Sasao a Borneano

Manipud iti Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Darsen a mapan iti pagdaliasatan Darsen a mapan agbiruk
Borneano
(heograpiko)
Heograpiko a
pannakaiwarwaras
Borneo
Lingguistika a pannakaidasigAustronesio
Pannakabingbingay
GlottologAwan
nort2892  (North Bornean)[1]
grea1283  (Barito)[2]
kaya1333  (Kayanic)[3]
land1261  (Land Dayak)[4]
Bornean languages-en.svg
Dagiti pamilia ti pagsasao a Borneano

Ti sasao a Borneano ket dagiti heograpiko a grupo dagiti pamilia ti pagsasao nga Austronesio nga indihenio kadagiti isla ti Borneo ken Madagascar malaksid ti Ibaniko (Malayiko Dayak) ken dagiti dadduma a sasao a Malayiko. Awan ti bassit a rason iti panagpanunot a mangpormada iti heneolohiko a klado.

Dagiti pagsasao[urnosen | urnosen ti taudan]

Ti sasao a Borneano ket mangporma iti bilang dagiti naisangayan a sanga ti pamilia ti Austronesio.

Amianan a Borneano[urnosen | urnosen ti taudan]

Ti Amianan a Borneano ket ti singasing 1991/2010 babaen ni Robert Blust a dagiti pamilia ti Amianan a daya a Sabahano, Abagatan a laud a Sabahano, Amianan a Sarawakano, ken Melanau–Kajang ket mangporma ti maysa nga eksklusibo a yunit.

Kayan[urnosen | urnosen ti taudan]

Ti sasao a Kayan ket naisangayan a nailaksid manipud iti pamilia ti Amianan a Borneo babaen ni Robert Blust (1991).

Dayak Daga[urnosen | urnosen ti taudan]

Ti Dayak Daga ket ti kaaduan ti sasao a Dayak malaksid ti Ibaniko.

Barito[urnosen | urnosen ti taudan]

Ti sasao a Barito ket addaan kadagiti sapasap a langa gapu ti napaut a pannakaiyasideg. Isuda amin a maipanda kadagiti uppat a pamilia:

Nalatlatak nga Amianan a Borneo[urnosen | urnosen ti taudan]

Insingasing ni Smith (2017)[5] ti maysa a grupo ti Nalatlatak nga Amianan a Borneo nga aglaon kadagiti lima a sanga, ti Amianan a Borneo, Tengnga a Sarawak, Kayaniko, Dayak Daga, ken Malayiko. Inkeddeng ni Smith ti pannakaisilpo a Nalatlatak a Barito a kas kabasat iti, ngem saan a parte, ti grupo ti Nalatlatak nga Amianan a Borneo.

Naisingasing a subestrato[urnosen | urnosen ti taudan]

Segun kenni Roger Blench (2010),[6] ti sasao nga Austroasiatiko ket naisasaoda idi idiay Borneo. Dinakamat ni Blench a ti taudan dagiti balikas ti bokabulario ti Austroasiatiko iti moderno nga aldaw a sangsanga ti Borneano a kas ti Dayak Daga (Bidayuh, Dayak Bakatiq, kdpy.), Dusuniko (Tengnga a Dusun, Bisaya, kdpy.), Kayan, ken Kenyah, nga inota ti pannakaipada iti sasao nga Asliano ti peninsular a Malaysia. Kas adu pay nga ebidensia para iti singasingna, dinakamat pay ni Blench ti etnograpiko nga ebidensia a kas dagiti instrumento ti musika idiay Borneo a sapasap a nagbibingay dagiti grupo nga agsasao iti Austroasiatiko idiay nangruna a daga ti Abagatan a daya nga Asia.

Tinunton ni Blench (2010) a dagiti porma ti leksiko a nagbibingayan dagiti sasao a Borneano ken Austroasiatiko ket mairaman ti 'tudo', 'tapno matay', 'likudan (ti bagi)', 'agtaytayab a lemur', 'tsonggo', 'agtataol nga ugsa', 'alutiit', ken 'aba'.

Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]

Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]

  1. ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "North Bornean". Glottolog 3.0 (iti Ingles). Jena, Alemania: Instituto para iti Ebolusionario nga Antropolohia ni Max Planck.
  2. ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Barito". Glottolog 3.0 (iti Ingles). Jena, Alemania: Instituto para iti Ebolusionario nga Antropolohia ni Max Planck.
  3. ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Kayanic". Glottolog 3.0 (iti Ingles). Jena, Alemania: Instituto para iti Ebolusionario nga Antropolohia ni Max Planck.
  4. ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Land Dayak". Glottolog 3.0 (iti Ingles). Jena, Alemania: Instituto para iti Ebolusionario nga Antropolohia ni Max Planck.
  5. ^ Smith, Alexander. 2017. The Languages of Borneo: A Comprehensive Classification. PhD Dissertation: University of Hawai‘i at Mānoa.
  6. ^ Blench, Roger. 2010. "Was there an Austroasiatic Presence in Island Southeast Asia prior to the Austronesian Expansion?" In Bulletin of the Indo-Pacific Prehistory Association , Vol. 30.
  • Blust, Robert. "The Greater North Borneo Hypothesis." Oceanic Linguistics 49.1 (2010): 44-118.
  • Fay Wouk and Malcolm Ross (ed.), The history and typology of western Austronesian voice systems. Australian National University, 2002.
  • K. Alexander Adelaar and Nikolaus Himmelmann, The Austronesian languages of Asia and Madagascar. Routledge, 2005.