Jump to content

Norwega

Manipud iti Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
(Naibaw-ing manipud iti Norwéga)

Nagsasabtan: 61°N 8°E / 61°N 8°E / 61; 8

Pagarian ti Norwega
Kongeriket Norge (Bokmål)
Kongeriket Noreg (Nynorsk)
Wagayway ti Norwega
Wagayway
Eskudo ti Norwega
Eskudo
Napili a pagsasao: Naarian: Alt para for Norge
(Ilokano: Amin para iti Norwega)
1814 Eidsvoll oath: Enig og tro til Dovre faller
(Ilokano: Agkaykaysa ken Matalek aginggana dagiti banbantay iti Dovre ket maraw-ak)
Nailian a kanta: Ja, vi elsker dette landet (de facto)
(Ilokano: Wen, ay-ayatenmi daytoy a pagilian)
Narian a kanta: Kongesangen
(Ilokano: Ti Kanta ti Ari)
Lokasion ti  Norwega  (nangisit a berde) [Leyenda]
Lokasion ti  Norwega  (nangisit a berde)

[Leyenda]

Kapitolio
ken kadakkelan a siudad
Oslo
59°56′N 10°41′E / 59.933°N 10.683°E / 59.933; 10.683
Opisial a sasaoNorwego
(Bokmål ken Nynorsk)
Mabigbig a rehional a sasaoAkin-amianan a Sami, Lule Sami, Kven ken Akin-abagatan a Sami
Grupgrupo ti etniko
86.2% Norwego[1]
2% Sami[2]
11.8% dadduma pay[1]
Relihion
Simbaan ti Norwega
Nagan dagiti umiliNorwego
GobiernoUnitario a parlamentario a batay-linteg a monarkia
• Ari
Ari Harald V
Jonas Gahr Støre (Ap)
Masud Gharahkhani (Ap) (2021–)
Toril Marie Øie (2016)
Ap, Sp[3]
LehislaturaStorting
Pannakabangon
872
17 Mayo 1814
7 Hunio 1905
• Pannakaipulang manipud iti Aleman a panagsakup
8 Mayo 1945
Kalawa
• Dagup
385,207[4] km2 (148,729 sq mi) (Maika-671)
• Danum (%)
6.03
Populasion
• Karkulo idi 2024
5,550,203[5] (120)
• Senso idi 2014
5,109,056[6]
• Densidad
14.25/km2 (36.9/sq mi)
GDP (PPP)Karkulo idi 2010
• Dagup
$255.285 billion[7]
• Tunggal maysa a tao
$52,012[7]
GDP (nominal)Karkulo idi 2010
• Dagup
$414.462 bilion[7]
• Tunggal maysa a tao
$84,443[7]
Gini (2011)22.3[8]
ababa
HDI (2022)steady 0.966[9]
nangato unay · 2
KuartaNorwego a krone (NOK)
Sona ti orasUTC+1 (CET)
• Kalgaw (DST)
UTC+2 (CEST)
Pormat ti petsaaa.bb.tttt
Pagmanehuankanawan
Kodigo ti panagtawag47
TLD ti internet.no2
  1. Mairaman ti Svalbard ken Jan Mayen. (No awan dagitoy du a a luglugar, ti kalawa ti Norwega ket 323,802 km2, a maikabil daytoy a maika-67 iti lubong.[10])
  2. Dua ken dagiti ad-adu pay a TLD ket nainaganan, ngem ti agdama ket saan a maus-usar: Ti .sj ket para iti Svalbard ken Jan Mayen; Ti .bv ket para iti Isla ti Bouvet.
  3. Ti porsiento ket para iti kangrunaan a daga ken mairaman pay dagiti glasier[11]

