Init
 |
|
| Panagpalpaliiw a datos | |
|---|---|
| Natimbengan a kaadayo from Daga |
1.496×108 km 8 min 19 s iti kapardas ti lawag |
| Kalawag a panakakita (V) | −26.74 [1] |
| Patingga a kinadakkel | 4.83 [1] |
| Espektral a panakaidasig | G2V |
| Langa a metal | Z = 0.0122[2] |
| Angular a kadakkel | 31.6′ – 32.7′ [3] |
| Dagiti pangilasin | solar |
| Panagliklikmutan a panakaidasig | |
| Mean distance manipud ti Nagririmpuok a Bitbituen a bugas |
~2.5×1017 km 26,000 dagiti lawag-a tawen |
| Panaka-ariwanas a panawen | (2.25–2.50)×108 a |
| Kinapardas | ~220 km/s (panagliklikmutan iti lawlaw ti tengnga iti ariwanas) ~20 km/s (minaig ti natimbengan a kinapardas kadagiti sabsabali a bitbituen iti estelar a kaarruba) ~370 km/s[4] (minaig iti Kosmiko a mikrooda a lugar iti likud a radiasion) |
| Pisikal a panakaidasig | |
| Natimbengan a diametro | 1.392×106 km [1] 109 × Daga |
| Ekuatorial a rayos | 6.955×105 km [5] 109 × Daga[5] |
| Ekuatorial a palikaw | 4.379×106 km [5] 109 × Daga[5] |
| Panaka-dalumpinas | 9×10−6 |
| Kalawa ti rabaw | 6.0877×1012 km2 [5] 11,990 × Daga[5] |
| Tomo | 1.412×1018 km3 [5] 1,300,000 × Daga |
| Masa | 1.9891×1030 kg[1] 333,000 × Daga[1] |
| Natimbengan a densidad | 1.408×103 kg/m3 [1][5][6] |
| Densidad | Tengnga (modelo): 1.622×105 kg/m3 [1] Baba a potospera: 2×10−4 kg/m3 Baba a kromospera: 5×10−6 kg/m3 Korona (avg.): 1×10−12 kg/m3 [7] |
| Ekuatorial a pigsa ti mangguyod ti rabaw | 274.0 m/s2 [1] 27.94 g 28 × Daga[5] |
| Panagtalaw a kinapardas (manipud ti rabaw) |
617.7 km/s [5] 55 × Daga/small>[5] |
| Temperatura | Tengnga (naimodelo): ~1.57×107 K [1] Potospera (epektibo): 5,778 K [1] Korona: ~5×106 K |
| Kinalawag (Lsol) | 3.846×1026 W [1] ~3.75×1028 lm ~98 lm/W epikasia |
| Natimbeng a kinaraniag (Isol) | 2.009×107 W·m−2·sr−1 |
| Panagtayyek a panakaidasig | |
| Batuag a panagtayyek | 7.25° [1] (iti ekliptika) 67.23° (iti galaktiko a plano) |
| Kanawan a panagpangato iti Amianan nga ungto[8] |
286.13° 19h 4min 30s |
| Deklinasion iti Amianan nga ungto |
+63.87° 63°52' Amianan |
| Sideral a panagliklikmut a panawen (iti ekuador) |
25.05 nga al-aldaw [1] |
| (iti 16° latitud) | 25.38 nga al-aldaw[1] 25d 9h 7min 12s [8] |
| (kadagiti ungto) | 34.4 nga al-aldaw [1] |
| Kinapardas a panagpalpalikmut (iti ekuador) |
7.189×103 km/h [5] |
| Potosperika a panakabuklan (babaen ti masa) | |
| Hidróheno | 73.46%[9] |
| Helio | 24.85% |
| Oksíheno | 0.77% |
| Karbon | 0.29% |
| Landok | 0.16% |
| Neon | 0.12% |
| Nitróheno | 0.09% |
| Silicon | 0.07% |
| Magnesio | 0.05% |
| Asupre | 0.04% |
Ti Init ket isu ti bituen iti tengnga iti Sistema a Solar. Daytoy ket gangani a nagtimbukel ken nabuklan ti napudot a plasma a nailaga kadagiti magnetiko a lugar.[10][11] Addaan ti diametro ti agarup a 1,392,000 km, agarup a 109 a dakdakkel ngem ti Daga, ken addaan ti masa a (agarup a 2×1030 kilograms, 330,000 a dakdakel ngem ti daga) a mangbukel daytoy ti agarup a 99.86% iti dagup a masa iti Sistema a Solar.[12] Ti panaka-kimiko, agarup a tallo a pagkatlo iti masa ti Init ket nabuklan iti Hidróheno,a dagiti nabati ket kaaduan a helio. Dagiti nabati (1.69%, nupay kasta daytoy ket agarup a 5,628 a dakdakkel ngem ti masa ti Daga) ket binuklan dagiti nadagsen nga elemento, a mairaman ti Oksíheno, karbon, neon ken landok, ken dadduma pay.[13]
