Abagatan nga Aprika

Manipud iti Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
(Naibaw-ing manipud iti Abagatan nga Áprika)
Lumaktaw idiay: pagdaliasatan, biruken
Republika ti Abagatan nga Aprika


Wagayway
Napili a pagsasao: 
Nailian a kantaNailian a Kanta iti Abagatan nga Aprika

Lokasion ti  Abagatan nga Aprika  (nangisit nga asul)– idiay Aprika  (napusasaw nga asul ken nangisit a kolor-dapo)– idiay Kappon ti Aprika  (napusasaw nga asul)
Lokasion ti  Abagatan nga Aprika  (nangisit nga asul)

– idiay Aprika  (napusasaw nga asul ken nangisit a kolor-dapo)
– idiay Kappon ti Aprika  (napusasaw nga asul)

Kapitolio Pretoria (ehekutibo)
Bloemfontein (hustisia)
Cape Town (lehislatibo)
Kadakkelan a Johannesburg (2006)[2]
Opisial a sasao
Grupgrupo ti etniko 79.5% Nangisit
9.0% Puraw
9.0% Namarisan
2.5% Asiano
Nagan dagiti umili Abagatan nga Aprikano
Gobierno Batay-linteg parlamentario a republika
 •  Presidente Jacob Zuma
 •  Deputado a Presidente Cyril Ramaphosa
Lehislatura Parlamento
 •  Akinngato a kamara Nailian a Konseho dagiti Probinsia
 •  Akinbaba a kamara Nailian a Gimong
Wayawaya Manipud iti Nagkaykaysa a Pagarian
 •  Kappon 31 Mayo 1910 
 •  Alagaden ti Westminster 11 Disiembre 1931 
 •  Republika 31 Mayo 1961 
Kalawa
 •  Dagup 1,221,037 km2 (Maika-25)
471,443 sq mi
 •  Danum (%) Bassit laeng
Populasion
 •  2015 (karkulo) 54,956,900[4] (Maika-25)
 •  2011 (senso) 51,770,560:18
 •  Densidad 42.4/km2 (Maika-169)
109.8/sq mi
GDP (PPP) 2015 karkulo
 •  Dagup $725.004 bilion[5] (Maika-30)
 •  Tunggal maysa a tao $13,215[5] (Maika-90)
GDP (nominal) 2015 karkulo
 •  Dagup $323.809 bilion[5] (Maika-35)
 •  Tunggal maysa a tao $5,902[5] (Maika-88)
Gini (2009) 63.1[6]
nangato unay
HDI (2014) increase 0.666[7]
kalalainganna · Maiak-116
Kuarta Rand (ZAR)
Sona ti oras SAST (UTC+2)
Pagmanehuan kanigid
Kodigo ti panagtawag +27
TLD ti internet .za

Nagsasabtan: 30°S 25°E / 30°S 25°E / -30; 25

Ti Abagatan nga Aprika, opisial a ti Republika ti Abagatan nga Aprika, ket maysa a pagilian a mabirukan idiay akin-abagatan a murdong iti Aprika. Nabingbingay daytoy iti siam a probinsia, nga addaan iti 2,798 kilometro (1,739 mi) nga aplaya[8][9] kadagidiay taaw ti Atlantiko ken Indiano.[10] Iti amianan iti daytoy a pagilian ket naisanglad dagiti kaarrubana a teritorio iti Namibia, Botswana ken Zimbabwe; ti daya ket ti Mozambique ken Swaziland; ti Lesoto ket maysa a enclave a napalikmutan babaen ti teritorio ti Abagatan nga Aprika.[11]

Ti Abagatan nga Aprika ket maysa nga adu ti etnikona a pagilian ken adda dagiti nadumaduma a kultura ken pagsasao. Adda dagiti sangapulo ket maysa a mabigbigan a pagsasao iti batay-lintegna.[10] Dua kadagitoy a pagsasao ket nagtaud idiay Europa: Ingkes ti Abagatan nga Aprika ken Aprikaans, ti maysa a pagsasao a nangruna a nagtaud manipud iti Olandes a sinasao babaen dagiti kaaduan ti puraw ken dagiti Namarisan a Taga-Abagatan nga Aprika. Nupay nga ti Ingles ti kadawyan nga inus-usar iti biag ti publiko ken komersio, daytoy ket ti maikalima laeng a kaaduan nga ibalbalayan a pagsasao.[10] Amin nga etniko a ken dagiti grupo ti pagsasao ket addaan iti politiko a pannakairepresentana ti batay-linteg a demokrasia ti pagilian a mangbukel ti parlamentario a republika; a saan a maipada kadagiti kaaduan a parlamentario a republika, dagiti puesto ti daulo iti estado ken daulo iti gobierno ket naitiptiponda iti maysa a nagitaltalek ti parlamentario a Presidente.

