Guinea

Republika ti Guinea
*Renndaandi Ginea* (Fulfulde)
*République de Guinéa* (Pranses)
Republika ti Guinea Renndaandi Ginea (Fulfulde); République de Guinéa (Pranses);
	Wagayway Selio
	Napili a pagsasao: "Travail, Justice, Solidarité" (Pranses); "Obra, Hustisia, Solidaridad"
	Nailian a kanta: Liberté (Pranses); Wayawaya;
	Lokasion ti Guinea (nangisit nga asul) – idiay Aprika (napusasaw nga asul ken nangisit a maris-dapo); – idiay ti Kappon ti Aprika (napusasaw nga asul)
Kapitolio ken kadakkelan a siudad	Conakry; 9°31′N 13°42′W / 9.517°N 13.700°W
Opisial a sasao	Pranses
Sasao a; bernakular	Fulani; Mandinka; Susu;
Grupgrupo ti etniko	32.1% Tattao nga Afar; 29.8% Mandinka; 19.8% Susu; 6.2% Kpelle; 4.7% Kissi; 2.8% Toma; 4.6% dadduma;
Nagan dagiti umili	Guinean
Gobierno	Unitario a presidensial a republika
• Presidente	Mamady Doumbouya
• Kangrunaan a Ministro	Bah Oury
Lehislatura	Nailian nga Asemblia
Wayawaya
• manipud iti Pransia	2 Oktubre 1958
Kalawa
• Dagup	245,857 km2 (94,926 sq mi) (Maika-77)
• Danum (%)	negligible
Populasion
• Karkulo idi 2018	12,414,293 (Maika-81)
• Senso idi 2014	11,628,972
• Densidad	40.9/km2 (105.9/sq mi) (Maika-164)
GDP (PPP)	Karkulo idi 2017
• Dagup	$26.451 billion
• Tunggal maysa a tao	$2,039
GDP (nominal)	Karkulo idi 2017
• Dagup	$9.183-bilion
• Tunggal maysa a tao	$707
Gini (2012)	33.7; kalalainganna
HDI (2017)	0.459; ababa · Maika-175
Kuarta	Pranko ti Guinea (GNF)
Sona ti oras	UTC (GMT)
Pagmanehuan	kanawan
Kodigo ti panagtawag	+224
Kodigo ti ISO 3166	GN
TLD ti internet	.gn

Nagsasabtan: 11°N 10°W / 11°N 10°W / 11; -10

Ti Guinea, opisial a ti Republika ti Guinea (Pranses: République de Guinée), ket ti pagilian iti laud nga aplaya ti Laud nga Aprika. Dati nga ammo a kas Guinea a Pranses (Pranses: Guinée française), sumagmamano a maibagbaga ti moderno a pagilian a kas Guinea-Conakry tapno mailasin daytoy manipud kadagiti sabali a pagilian nga agraman iti nagan a "Guinea" ken iti kanagnaganna a rehion, a kas ti Guinea-Bissau ken Guinea Ekuatorial.^[7]^[8]^[9]^[10] Ti Guinea ket addaan iti populasion iti 12.4 a riwriw ken ti kalawa iti 245,857 kuadrado kilometro (94,926 sq mi).^[11]

Ti naturay nga estado ti Guinea ket maysa a republika nga addaan iti maysa a presidente a dagus a binutosan babaen ti tattao; daytoy a puesto ket daulo ti estado ken daulo ti gobierno. Ti maysa kamara a Nailian nga Asemblia ti Guinea ket ti lehislatibo a bagi ti pagilian, ken dagiti kamengna ket dagus pay a binutosan ti tattao. Ti sanga ti ukom ket idauluan babaen ti Korte Suprema ti Guinea, ti kangatuan ken ti ultimo a korte ti apelado iti pagilian.^[12]