Ti nailangitan a panakaidasig ti Init, a naibatay ti espektral a klase, ket G2V, ken di-pormal a nainaganan a kas ti duyaw nga ansisit, gapu ta ti makita a panagsilnagna ket kapigsaan iti duyaw a berde a paset iti espektro ken ngem nupay kasta ti marisna ket puraw, manipud ti rabaw ti Daga daytoy ket agparang a kas duyaw gapu ti atmospera a panakaiwarwaras iti asul a lawag.[14][15] Iti espektral a klase nga etiketa, ti G2 ket mangitudo ti bukodna a rabaw a temperatura iti agarup a 5778 K (5505 °C), ken ti V a mangitudo ti Init, a kasla kapada dagiti bitbituen, ket maysa a nangruna a panagsasaruno a bituen, ken isu a daytoy ket agaramid ti bukodna nga enrhia babaen ti nuklear a panaglunag iti hidroheno nga nuklei inti helio. Iti bugasna, ti Init ket aglunag kadagiti 620 a riwriw a metriko a tonelada iti hidroheno iti tunggal maysa a segundo. Naikapanunutan idi dagiti astronomo a daytoy ket maysa a bassit ken saan a naisangyan a bituen, ti Init tattan ket naikapanunutanen a naranraniag iti agarup a 85% kadagiti amin a bituen iti Nagririmpuok a Bitbituen nga ariwanas, a kaaduan kadagitoy ket dagiti nalabbaga nga ansisit.[16][17] Ti patingnga a kadakkel iti init ket +4.83; nupay kasta, a kas ti kaasitgan a bituen iti Daga, ti Init ket isu ti karaniagan a banag iti langit nga adda iti nalawag a kadakkel iti −26.74.[18][19] Ti napudot a korona ti Init ket agnaynayon a dumakdakkel idiay tangatang a daytoy ket agparpartuat ti solar nga angin, maysa daytoy a waig dagiti nakarga a partikula a gumayat idiay heliopause kadagiti agarup a 100 nga astronomicko a paset. Ti labutab iti interestelar a pamay-an a pinorma babaen ti solar nga angin, ti heliospera, ket isu ti kadakkelan nga agnanayon a patakder idiay Sistema a Solar.[20][21]
Ti Init ket agdama nga agbanbaniaga babaen ti Lokal nga Interestelar nga Ulep iti sona ti Lokal a Labutab, iti kaunegan ti barakus iti Orion nga Ima iti Nagririmpuok a Bitbituen nga ariwanas. Kadagiti 50 a kaasitgan a nailangitan a sistema iti uneg ti 17 a lawag a tawtawen manipud ti Daga (a ti kaasitgan ket ti nalabbaga nga ansisit a nanaganan ti Proxima Centauri iti agarup a 4.2 a lawag a tawtawen a kaadayo), ti Init ket maikapat ti ranggo babaen ti masa.[22] Ti Init ket palikmutenna ti tengnga iti Magririmpuok a Bitbituen iti kaadayo kadagiti agarup a 24,000–26,000 lawag a tawen manipud ti galaktiko a sentro, a mangleppas ti maysa nga agpakanawan a panaglikmuta, a kas makita manipud kadagiti galaktiko nga amianan nga ungto, iti agarup a 225–250 a riwriw a tawtawen. Gapu ta ti ariwanas tayo ket aggungunay iti respeto iti kosmiko a mikroonda a radiasion ti lugar iti likud (CMB) iti turong iti konstelasion a Hidra iti kapardas iti 550 km/s, ti pagbanagan a kapardas ti Init a mainaig iti CMB ket agarup a 370 km/s iti turong iti Abut wenno Leo.[23]
Ti natimbengan a kaadayo iti Init manipud ti Daga ket agarup a 149.6 a riwriw a kilometro (1 AU), ngem ti kaadayo ket agdumaduma no ti Daga ket aggunay manipud ti perihelion iti Enero aginggana ti aphelion iti Hulio.[24] Iti daytoy a natimbengan a kaadayo, ti lawag ket agbaniaga manipud ti Init aginggana ti Daga iti agarup a 8 minutos ken 19 a segundo. Ti enerhia iti daytoy a lawag ti init ket agsuporta kadagiti gangani amin a kita ti biag iti Daga babaen ti potosintesis,[25] ken mangiturong ti klima ken tiempo iti Daga. Ti dakkel a panakaapekta ti Init iti Daga ket nabigbiganen manipud kadagidi prehistoriko a panawen, ken ti Init ket naipanunutan babaen kadagiti nadumaduma a kultura a kas maysa a dios. Ti napudno a sientipiko a panakaawat iti Init ket nabuntog ti panakarang-ayna, ken nasapsapa ngem ti maika-19 a siglo nga adu dagiti nalatakan a sientista ket addada iti bassit a panakaammo iti maipapan ti bagi a panakabukel ken taudan ti enerhia ti Init. Daytoy a panakawat ket agdama pay ti panagrangrang-ayna; adu pay dagiti naumaduma nga anomalia tatta nga aldaw iti tignay ti Init a saan pay a naipalpalawagan.
