Luxembourg

Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Lumaktaw idiay: pagdaliasatan, biruken
Nalatak a Dukado ti Luxembourg
  • Groussherzogtum Lëtzebuerg (Luksemburges)
  • Großherzogtum Luxemburg (Aleman)
  • Grand-Duché de Luxembourg (Pranses)
Wagayway Eskudo
Pasasao: "Mir wëlle bleiwe wat mir sinn" (Luksemburges)
"We want to remain what we are"
Ons Heemecht
Ti Pagilianmi

De Wilhelmus a
Lokasion ti  Luxembourg  (dark green)– idiay Europa  (green ken nangisit a kolordapo)– idiay Kappon ti Europa  (green)  —  [Leyenda]
Lokasion ti  Luxembourg  (dark green)

– idiay Europa  (green ken nangisit a kolordapo)
– idiay Kappon ti Europa  (green)  —  [Leyenda]

Kapitolio
ken kadakkelan a siudad
Luxembourg
49°36′N 6°7′E / 49.600°N 6.117°E / 49.600; 6.117
Opisial a sasao
Nagan dagiti umili Taga-Luxembourg
Gobierno Unitario a parlamentario
a batay-linteg a monarkia
 -  Monarkia (listaan) Henri
 -  Kangrunaan a Ministro (listaan) Xavier Bettel
Lehislatura Kamara dagiti Deputado
Pannakawayawaya
 -  manipud ti Imperio ti Pransia
(Tulag ti Paris)
9 Hunio 1815 
 -  Umuna a Tulag ti Londres 19 Abril 1839 
 -  Maika-2 a Tulag ti Londres 11 Mayo 1867 
 -  Patingga ti personal a kappon 23 Nobiembre 1890 
 -  Nagpundar iti EEC (itan ket ti Kappon ti Europa) 1 Enero 1958 
Kalawa
 -  Dagup 2,586.4 km2 (179th)
998 sq mi
 -  Danum (%) 0.60%
Populasion
 -  2014 (karkulo) 549,680 (Maika-170)
 -  2001 (senso) 439,539
 -  Densidad 194.1/km2 (Maika-60)
501.3/sq mi
GDP (PPP) 2015 karkulo
 -  Dagup $53.174 bilion[1] (Maika-94)
 -  Tunggal maysa a tao $93,174[1] (Maika-2)
GDP (nominal) 2015 karkulo
 -  Dagup $54.9 billion[1] (Maika-71)
 -  Tunggal maysa a tao $96,267[1] (Umuna)
Gini (2011) 27.2[2]
ababa · Maika-6
HDI (2013) 0.881[3]
nangato unay · Maika-21
Kuarta Euro ()b (EUR)
Sona ti oras CET (UTC+1)
 -  Kalgaw (DST) CEST (UTC+2)
Pagmanehuan kanawan
Kodigo ti panagtawag +352
TLD ti internet .luc
a. Saan a kapada a kas ti Het Wilhelmus ti Olanda.
b. Sakbay idi 1999, Pranko ti Luxembourg.
c. Naus-usar pay ti dominio ti .eu, gapu ta nakibinningayan daytoy kadagiti kameng nga estado ti Kapppon ti Europa.
d. ^ "CIA – The World Factbook – Field Listing – Distribution of family income – Gini index". United States government. Naala idi 3 May 2013. 

Ti Luxembourg opisial a ti Nalatak a Dukado ti Luxembourg (Luksemburges: Groussherzogtum Lëtzebuerg,[4] Pranses: Grand-Duché de Luxembourg,[5] Aleman: Großherzogtum Luxemburg[6]), ket ti napalikmutan ti daga a pagiian idiay Akinlaud nga Europa. Daytoy ket bineddengan babaen ti Belhika iti laud ken amianan, ti Alemania iti daya, ken ti Pransia iti abagatan. Daytoy ket buklen dagiti dua a nangruna a rehion: ti Oesling iti amianan a kas paset ti massif ti Ardennes, ken ti Gutland ("nasayaat a pagilian") iti abagatan.[7]Ti Luxembourg ket addaan iti populasion iti 524,853 manipud idi Oktubre 2012[8] ken addaan iti kalawa iti 2,586 kuadrado kilometro (998 sq mi), ken mangaramid daytoy kadagiti maysa a kabassitan a naturay nga estado idiay Europa.[9]

