Senegal

Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Lumaktaw idiay: pagdaliasatan, biruken
Republika ti Senegal
République du Sénégal (Pranses)
Wagayway Eskudo
Pasasao: "Un Peuple, Un But, Une Foi"  (Pranses)
"Maysa a Tattao, Maysa a Pagtungpalan, Maysa a Pammati"
Pincez Tous vos Koras, Frappez les Balafons
Agkutengtengkayo kadagiti koras, pang-urenyo dagiti balafon
Lokasion ti Senegal ti uneg ti Kappon ti Aprika
Lokasion ti Senegal ti uneg ti Kappon ti Aprika
Kapitolio
ken kadakkelan a siudad
Dakar
14°40′N 17°25′W / 14.667°N 17.417°W / 14.667; -17.417
Opisial a sasao Pranses
Mabigbigan a rehional a sasao Wolof, Soninke, Pagsasao a Serer, Fula, Maninka, Diola,[1]
Etniko a grupgrupo Wolof 30.3%
Pular 36.8%
Serer 14.7%
Jola 3.7%
Mandinka 3%
Soninke 1.1%
Europeano/Libanes 1%
other 9.4%
Nagan dagiti umili Senegales, Taga-Senegal
Gobierno Semi-presidential a republika
 -  Presidente Macky Sall
 -  Kangrunaan a Ministro Abdoul Mbaye
Lehislatura Parlamento
 -  Akin-ngato a kamara Senado
 -  Akin-baba a kamara Nailian a Gimong
Pannakawayawaya
 -  manipud ti Pransia a kaduana ti Pranses a Sudan a kas ti Pederasion ti Mali 20 Hunio 1960 
 -  manipud Pederasion ti Mali 20 Agosto 1960 
Kalawa
 -  Dagup 196,723 km2 (Maika-87)
76,000 sq mi
 -  Danum (%) 2.1
Populasion
 -  2011 (karkulo) 12,855,153[2] (Maika-67)
 -  2002 (senso) 9,967,299
 -  Densidad 65.3/km2 (Maika-134)
169.1/sq mi
GDP (PPP) 2011 karkulo
 -  Dagup $25.152 billion[3]
 -  Tunggal maysa a tao $1,871[3]
GDP (nominal) 2011 karkulo
 -  Dagup $14.461 bilion[3]
 -  Tunggal maysa a tao $1,075[3]
Gini (2011) 40.3[4]
kalalainganna
HDI (2013) decrease 0.485[5]
ababa · Maika-163
Kuarta CFA a pranko (XOF)
Sona ti oras UTC
Pagmanehuan kanawan
Kodigo ti panagtawag 221
TLD ti internet .sn

Ti Senegal Dengngeni/ˌsɛnɨˈɡɔːl/ (Pranses: le Sénégal), opisial a ti Republika ti Senegal (République du Sénégal, IPA: [ʁepyblik dy seneɡal]), ket maysa a pagilian idiay akinlaudnga Aprika. Ti naganna ket naggapu iti Karayan Senegal a nakabeddenganna iti daya ken amianan. Ti Senegal ket nabeddengan ti ruar babaen ti Taaw Atlantiko iti laud, ti Mauritania iti amianan, ti Mali iti daya, ti Guinea ken Guinea-Bissau iti abagatan; ti uneg ket ganganina a napalikmutan Ti Gambia, iti amianan, daya ken abagatan, malaksid ti ababa nga aplaya ti Taaw Atlatiko ti Gambia. Ti Senegal ket sakupenna ti kalawa ti daga iti gangani a 197,000 kuadrado kilometro (76,000 sq mi), ket adda ti nakarkulo a populasion iti agarup a 13 a riwriw. Ti klima ket tropiko nga addaan ti dua a tiempo: ti namaga a tiempo ken ti panagtutudo a tiempo.

Ti Dakar, ket isu ti kapitolio a siudad iti Senegal, mabirukan daytoy idiay lumaud unay anga ungto ti pagilian idiay peninsula Cap-Vert. Ti agarup a 500 kilometro(300 mi) manipud ti aplaya, idiay Taaw Atlantiko, ket naisanglad ti Is-isla ti Cape Verde. Idi agdama ti maika-17 a siglo ken maika-18 a siglo, adun dagiti nadumadumama a puerto ti komersio, a tagikua dagiti nadumaduma nga imperio, ti naipatakder kadgiti igid ti pantar. Ti ili ti St. Louis ket nagbalin a kapitolio iti Pranses a Laud nga Aprika (Afrique occidentale française, wenno AOF) sakbay a naiyakar idiay Dakar idi 1902. Ti Dakar ti kalpasan daytoy ket nagbalin a kapitolio idi 1960 iti panawen iti panagwaywayas manipud ti Pransia.

Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]

  1. ^ « La langue officielle de la République du Sénégal est le Français. Les langues nationales sont le Diola, le Malinké, le Pulaar, le Sérère, le Soninké, le Wolof et toute autre langue nationale qui sera codifiée. » − Extrait du site officiel du Example gouvernement sénégalais
  2. ^ ANSD (Pranses)
  3. ^ a b c d "Senegal". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 20 Abril 2012. 
  4. ^ "Gini Index". World Bank. Naala idi 2 Marso 2011. 
  5. ^ "2014 Human Development Report Summary". United Nations Development Programme. 2014. pp. 21–25. Naala idi 27 Hulio 2014.