Abagatan nga Áprika
|
Dadduma pay nga opisial a nagan
|
||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
|
||||||
| Pasasao: !ke e: ǀxarra ǁke (ǀXam) (Ilokano: Panagkaykaysa iti Panagdudumaan) |
||||||
|
|
||||||
.svg) |
||||||
| Kapitolio | Pretoria (ehekutibo) Bloemfontein (hustisia) Cape Town (lehislatibo) |
|||||
| Kadakkelan a | Johannesburg (2006)[2] | |||||
| Opisial a pagsasao | ||||||
| Patneng a grupo | 79.5% Nangisit 9.0% Puraw 9.0% Namarisan 2.5% Asiano |
|||||
| Nagan dagiti umili | Abagatan nga Áprikano | |||||
| Gobierno | Batay-linteg parlamentario a republika | |||||
| - | Presidente | Jacob Zuma | ||||
| - | Deputado a Presidente | Kgalema Motlanthe | ||||
| - | Mangipangulo ti NCOP | M. J. Mahlangu | ||||
| - | Tagabitla ti Nailian a Gimong | Max Sisulu | ||||
| - | Pangulo ti Hustisia | Mogoeng Mogoeng | ||||
| Lehislatura | Parlamento | |||||
| - | Ngato a Kamara | Nailian a Konsilo dagiti Probinsia | ||||
| - | Baba a Kamara | Nailian a Gimong | ||||
| Panakawayawayas | Maanipud ti Nagkaykaysa a Pagarian | |||||
| - | Kappon | 31 Mayo 1910 | ||||
| - | Alagaden iti Westminster | 11 Disiembre 1931 | ||||
| - | Republika | 31 Mayo 1961 | ||||
| Kalawa | ||||||
| - | Dagup | 1,221,037 km2 (Maika-25) 471,443 kd milia |
||||
| - | Danum (%) | Bassit laeng | ||||
| Bilang dagiti umili | ||||||
| - | 2011 karkulo | 50,586,757 (Maika-24) | ||||
| - | 2001 senso | 44,819,778[4] | ||||
| - | Densidad | 41.4/km2 (Maika-169) 107.2/kd mi |
||||
| GDP (PPP) | 2011 karkulo | |||||
| - | Dagup | $555.340 billion[5] | ||||
| - | Tunggal maysa a tao | $10,977[5] | ||||
| GDP (nominal) | 2011 karkulo | |||||
| - | Dagup | $422.037 bilion[5] | ||||
| - | Tunggal maysa a tao | $8,342[5] (Maika-104) | ||||
| Gini (2006) | 67.4[6] (nangato unay) (Maika-2) | |||||
| HDI (2011) | 0.619  (kalalainganna) (Maika-123) |
|||||
| Kuarta | Rand (ZAR) |
|||||
| Sona ti oras | SAST (UTC+2) | |||||
| Agmaneho iti | kanigid | |||||
| Internet TLD | .za | |||||
| Kodigo ti panagtelepono | +27 | |||||
Nagsasabtan: 30°S 25°E / 30°S 25°E
Ti Abagatan nga Áprika, opisial a ti Republika iti Abagatan nga Áprika, ket maysa a pagilian a mabirukan idiay akin-abagatan a murdong iti Áprika. Nabingbingay daytoy ti siam a probinsia, nga addaan ti 2,798 kilometro (1,739 mi) nga aplaya[7][8] kadagidiay taaw ti Atlantiko ken Indiano.[9] Iti amianan iti daytoy a pagilian ket naisanglad dagiti kaarrubana a teritoria iti Namibia, Botswana ken Zimbabwe; ti daya ket ti Mozambique ken Swaziland; a ti Lesoto ket maysa a enclave a napalikmutan babaen ti teritorio ti Abagatan nga Áprika.[10]
Ti Abagatan nga Áprika ket maysa nga adu ti etnikona a pagilian ken adda dagiti nadumaduma a kultura ken pagsasao. Adda dagiti sangapulo ket maysa a mabigbigan a pagsasao iti batay-lintegna.[9] Dua kadagitoy a pagsasao ket nagtaud idiay Europa: Abagatan nga Aprikano nga Inggles ken Aprikaans, ti maysa a pagsasao a nangruna a nagtaud manipud ti Olandés a sinasao babaen dagiti kaaduan ti puraw ken dagiti Namarisan a Taga-Abagatan nga Aprika. Nupay nga ti Inggles ti kadawyab nga inus-usar iti publiko ken komersio a biag, daytoy ket ti maikalima laeng a kaaduan nga ibalbalayan a pagsasao.[9] Amin nga etniko a ken dagiti grupo ti pagsasao ket adda ti politiko a panakairepresentana ti batay-linteg a demokrasia ti pagilian a mangbukel ti parlamentario a republika; a saan amaipada kadagiti kaaduan a parlamentario a republika, dagiti puesto ti daulo iti estado ken daulo iti gobirno ket naitiptiponda iti maysa a nagitaltalek ti parlamentario a Presidente.