Nanaganan ti pagilian manipud iti rehion ti Guinea. Ti Guinea ket tradisional a nagan para iti rehion ti Aprika a mabirukan iti igid ti Golpo ti Guinea. Daytoy ket umay-at iti amianan babaen dagiti rehion ti tropikal a kabakiran ken agpatingga iti Sahel. Ti Ingles a termino a Guinea ket dagus a nagtaud manipud iti Portuges a balikas ti Guiné, a rimmuar idi tengnga ti maika-15 a siglo a mangibaga kadagiti daga a tinagtagitao babaen dagiti Guineus, ti maysa kadawyan a termino para kadagiti tattao a nangisit nga Aprikano iti abagatan ti Karayan Senegal, a maigiddiat kadagiti "tawny" a Bereberes a Zenaga iti ngatona, a tinawtawaganda iti Azenegues wenno Moro.

Ti Guinea kat kaaduan nga Islamiko a pagilian, a mangipresenta dagiti Muslim iti 85 porsiento iti populasion.^[7]^[13]^[14] Maitagikua dagiti tattao ti Guinea kadagiti duapulo ket uppat a grupo ti etniko. Ti Pranses, ti opisial a pagsasao ti Guinea, ket ti nangruna a pagsasao iti pannakisarita kadagiti pagadalan, iti administrasion ti gobierno, ken ti midia, ngem naisasao pay dagiti ad-adu ngem duapulo ket uppat nga indihenio a pagsasao.

Kaaduan nga agdepdepende ti ekonomia ti Guinea iti ahrikultura ken iti panagtapataud ti mineral.^[15] Daytoy ti maikadua a kadakkelan nga agpatpataud iti bauxite iti lubong, ken addaan kadagiti adu a deposito iti diamante ken balitok.^[16]

Galeria ti

atlas Guinea
Dame de Mali
Chute de Tabouna à Kindia
Chute de Saala Labé
Chimpanzé de Bossou
Plage sur les Ile de Loos

Dagiti nagibasaran

↑ "The World Factbook – Central Intelligence Agency – CIA"
↑ ""World Population prospects – Population division"". population.un.org. United Nations Department of Economic and Social Affairs, Population Division. Naala idi Nobiembre 9, 2019.
↑ ""Overall total population" – World Population Prospects: The 2019 Revision" (xslx). population.un.org (custom data acquired via website). United Nations Department of Economic and Social Affairs, Population Division. Naala idi Nobiembre 9, 2019.
1 2 3 4 "Guinea". International Monetary Fund. Naala idi 18 Abril 2012.
↑ "GINI index (World Bank estimate)". World Bank. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 10 Enero 2019. Naala idi 10 Enero 2019.
↑ "2018 Human Development Report" (PDF). United Nations Development Programme. 2018. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi 22 Marso 2017. Naala idi 21 Septiembre 2018.
1 2 "Guinea-Conakry Information". Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 5 Pebrero 2009. Naala idi 11 Pebrero 2009.
↑ "Music Videos of Guinea Conakry". Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 21 Pebrero 2007. Naala idi 12 Abril 2018. Naiyarkibo 2007-02-21 iti Wayback Machine
↑ "The Anglican Diocese of Ghana". Netministries.org. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 7 Enero 2009. Naala idi 23 Hulio 2017.
↑ "Guinea Conakry". Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 11 Mayo 2011. Naala idi 11 Pebrero 2009. Naiyarkibo 2011-05-11 iti Wayback Machine
↑ "Nations Online: Guinea – Republic of Guinea – West Africa". Nations Online. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 3 Mayo 2003. Naala idi 25 Agosto 2014.
↑ "Guinea's Supreme Court rejects election challenges". Reuters. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 24 Septiembre 2015. Naala idi 23 Hulio 2017.
↑ "Religion in Guinea". Visual Geography. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 14 Septiembre 2013. Naala idi 23 Hulio 2017.
↑ "The Pan African Bank". Ecobank. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 19 Marso 2012. Naala idi 23 Hulio 2017.
↑ "Guinea Conakry: Major Imports, Exports, Industries & Business Opportunities in Guinea Conakry, Africa". Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 5 Nobiembre 2010. Naala idi 15 Oktubre 2014.
↑ "Guinea Conakry Support – Guinee Conakry Trade and Support. (GCTS)". Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 5 Enero 2015. Naala idi 15 Oktubre 2014.

