Turkmenistan

Manipud iti Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Lumaktaw idiay: pagdaliasatan, biruken

Nagsasabtan: 40°N 60°E / 40°N 60°E / 40; 60

Turkmenistan
Türkmenistan  (Turkomano)
Wagayway EKayarugan

Garaşsyz Bitarap Türkmenistanyň Döwlet Gimni
Kanta ti Estado ti Nawaya, Neutral a Turkmenistan

Lokasion ti  Turkmenistan  (red)
Lokasion ti  Turkmenistan  (red)
Kapitolio
ken kadakkelan a siudad
Ashgabat
37°58′N 58°20′E / 37.967°N 58.333°E / 37.967; 58.333
Opisial a sasao Turkomano
Sasao nga inter-etniko Ruso
Etniko a grupgrupo (2003)
Nagan dagiti umili Turkomano, Taga-Turkmenistan
Gobierno Unitario a presidensial a republika
 -  Presidente Gurbanguly Berdimuhamedow
 -  Mangipangulo ti Mejlis Akja Nurberdiýewa
Lehislatura Mejlis
Pormasion
 -  Khanate ti Khiva 1511 
 -  Turkestan a RASS 30 Abril 1918 
 -  Turkmano a RSS 13 Mayo 1925 
 -  Nairangarang a nawaya manipud iti Kappon ti Sobiet 27 Oktubre 1991 
 -  Mabigbigan 25 Disiembre 1991 
Kalawa
 -  Dagup 491,210 km2[1] (Maika-53)
188,456 sq mi
 -  Danum (%) 4.9
Populasion
 -  2014 (karkulo) 5,171,943[2] (Maika-117)
 -  Densidad 10.5/km2 (Maika-208)
27.1/sq mi
GDP (PPP) 2014 karkulo
 -  Dagup $82.151 billion[3]
 -  Tunggal maysa a tao $14,174[3]
GDP (nominal) 2014 karkulo
 -  Dagup $47.542-bilion[3]
 -  Tunggal maysa a tao $8,203[3]
Gini (1998) 40.8
kalalainganna
HDI (2014) increase 0.688[4]
kalalainganna · Maika-109
Kuarta Baro a manat ti Turkmenistan (TMT)
Sona ti oras TMT (UTC+5)
Pagmanehuan kanawan
Kodigo ti panagtawag +993
TLD ti internet .tm

Ti Turkmenistan (Turkomano: Türkmenistan/Түркменистан, panangibalikas [tyɾkmeniˈθtan]) ket ti pagilian idiay Tengnga nga Asia, bineddengan daytoy babaen ti Kazakhstan iti amianan a laud, ti Uzbekistan iti amianan ken daya, ti Apganistan iti abagatan a daya, ti Iran iti abagatan ken abagatan a laud, ken ti Baybay Kaspio iti laud.

Ti Turkmenistan ket nagtutumpuonganen dagiti sibilisasion kadagiti napalabas a siglo. Kadagiti mediebal apanawen, ti Merv ket maysa idi kadagiti nalatak a siudad iti Islamiko alubong ken ti maysa a nangruna a pagsardengan iti Kalsada Seda, dalan daytoy ti karaban nga inus-usar para iti panagtagilako iti Tsina aginggana idi tengnga ti maika-15 a siglo. Inala daytoy ti Imperio ti Rusia idi 1881, ti Turkmenistan ket nasayaat met a nagballigi iti tignay ti kontra-Bolshevik idiay Tengnga nga Asia. Idi 1924, ti Turkmenistan ket nagbalin a konstituente a republika ti Kappon ti Sobiet, Republika ti Sosialista a Sobiet ti Turkmenistan (Turkmano a RSS); daytoy ket nagbalin a naway kalpasan idi nawaswas ti Kappon ti Sobiet idi 1991.[5]

Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]

  1. ^ Государственный комитет Туркменистана по статистике : Информация о Туркменистане : О Туркменистане : Туркменистан — одна из пяти стран Центральной Азии, вторая среди них по площади (491,21 тысяч км2), расположен в юго-западной части региона в зоне пустынь, севернее хребта Копетдаг Туркмено-Хорасанской горной системы, между Каспийским морем на западе и рекой Амударья на востоке.
  2. ^ Department of Economic and Social Affairs Population Division (2009). World Population Prospects, Table A.1 (PDF). 2008 revision. United Nations. Naala idi 12 Marso 2009. 
  3. ^ a b c d "Turkmenistan". International Monetary Fund. Naala idi 22 Abril 2012. 
  4. ^ "2015 Human Development Report". United Nations Development Programme. 2015. Naala idi 15 Disiembre 2015. 
  5. ^ "The World Factbook". Cia.gov. Naala idi 2013-11-25. 

Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]

Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]

Midia a mainaig iti Turkmenistan iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Turkmenistan manipud iti Wikivoyage (Ingles)