Kas maysa a representatib a demokrasia nga addaan iti naibatay iti linteg a monarkia, daytoy ket indauluan babaen ti nalatak a duke, ni Henri, Nalatak a Duke ti Luxembourg, ken isu laengen daytoy ti nabati a nalatak a dukado iti lubong. Ti Luxembourg ket maysa a naparang-ay a pagilian, ken addaan daytoy iti napasayaat nga ekonomia ti kangatuan a GDP (PPP) tunggal maysa a tao iti lubong, segun ti Nagkaykaysa a Pagpagilian idi 2014. Ti sentral a lokasionna ket nangaramid daytoy nga estratehiko a nangruna kadagiti nadumaduma a bileg, manipud idi pannakapundarna a kas pagsammakedan ti Roma, ti panagsangailina iti nangruna a kastilio ti Pranko idi las-ud ti Nasapa a Tengnga a Panpanawen, ken ti papelna a kas bastion para iti Kalsada España idi baetan ti maika-16 ken maika-17 a sigsiglo.

Ti Luxembourg ket nagpundar a kamemng ti Kappon ti Europa, NATO, OECD, ti Nagkaykaysa a Pagpagilian, ken ti Benelux, ken mangipaltiing ti politikal a konsensona a mangparabor iti integrasion iti ekonomia, politika, ken militar. Ti siudad ti Luxembourg, nga isu daytoy ti kapitoliona ken kadakkelan a siudad, ket isu ti tugaw dagiti nadumaduma a patakder ken ahensia ti Kappon ti Europa. Idi Oktubre 18 2012, ti Luxembourg ket immuna a napili iti pakasaritaanna iti temporario a tugaw iti Konseho ti Seguridad ti Nagkaykaysa a Pagpagilian. Ti pagilian ket nagserbi iti Konseho ti Seguridad manipud idi Enero 1 2013 aginggana idi Disembre 31 2014.[10] Iti panangipaltiingna iti iti puestona iti heograpia, ti kultura ti Luxembourg ket nagtitiponan ti Romaniko ken Hermaniko nga Europa, ken nangitiptipon kadagiti ugali iti tunggal maysa. Ti Luxembourg ket maysa a tallo ti pagsasaona a pagilian: ti Luksemburges, Pranses ken Aleman ken dagiti opisial a pagsasao. Urayno daytoy ket sekular nga estado, ti Luxembourg ket kaaduan a Romano Katoliko.

Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]

  1. ^ a b c d "Luxembourg". International Monetary Fund. Naala idi Abril 2015. 
  2. ^ "Gini coefficient of equivalised disposable income (taudan: SILC)". Eurostat Data Explorer. Naala idi 13 Agosto 2013. 
  3. ^ "2014 Human Development Report Summary". United Nations Development Programme. 2014. pp. 21–25. Naala idi 27 Hulio 2014. 
  4. ^ pannakabalikas [ˈgʀəʊsˌhɛχtsoːktuːm ˈlətsəbuχɕ]
  5. ^ pannakabalikas: [ɡʁɑ̃ dyʃe də lyksɑ̃buʁ]
  6. ^ pannakabalikas [ˈgʁoːsˌhɛʁtsoːktuːm ˈlʊksəmˌbʊʁk]
  7. ^ "Everything you need to know about the Grand Duchy of Luxembourg". 
  8. ^ "The first results of the population census", Statistics Portal, Luxembourg. Naal idi 12 Hulio 2012.
  9. ^ "Eurostat – Tables, Graphs and Maps Interface (TGM) table". Epp.eurostat.ec.europa.eu. Naala idi 21 Pebrero 2010. 
  10. ^ "Luxemburger Wort - Asselborn's final Security Council meeting". Wort.lu. 2014-12-19. Naala idi 2015-04-02. 

Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]

Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]

Dagiti midia a mainaig ti Luxembourg idiay Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Luxembourg manipud idiay Wikivoyage