Dagiti akinruar a silpo

Dagiti midia a mainaig iti Guinea iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Guinea manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)

Opisial a website (iti Pranses)
Guinea a naikabil iti The World Factbook (iti Ingles)
Guinea from UCB Libraries GovPubs
Guinea iti Curlie (iti Ingles)
Bariweswes ti Guinea manipud iti BBC News
Wikimedia Atlas iti Guinea

[1] "The World Factbook – Central Intelligence Agency – CIA"

[UN_WPP-2] ""World Population prospects – Population division"". population.un.org. United Nations Department of Economic and Social Affairs, Population Division. Naala idi Nobiembre 9, 2019.

[UN_WPP_2019-3] ""Overall total population" – World Population Prospects: The 2019 Revision" (xslx). population.un.org (custom data acquired via website). United Nations Department of Economic and Social Affairs, Population Division. Naala idi Nobiembre 9, 2019.

[imf2-4] 1 2 3 4 "Guinea". International Monetary Fund. Naala idi 18 Abril 2012.

[5] "GINI index (World Bank estimate)". World Bank. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 10 Enero 2019. Naala idi 10 Enero 2019.

[HDI-6] "2018 Human Development Report" (PDF). United Nations Development Programme. 2018. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi 22 Marso 2017. Naala idi 21 Septiembre 2018.

[uiowa1-7] 1 2 "Guinea-Conakry Information". Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 5 Pebrero 2009. Naala idi 11 Pebrero 2009.

[8] "Music Videos of Guinea Conakry". Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 21 Pebrero 2007. Naala idi 12 Abril 2018. Naiyarkibo 2007-02-21 iti Wayback Machine

[9] "The Anglican Diocese of Ghana". Netministries.org. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 7 Enero 2009. Naala idi 23 Hulio 2017.

[10] "Guinea Conakry". Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 11 Mayo 2011. Naala idi 11 Pebrero 2009. Naiyarkibo 2011-05-11 iti Wayback Machine

[guinea_stats-11] "Nations Online: Guinea – Republic of Guinea – West Africa". Nations Online. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 3 Mayo 2003. Naala idi 25 Agosto 2014.

[reuters.com-12] "Guinea's Supreme Court rejects election challenges". Reuters. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 24 Septiembre 2015. Naala idi 23 Hulio 2017.

[13] "Religion in Guinea". Visual Geography. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 14 Septiembre 2013. Naala idi 23 Hulio 2017.

[14] "The Pan African Bank". Ecobank. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 19 Marso 2012. Naala idi 23 Hulio 2017.

[15] "Guinea Conakry: Major Imports, Exports, Industries & Business Opportunities in Guinea Conakry, Africa". Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 5 Nobiembre 2010. Naala idi 15 Oktubre 2014.

[guineaconakrysupport.com-16] "Guinea Conakry Support – Guinee Conakry Trade and Support. (GCTS)". Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 5 Enero 2015. Naala idi 15 Oktubre 2014.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[16]

Kontrol ti autoridad
Sapasap	ISNI 1 VIAF 1 WorldCat (babaen ti VIAF)
Dagiti nailian a biblioteka	Espania Pransia (datos) 2 (datos) 3 (datos) Alemania Israel Estados Unidos Hapon Republika a Tseka
Dagiti patakder ti panagsukisok ti arte	KulturNav (Norwega)
Dadduma	Faceted Application of Subject Terminology Naipakasaritaan a Diksionario ti Suisa MusicBrainz (ayan) Nailian nga Ar-arkibo (EU) RERO (Suisa) Saan nga umiso ti id ti RERO A000076603. SUDOC (Pransia) 1 İslâm Ansiklopedisi Parlamento ti NP