Pinagibasaran [urnosen]
- ^ 1.00 1.01 1.02 1.03 1.04 1.05 1.06 1.07 1.08 1.09 1.10 1.11 1.12 1.13 1.14 Williams, D. R. (2004). "Pudno a Pagalagadan ti Init". NASA. http://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/factsheet/sunfact.html. Naala idi 2010-09-27.
- ^ Asplund, M.; N. Grevesse and A. J. Sauval (2006). "Ti baro a kaadu ti solar - Pset I: ti panagpalpaliiw". Komunikasion iti Asteroseismolohia 147: 76–79. Bibcode 2006CoAst.147...76A. doi:10.1553/cia147s76.
- ^ "Eclipse 99: Dagiti Agnanayon a Masalsaludsod". NASA. http://education.gsfc.nasa.gov/eclipse/pages/faq.html. Naala idi 2010-10-24.
- ^ Hinshaw, G.; et al. (2009). "Five-yaer Wilkinson Microwave Anisotropy Probe observations: data processing, sky maps, and basic results". The Astropisikal a Warnakan Dagiti suplemento a Serie 180 (2): 225–245. Bibcode 2009ApJS..180..225H. doi:10.1088/0067-0049/180/2/225.
- ^ 5.00 5.01 5.02 5.03 5.04 5.05 5.06 5.07 5.08 5.09 5.10 5.11 "Eksplorasion ti Sistema Solar: Dagiti planeta: Init: Dagiti kinapudno ken Bilbilang". NASA. Naidulin manipud ti kasisigud idi 2008-01-02. http://web.archive.org/web/20080102034758/http://solarsystem.nasa.gov/planets/profile.cfm?Object=Sun&Display=Facts&System=Metric.
- ^ Ko, M. (1999). "Densidad iti Init". In Elert, G.. The Physics Factbook. http://hypertextbook.com/facts/1999/MayKo.shtml.
- ^ "Dagiti prinsipio iti Espektroskopia". Unibersidad iti Michigan, Departamento ti Astronomia. 30 August 2007. http://www.astro.lsa.umich.edu/undergrad/Labs/spectro/short_spectro.html.
- ^ 8.0 8.1 Seidelmann, P. K.; et al. (2000). "Report Of The IAU/IAG Working Group On Cartographic Coordinates And Rotational Elements Of The Planets And Satellites: 2000". http://www.hnsky.org/iau-iag.htm. Naala idi 2006-03-22.
- ^ "Dagiti Kangrunaan nga Estadistika ti Init". Stanford Solar Center. http://solar-center.stanford.edu/vitalstats.html. Naala idi 2008-07-29., citing Eddy, J. (1979). Ti Baro nga Init: Dagiti Solar a Nagbanagan Manipud ti Skylab. NASA. p. 37. NASA SP-402. http://history.nasa.gov/SP-402/contents.htm.
- ^ "Kasano ti katimbukel ti Init?". NASA. 2 Oktubre 2008. http://science.nasa.gov/science-news/science-at-nasa/2008/02oct_oblatesun/. Naala idi 7 Marso 2011.
- ^ "Dagiti immuna nga STEREO nga imahen iti Intero nga Init". NASA. 6 Pebrero 2011. http://science.nasa.gov/science-news/science-at-nasa/2011/06feb_fullsun/. Naala idi 7 March 2011.