Ti Norwega /ˈnɔːrw/ (Maipanggep iti daytoy nga unidengngen) (Norwego: Maipanggep iti daytoy nga uniNorge (Bokmål) wenno Maipanggep iti daytoy nga uniNoreg (Nynorsk)), opisial a ti Pagarian ti Norwega, ket maysa a Nordiko a unitario a batay-linteg a monarkia a dagiti teritoriana ket nabuklan dagiti lumaud a paset iti Eskandinabo a Peninsula, Jan Mayen, ken ti Artiko a purpuro iti Svalbard ken ti Isla ti Bouvet.[paammo 1] Ti Norwega ket addaan iti kalawa a 385,207 kuadrado kilometro (148,729 sq mi) ken ti populasion ti agarup a 5 a riwriw.[13] Isu daytoy ti maikadua a kabassitan ti kapusekan ti populasion a pagilian idiay Europa. Kaaduan iti daytoy a pagilian ket nakibinbinningay ti pagbeddengan iti daya babaen ti Suesia; iti akin-aminan unay a rehionna ket nabeddengan babaen ti Pinlandia iti abagatan ken Rusia iti daya; iti abagatan ti Norwega ket nagbeddengan ti Ilet ti Skagerrak a maballasiwan manipud iti Dinamarka. Ti kapitolio a siudad ti Norwega ket ti Oslo. Ti atiddog nga aplaya ti Norwega, a maisangguan ti Amianan a Taaw Atlantiko ken ti Baybay Barents, ket ditoy ti pakakitaan dagiti nalatak a piordo.

Dagiti nota

[urnosen | urnosen ti taudan]
  1. ^ Ti Tulag ti Spitsbergen (makunkuna pay a ti Tulag ti Svalbard) idi Pebrero 9, 1920, ket mabigbigan ti napno ken absuloto a katurayan iti Norwéga ti artiko a purpuro iti Spitsbergen (a makunkuna tattan a Svalbard). Ti Isla ni Pedro I ket agkamkammatalek a teritorio (Norwego: biland) iti Norwega ngem saan a maipanunutan a kas paset iti Pagarian. Ti Norwega ket mangal-ala pay ti paset iti Antartika a makunkuna a Reina Maud a Daga.[12]

Dagiti nagibasaran

[urnosen | urnosen ti taudan]
  1. ^ a b "Dagiti Estadistika ti Norwega – Populasion 1 Enero 2010 ken 2011 ken dagiti nagbalbaliw idi 2010, babaen ti imigrasion a kategoria ken pagilian a lugar iti likud. Dagiti napudno a bilbilang" (iti Norwego). Ssb.no. 2010-01-01. Naala idi 2011-07-23.
  2. ^ "CIA – The World Factbook". Cia.gov. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2020-05-06. Naala idi 2011-07-23.
  3. ^ "New government 14.10.2021". Naala idi 2021-10-14.
  4. ^ "Arealstatistics for Norway 2020" (iti Norwego). Kartverket, mapping directory for Norway. 2019-12-20. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2019-06-08. Naala idi 2020-03-07.
  5. ^ "Population, 2024-01-01" (iti Ingles). Statistics Norway. 2024-02-21. Naala idi 2024-02-26.
  6. ^ "Ti populasion idi 1 Enero 2014 ken dagiti panagbalbaliw ti populasion idi 2013. Dagiti probinsia". Statistisk Sentralbyrå. 23 Pebrero 2014.
  7. ^ a b c d "Norway". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 2011-05-06.
  8. ^ "Gini coefficient of equivalised disposable income (source: SILC)". Eurostat Data Explorer. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2016-03-04. Naala idi 13 Agosto 2013.
  9. ^ "2022 Human Development Index Ranking" (iti Ingles). United Nations Development Programme. 2023-03-13. Naala idi 2024-03-16.
  10. ^ Kalawa Naiyarkibo 2014-01-31 iti Wayback Machine. CIA World Factbook
  11. ^ "Statistisk sentralbyrå: – temaside" (iti Norwego). Ssb.no. Naala idi 2011-11-25.
  12. ^ Nailian a Panagsukisok a Konsilo (U.S.). Gimong a Pangsukisok ti Polar (1986). Antartiko a tulag a sistema: maysa a pammategan : dagiti nagbanagan iti gimongan a naaramid idiay Beardmore, South Field Camp, Antartika, Enero 7–13, 1985. National Academies Press. ISBN 978-0-309-03640-5. Naala idi 24 Hulio 2011.
  13. ^ "Population". Dagiti Estadistika ti Norwega. Mayo 19, 2012.