Agarup a 79.5% ti populasion ti Abagatan nga Aprika ket adda ti kaputotan a nangisit nga Aprikano,[11] a nabingbingay kadagiti nadumaduma anga etniko a grupo nga agsasao kadagiti sabsabali a Bantu a pagsasao, a siam kadagitoy ket adda ti opisial a kasasaad.[9] Ti Abagatan nga Áprika ket aglaon pay kadagiti kadakkelan a komunidad dagiti Europeano, Asiatiko, ken dagiti naglalaok ti kaputotan idiay Aprika.
Ti Abagatan nga Áprika ket nairanggo a kas ti maysa a naitengngaan ti ngato ti matgedan nga ekomnomia babaen ti Sangalubongan a Banko.[12] Adda daytoy ti kadakkelan nga ekonomia idiay Aprika, ken ti maika-28 a kadakkelan iti lubong.[13] Agarup a pagkapat ti populasion ket awan trabahona[14] ken agbibiag ti basbassit ngem US $1.25 ti maysa nga aldaw.[15]
Dagiti nagibasaran [urnosen]
- ^ "Ti Batay-linteg". Batay-linteg a korte iti Abagatan nga Áprika. http://www.constitutionalcourt.org.za/site/theconstitution/thetext.htm. Naala idi 3 Septiembre 2009.
- ^ "Nagruma nga Agglomerasion iti Lubong". Citypopulation.de. http://www.citypopulation.de/World.html. Naala idi 30 Oktubre 2011.
- ^ Ti Khoi, Nama ken Dagiti pagsasao a San; senial a pagsasao; Aleman, Griego, Pagsasao a Gujarati, Hindi, Portuges, Pagsasao a Tamil, Telegu ken Urdu; ken Arabiko, Hebreo, Sanskrito ken "ken dadduma pay a pagsasao nga inususar kadagit maipanggep ti relihion idiay Abagatan nga Áprika" ket addaan ti opisial a kasasaad. Kitaen ti Kapitulo 1, Artikulo 6, iti Batay-linteg.
- ^ "Panagtaldiap ti 2001 a Senso". Estadistika ti Abagatan nga Áprika. http://www.statssa.gov.za/census01/html/default.asp. Naala idi 7 Hulio 2008.
- ^ 5.0 5.1 5.2 5.3 "Abagatan nga Áprika". Internasional a Pundo ti Panguartaan. http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2011/02/weodata/weorept.aspx?pr.x=65&pr.y=1&sy=2009&ey=2016&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=199&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CLP&grp=0&a=. Naala idi 2011-Septiembre-20.
- ^ "Gini a Pagsurotan". Sanglubongan a Banko. http://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI/. Naala idi 2 Marso 2011.
- ^ "Turay ti Aprikano Panagpatalged ti Maritimo". Turay ti Abagatan nga Aprika a Panagpatalged ti Maritimo. http://www.samsa.org.za/. Naala idi 16 Hunio 2008.
- ^ "Coastline". The World Factbook. CIA. https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2060.html. Naala idi 16 Hunio 2008.
