Pagsasao a Moken

Manipud iti Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Darsen a mapan iti pagdaliasatan Darsen a mapan agbiruk
Moken
Moklen–Moken
Patubo iti Burma, Tailandia
Rehion Purpuro Mergui, iti laud ti Ismo Kra
Etnisidad Tattao a Moken
Patubo a mangisasao
(8,000 ti nadakamat idi 1984–2007)[1]
Kodkodigo ti pagsasao
ISO 639-3 Uray ania:
mwt – Moken
mkm – Moklen
Glottolog moke1241[2]

Ti pagsasao a Moken ket ti kagudua a dosena nga asideg nga agkakabagian a karuay nga insasao babaen dagiti "Hitano ti Baybay" a Moken iti aplaya ti Burma ken Tailandia. Daytoy ket agbalbaliw bassit manipud kadagiti sabali a sasao nga Austronesio, ken nakaro a naimpluensiaan babaen ti sasao a Mon–Khmer.

Dagiti dialekto[urnosen | urnosen ti taudan]

Dagiti dialekto a Moken wenno Moklen–Moken ket kadawyan a nabingbingay kadagiti dua a pagsasao, ti Moken ken Moklen, ken maitunos kadagiti dua a karuay a naisasao kadagiti danum ti Tailandia. Nupay kasta, ti Moklen ket maysa laeng kadagiti kagudua a dosena a dialekto a Moken, a kaaduan kadagitoy ket naisasao idiay Burma (Naw Say Bay 1995). Dagiti karuay a Birmano ken saanda pay unay a naus-usig, ngem manipud iti amianan aginggana iti abagatan dagiti ammo a dialekto ket dagiti sumaganad:

  • Dung (635 dagiti agsasao[3])
  • Jait (331 dagiti agsasao[3])
  • Lebi, L'be (980 dagiti agsasao[3])
  • Niawi
  • Jadiak
  • Moklen

Ti Dung babaen ti Niawi ket naisasaoda idiay Burma, kaaduan ti Jadiak ken Moklen idiay Tailandia. (naisasao pay ti Jadiak iti maikadua a lugar iti abagatan ti Moklen.)

Pannakaidasig[urnosen | urnosen ti taudan]

Ti Moken ket masansan a maidasig iti grupo kadagiti sabali a sasao a Malayo-Polinesio ti Abagatan a daya nga Asia, ti Chamiko ken Malayiko, ngem inkeddeng ni Larish (2005) a saanda a maipatagikua. Ti sabali pay a pagsasao nga insasao babaen dagiti Hitano ti Baybay iti isu met laeng nga is-isla, ti Urak Lawoi’, ket maysa kadagiti sasao a Malayiko.

Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]

  1. ^ Moken iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
    Moklen iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
  2. ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Moken–Moklen". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto para iti Ebolusionario nga Antropolohia ni Max Planck. 
  3. ^ a b c Naw Say Bay. 2015. The process of preserving Moken from extinction. Paper presented at SoLE-4, Payap University.
  • Michael Larish, 2005. "Moken and Moklen", in Adelaar & Himmelmann, eds, The Austronesian languages of Asia and Madagascar
  • Naw Say Bay. 1995. "The phonology of the Dung dialect of Moken", in Papers in Southeast Asian Linguistics No. 13, Studies in Burmese Languages, ed. D. Bradley, vol. 13, pp. 193–205. Pacific Linguistics, the Australian National University.