- ^ Woolfson, M (2000). "Ti nagtaudan ken ebolusion iti sistema solar". Astronomia ken Heopisika 41 (1): 1.12. doi:10.1046/j.1468-4004.2000.00012.x.
- ^ Basu, S.; Antia, H. M. (2008). "Helioseismolohia ken Solar a Kaadu". Dagiti Reporta ti Pisika 457 (5–6): 217. arXiv:0711.4590. Bibcode 2008PhR...457..217B. doi:10.1016/j.physrep.2007.12.002.
- ^ "Sun". World Book. NASA. http://www.nasa.gov/worldbook/sun_worldbook.html. Naala idi 2009-10-31.
- ^ Wilk, S. R. (2009). "Ti Duyaw nga Init a Paradoha". Dagiti Optiko ken Potonika a Damdamag: 12–13. http://www.osa-opn.org/Content/ViewFile.aspx?id=11147.
- ^ Than, K. (2006). "Nagkamali dagiti astronomo: Kaaduan kadagiti Bituen ket Agmaymaysa". Space.com. http://www.space.com/scienceastronomy/060130_mm_single_stars.html. Naala idi 2007-08-01.
- ^ Lada, C. J. (2006). "Panakaaduan dagiti nailangitan ken ti immuna a aramid ti masa: Kaaduan kadagiti Bituen ket Agmaymaysa". Astropisikal a Sursurat ti Warnakan 640 (1): L63–L66. arXiv:astro-ph/0601375. Bibcode 2006ApJ...640L..63L. doi:10.1086/503158.
- ^ Burton, W. B. (1986). "Dagiti nailangitan a parametro". Dagiti Repaso ti Limbang a Siensia 43 (3–4): 244–250. Bibcode 1986SSRv...43..244.. doi:10.1007/BF00190626.
- ^ Bessell, M. S.; Castelli, F.; Plez, B. (1998). "Modelo ti tangatang iti nalawa a bedbed dagiti maris, bolometriko a panagtarimaan ken panaglalibrasion ti temperatura para kadagiti O–M a bituen". Astronomia ken Astropisika 333: 231–250. Bibcode 1998A&A...333..231B.
- ^ "Ti maysa a Bituen nga Adda dagiti dua nga Amianan nga Ungto". Science @ NASA. NASA. 22 Abril 2003. http://science.nasa.gov/headlines/y2003/22apr_currentsheet.htm.
- ^ Riley, P.; Linker, J. A.; Mikić, Z. (2002). "Panagmodelo ti heliosperiko ti agdama a sabanas: Dagiti panagdumaduma ti Solar a siklo". Warnakan iti Heopisikal a Panagsukisok 107 (A7): SSH 8–1. Bibcode 2002JGRA.107g.SSH8R. doi:10.1029/2001JA000299. CiteID 1136. http://ulysses.jpl.nasa.gov/science/monthly_highlights/2002-July-2001JA000299.pdf.
- ^ Adams, F. C.; Laughlin, G.; Graves, G. J. M. (2004). "Dagiti Nalabbaga nga Ansisit ken ti Gibus iti Nagruna a Panagsasaruno". Revista Mexicana de Astronomía y Astrofísica 22: 46–49. Bibcode 2004RMxAC..22...46A. http://redalyc.uaemex.mx/pdf/571/57102211.pdf.
- ^ Kogut, A.; et al (1993). "Dipole nga Anisotropia iti COBE a Paggiddiatan dagiti Mikroonda a Radiometro dagiti Immuna a Tawen a Mapa". Astropisiko a Warnakan 419: 1. arXiv:astro-ph/9312056. Bibcode 1993ApJ...419....1K. doi:10.1086/173453.
- ^ "Equinoxes, Solstices, Perihelion, ken Aphelion, 2000–2020". Obserbatori ti marina ti Estados Unidos. 31 Enero 2008. http://aa.usno.navy.mil/data/docs/EarthSeasons.php. Naala idi 2009-07-17.
- ^ Simon, A. (2001). TI Pudno a Siensia a Naggapuan dagiti X-a Papeles : Dagiti mikrobio, dagiti layap, ken dagiti mutante. Simon ken Schuster. pp. 25–27. ISBN 0-684-85618-2. http://books.google.com/?id=1gXImRmz7u8C&pg=PA26&dq=bacteria+that+live+with+out+the+sun.
|
||||||||||||||||||||
