Svalbard

Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Lumaktaw idiay: pagdaliasatan, biruken
Svalbard
Kapitolio
(ken kadakkelan a siudad)
Longyearbyen
Opisial a pagsasao Norwego
Patneng a grupo  72% Norwego
16% Ruso/Ukraniano
12% daduma pay
Gobierno Rehion iti Norwega
 -  Gobernador Odd Olsen Ingerø (2009–)
Kalawa
 -  Dagup 61,022 km2 
23,561 kd milia 
Bilang dagiti umili
 -   karkulo 2,394 (2011)[1] 
Kuarta Norwego a korona (NOK)
Sona ti oras CET (UTC +1)
(CEST (UTC+2))
Internet TLD .no (.sj addaan daytoy ngem saan a maususar[2])
Kodigo ti panagtelepono 47

Ti Svalbard ket maysa a purpúro idiay Artiko, a nagbuklan ti kaamianan a paset iti Norwega. Mabirukan daytoy iti amianan iti kangrunaan a daga ti Europa, ti tengnga a nagbaetan ti kangrunaan a daga ti Norwega ken ti Amianan nga Ungto. Dagitoy a grupo ti is-isla ket nakasakup da manipud ti 74° aginggana ti 81° amianan a latitud (ti kaunegan ti Artiko a Sirkulo), ken manipud ti 10° aginggana ti 35° daya longitud. Ti Spitsbergen ket isu ti kadakkelan nga isla, a sarunuen babaen ti Nordaustlandet ken Edgeøya. Ti administribo a sentro ket ti Longyearbyen, ken dagiti pagtaengan ket mairaman ti Ruso a pagminaan a komunidad ti Barentsburg, ti pagsukisokan a komunidad iti Ny-Ålesund ken ti pagminaan a lugar iti Sveagruva. Ti purpuro ket tinurayan babaen ti Gobernador iti Svalbard.

Dagit is-isla ket immuna da a maususar a kas balienero a kampo idi maika-17 ken maika-18 a siglo, a ti kalpasan na ket pinanawan da dagitoy. Ti Panagmina ti karbon ket nagrugi iti damo ti maika-20 a siglo, ken addaan dagiti permanente a komunidad ti naipabangon. Ti Tulag a Spitsbergen iti 1920 ket maibigbigan na ti Noewego a panakaturay, ken ti 1925 Svalbard a Tignay ket nagpabalin ti Svalbard a napno a paset iti Pagarian iti Norwega. Daytoy a tignay ket isu pay ti nagpabangon ti Svalbard a kas nawaya a sona ti ekonomia ken maysa a demilitarisado a sona. Ti Norwego a Store Norske ken ti Ruso nga Arktikugol ket isuda laeng dagiti agminmina a kompania ti nabati kadagitoy nga is-isla. Ti panagsukisok ken turismo ket isun ti nagbalin a kangrunaan nga industria. Dagiti dua a kangrunaan a pasilidad ti panagsukisok ket ti Unibersidad a Sentro idiay Svalbard ken ti Svalbard Global Seed Vault. Awan dagiti kalkalsada a mangisilpo kadagitoy a pagtaengan; embes ket,agususar da ti niebe a pagluganan, eroplano, ken banbanka nga agserserbi a pagloganan kadagitoy a komunidad. Ti Eropuerto ti Svalbard , Longyear ket agserserbi a kas ti kangrunaan a pagsangladan kadagiti dadduma a paset ti Europa.

Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]