- ^ 9.0 9.1 9.2 9.3 "Napardas a Kinapudno para iti Abagatan nga Áprika". SouthAfrica.info. Abril 2007. http://www.southafrica.info/about/facts.htm. Naala idi 14 Hunio 2008.
- ^ Guy Arnold. "Lesotho: Tawen a Naireprepaso 1996 – Britannica Online Encyclopedia". Britannica.com. http://www.britannica.com/eb/article-9113829/LESOTHO. Naala idi 30 Oktubre 2011.
- ^ "Tangnga ti tawen akarkulo ti populasion 2011". Dagiti Estadistika ti Abagatan nga Aprika. 2011. http://www.statssa.gov.za/publications/P0302/P03022011.pdf. Naala idi 30 Hulio 2011.
- ^ "Abagatan nga Áprika – Sangalubongan a Banko". Data.worldbank.org. http://data.worldbank.org/country/south-africa. Naala idi 30 Oktubre 2011.
- ^ Ti datos ket mangitudtudo ti tawen ti 2010. Datos a nakaibatayn ti Sangalubongan a Pangpakitaan ti Panagrangrang-ay, Sangalubongan a Banko. Naala idi 30 Septiembre 2011.
- ^ "Ti Abagatn nga Aprika nga Awan Trabahona ket Dumakdakkel iti 23.5%". Bloomberg. 5 Mayo 2009. http://www.bloomberg.com/apps/news?pid=20601116&sid=aoB7RbcZCRfU. Naala idi 30 Mayo 2010.
- ^ "HDI". UNDP. http://hdr.undp.org/en/media/HDI_2008_EN_Tables.pdf.
Dagiti adu pay a mabasbasa [urnosen]
- Ti Pakasaritaan iti Abagatan nga Áprika, Maikatlo nga Edision. Leonard Thompson. Unibersidad ti Yale a Pagmalditan. 1 Marso 2001. 384 pampanid. ISBN 0-300-08776-4.
- Ti agrangrang-ay a Johannesburg: Dagiti Perspektibo iti Kalpasan ti Segregasion ti puli a Siudad. Richard Tomlinson, et al. 1 Enero 2003. 336 pampanid. ISBN 0-415-93559-8.
- Ti Panagaramid ti Moderno nga Abagatan nga Áprika: Panagrukma, Segregasion ken Segregasion ti Puli. Nigel Worden. 1 Hulio 2000. 194 pampanid. ISBN 0-631-21661-8.
- Abagatan nga Áprika: Ti Naisalaysayan a Pakasaritaan. Frank Welsh. Kodansha America. 1 Pebrero 1999. 606 pampanid. ISBN 1-56836-258-7.
- Ti Abagatan nga Áprika kadagiti Kontemporario a Paset ti Panawen. Godfrey Mwakikagile. New Africa Press. Pebrero 2008. 260 pampanid. ISBN 978-0-9802587-3-8.
- Ti Atlas ti Agbalbaliw nga Abagatan nga Áprika. A. J. Christopher. 1 Oktubre 2000. 216 pampanid. ISBN 0-415-21178-6.
- Dagiti Politika ti Baro nga Abagatan nga Áprika. Heather Deegan. 28 Disiembre 2000. 256 pampanid. ISBN 0-582-38227-0.
- Maikaduapulo a Siglo nga Abagatan nga Áprika. William Beinart [[Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan] 2001, 414 pampanid, ISBN 0-19-289318-1
Dagiti silpo ti ruar [urnosen]
Dagiti midia a mainaig ti Abagatan nga Aprika idiay Wikimedia Commons
.svg)
- Abagatan nga Aprika
- Dagiti pagilian idiay Aprika
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Atlantiko
- Dagiti pagilian ti Taaw Indiano
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Inggles
- Dagiti dati a kolonia ti Britaniko
- G20 a pagpagilian
- Dagiti liberal a demokrasia
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Aprika
- Dagiti estado a kameng ti Mankomunidad ti Pagpagilian
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti republika
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1910
