Senegal

Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Lumaktaw idiay: pagdaliasatan, biruken
Republika iti Senegal
République du Sénégal (Pranses)
Pasasao: "Un Peuple, Un But, Une Foi"  (Pranses)
"Maysa a Tattao, Maysa a Pagtungpalan, Maysa a Pammati"
Nailian a kantaPincez Tous vos Koras, Frappez les Balafons
Akutengteng kayo kadagiti koras, pang-urenyo dagiti balafons
Lokasion iit Senegal ti uneg ti Kappon ti Aprika
Lokasion iit Senegal ti uneg ti Kappon ti Aprika
Kapitolio
(ken kadakkelan a siudad)
Dakar
14°40′N 17°25′W / 14.667°N 17.417°W / 14.667; -17.417Nagsasabtan: 14°40′N 17°25′W / 14.667°N 17.417°W / 14.667; -17.417
Opisial a pagsasao Pranses
Mabigbig a rehional 
a pagsasao
Wolof, Soninke, Pagsasao a Serer, Fula, Maninka, Diola,[1]
Patneng a grupo  Wolof 30.3%
Pular 36.8%
Serer 14.7%
Jola 3.7%
Mandinka 3%
Soninke 1.1%
Europeano/Libanes 1%
other 9.4%
Nagan dagiti umili Senegales, Taga-Senegal
Gobierno Semi-presidential a republika
 -  Presidente Macky Sall
 -  Kangrunaan a Ministro Abdoul Mbaye
Lehislatura Parlamento
 -  Ngato a Kamara Senado
 -  Baba a Kamara Nailian a Gimong
Panagwayawaya
 -  manipud ti Pransia a kaduana ti Pranses a Sudan a kas ti Mali a Pederasion 20 Hunio 1960 
 -  manipud Mali a Pederasion 20 Agosto 1960 
Kalawa
 -  Dagup 196,723 km2 (Maika-87)
76,000 kd milia 
 -  Danum (%) 2.1
Bilang dagiti umili
 -  2011 karkulo 12,855,153[2] (Maika-67)
 -  2002 senso 9,967,299 
 -  Densidad 65.3/km2 (Maika-134)
169.1/kd mi
GDP (PPP) 2011 karkulo
 -  Dagup $25.152 billion[3] 
 -  Tunggal maysa a tao $1,871[3] 
GDP (nominal) 2011 karkulo
 -  Dagup $14.461 bilion[3] 
 -  Tunggal maysa a tao $1,075[3] 
Gini (1995) 41.3 (kalalainganna
HDI (2010) increase0.411 
(nababa) (Maika-144)
Kuarta CFA a pranko (XOF)
Sona ti oras UTC
Agmaneho iti kanawan
Internet TLD .sn
Kodigo ti panagtelepono 221

Ti Senegal Dumngegi/ˌsɛnɨˈɡɔːl/ (Pranses: le Sénégal), opisial a ti Republika iti Senegal (République du Sénégal, IPA: [ʁepyblik dy seneɡal]), ket maysa a pagilian idiay lumaud nga Áprika. Ti naganna ket naggapu iti Karayan Sénégal a nakabeddenganna iti daya ken amianan. Ti Senegal ket nabeddengan ti ruar babaen ti Taaw Atlantiko iti laud, ti Mauritania iti amaianan, ti Mali iti daya, ti Guinea ken Guinea-Bissau iti abagatan; ti uneg ket ganganina a napalikmutan Ti Gambia, iti amianan, daya ken abagatan, malaksid ti ababa nga aplaya ti Taaw Atlatiko ti Gambia. Ti Senegal ket sakupenna ti kalawa ti daga iti gangani a 197,000 kuadrado kilometro (76,000 sq mi), ket adda ti nakarkulo a populasion iti agarup a 13 a riwriw. Ti klima ket tropiko nga addaan ti dua a tiempo: ti namaga a tiempo ken ti panagtutudo a tiempo.

Ti Dakar, ket isu ti kapitolio a siudad iti Senegal, mabirukan daytoy idiay lumaud unay anga ungto ti pagilian idiay Cap-Vert a peninsula. Ti agarup a 500 kilometro(300 mi) manipud ti aplaya, idiay Taaw Atlantiko, ket naisanglad ti Is-isla ti Cape Verde. Idi agdama ti maika-17 a siglo ken maika-18 a siglo, adu dagiti nadumadumama puerto ti komersion, a tagikua dagiti nadumaduma nga imperio, ti naipatakder kadgiti igid ti pantar. Ti ili ti St. Louis ket nagbalin a kapitolio iti Pranses a Laud nga Áprika (Afrique occidentale française, wenno AOF) sakbay a naiyakar idiay Dakar idi 1902. Ti Dakar ti kalpasan daytoy ket nagbalin a kapitolio idi 1960 iti panawen iti panagwaywayas manipud ti Pransia.

Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]

  1. ^ « La langue officielle de la République du Sénégal est le Français. Les langues nationales sont le Diola, le Malinké, le Pulaar, le Sérère, le Soninké, le Wolof et toute autre langue nationale qui sera codifiée. » − Extrait du site officiel du Example gouvernement sénégalais
  2. ^ ANSD (Pranses)
  3. ^ a b c d "Senegal". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 20 Abril 2012.