel ti basbassit a teritorio, ngem daytoy ket Pranses a teritorio). Adda ti nakarkulo a populasion iti agarup a 490,000, a kaaduan ket agtaeng idiay amianan a pantar iti daytoy a pagilian, a pakabirukan ti kapitoliona a Paramaribo.

Naggappuan ti nagan[urnosen | urnosen ti taudan]

Ti naga a Surinam mabalin a naggapu manipud dagiti Taino (dagiti agsasao iti Arawak) a grupo a natawtawgan a "Surinen" a dagitoy ket isu ti immuna a nagtaeng iti daytoy a rehion sakbay ti isasangpet dagiti Europeano.[5]

Kasisigud a ti pagilian ket naisurat a kas ti Surinam babaen dagiti Inggles a nagtaeng nga immuna a nagipatakder ti kolonia idiay Waig ni Marshall,[6] a mairaman ti Karayan Surinam, ket paset idi daytoy ti grupo dagiti kolonia a makunkuna a Olándes a Guiana.Ti Surinam mabirukan pay laeng kadagiti Inggles. Ti maysa a nangruna a pagarigan iti daytoy ket ti bukod a nailian nga eroplano ti Surinam, ti Surinam Airways.

Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]

  1. ^ Algemeen Bureau voor de Statistiek in Suriname – Senso a langa iti agpang a distrito
  2. ^ a b c d "Surinam". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 22 Abril 2012. 
  3. ^ "GINI index". World Bank. Naala idi 26 Hulio 2013. 
  4. ^ "2014 Human Development Report Summary". United Nations Development Programme. 2014. pp. 21–25. Naala idi 27 Hulio 2014. 
  5. ^ Ti Baro nga Ensiklopedia Britanika, Ensiklopedia Britanika, Tomo 5. Edision 15. Nangipablaak Ensiklopedia Britanika, 2002, p. 547.
  6. ^ Ensiklopedia Britanika: Diksionario dagiti Arte, Siensia, ken Sapasap a Literatura, Tomo XI (Maikasiam nga Edision—Popular a Naimaldit nga ed.). Naala idi 4 Mayo 2008. "Idi 1614 dagiti estado iti Olanda ket nagited kadagit sinoman nga umili ti Olandes iti uppat a monopolio iti aniaman a sangladan wenno lugar ti komersio a maduktalanna iti dayta a rehion (Guiana). Ti immuna a pagtaengan, nupay kasta, idiay Surinam (idi 1630) ket naaramid babaen ti maysa nga Ingles, a ti naganna ket napreserba babaen ti Waig ni Marshall."