Agarup a 79.5% ti populasion ti Abagatan nga Aprika ket addaan iti kaputotan a nangisit nga Aprikano,[12] a nabingbingay kadagiti nadumaduma nga etniko a grupo nga agsasao kadagiti sabsabali a pagsasao a Bantu, ken siam kadagitoy ket addaan iti opisial a kasasaad.[10] Ti Abagatan nga Aprika ket aglaon pay kadagiti kadakkelan a komunidad dagiti Europeano, Asiatiko, ken dagiti naglalaok iti kaputotan idiay Aprika.

Ti Abagatan nga Aprika ket nairanggo a kas maysa a naitengngaan ti ngato ti matgedan nga ekomnomia babaen ti Banko ti Lubong.[13] Adda daytoy ti kadakkelan nga ekonomia idiay Aprika, ken ti maika-28 a kadakkelan iti lubong.[14] Agarup a pagkapat ti populasion ket awan trabahona[15] ken agbibiag ti basbassit ngem US $1.25 ti maysa nga aldaw.[16]

Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]

  1. ^ "Ti Batay-linteg". Batay-linteg a korte iti Abagatan nga Aprika. Naala idi 3 Septiembre 2009. 
  2. ^ "Nagruna nga Agglomerasion iti Lubong". Citypopulation.de. Naala idi 30 Oktubre 2011. 
  3. ^ Ti Khoi, Nama ken Sasao a San; senial a pagsasao; Aleman, Griego, Gujarati, Hindi, Portuges, Tamil, Telegu ken Urdu; ken Arabiko, Hebreo, Sanskrito ken "ken dadduma pay a pagsasao nga inus-usar kadagit maipanggep ti relihion idiay Abagatan nga Aprika" ket addaan iti opisial a kasasaad. Kitaen ti Kapitulo 1, Artikulo 6, iti Batay-linteg.
  4. ^ "Mid-year population estimates 2015" (PDF). Statistics South Africa. Naala idi 11 Agosto 2015. 
  5. ^ a b c d "South Africa". International Monetary Fund. Naala idi 2015-04-26. 
  6. ^ "Gini Index". World Bank. Naala idi 2 Marso 2011. 
  7. ^ "2015 Human Development Report" (PDF). United Nations Development Programme. 2015. Naala idi 15 Disiembre 2015. 
  8. ^ "Turay ti Aprikano Panagpatalged ti Maritimo". Turay ti Abagatan nga Aprika a Panagpatalged ti Maritimo. Naala idi 16 Hunio 2008. 
  9. ^ "Coastline". The World Factbook. CIA. Naala idi 16 Hunio 2008. 
  10. ^ a b c d "Napardas a Kinapudno para iti Abagatan nga Aprika". SouthAfrica.info. Abril 2007. Naala idi 14 Hunio 2008. 
  11. ^ Guy Arnold. "Lesotho: Tawen a Naireprepaso 1996 – Britannica Online Encyclopedia". Britannica.com. Naala idi 30 Oktubre 2011. 
  12. ^ "Tangnga ti tawen a karkulo ti populasion 2011" (PDF). Dagiti Estadistika ti Abagatan nga Aprika. 2011. Naala idi 30 Hulio 2011. 
  13. ^ "Abagatan nga Aprika – Banko ti Lubong". Data.worldbank.org. Naala idi 30 Oktubre 2011. 
  14. ^ Ti datos ket mangitudtudo ti tawen ti 2010. Datos a nakaibatayan ti Sangalubongan a Pangpakitaan ti Panagrangrang-ay, Banko ti Lubong. Naala idi 30 Septiembre 2011.
  15. ^ "Ti Abagatan nga Aprika nga Awan Trabahona ket Dumakdakkel iti 23.5%". Bloomberg. 5 Mayo 2009. Naala idi 30 Mayo 2010. 
  16. ^ "HDI" (PDF). UNDP. 

Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]

  • A History of South Africa, Third Edition. Leonard Thompson. Yale University Press. 1 Marso 2001. 384 pages. ISBN 0-300-08776-4.
  • Economic Analysis and Policy Formulation for Post-Apartheid South Africa: Mission Report, Agosto 1991. International Development Research Centre. IDRC Canada, 1991. vi, 46 p. Without ISBN
  • Emerging Johannesburg: Perspectives on the Postapartheid City. Richard Tomlinson, et al. 1 Enero 2003. 336 pages. ISBN 0-415-93559-8.
  • Making of Modern South Africa: Conquest, Segregation and Apartheid. Nigel Worden. 1 Hulio 2000. 194 pages. ISBN 0-631-21661-8.
  • South Africa: A Narrative History. Frank Welsh. Kodansha America. 1 Pebrero 1999. 606 pages. ISBN 1-56836-258-7.
  • South Africa in Contemporary Times. Godfrey Mwakikagile. New Africa Press. Pebrero 2008. 260 pages. ISBN 978-0-9802587-3-8.
  • The Atlas of Changing South Africa. A. J. Christopher. 1 Oktubre 2000. 216 pages. ISBN 0-415-21178-6.
  • The Politics of the New South Africa. Heather Deegan. 28 Disiembre 2000. 256 pages. ISBN 0-582-38227-0.
  • Twentieth-Century South Africa. William Beinart Oxford University Press 2001, 414 pages, ISBN 0-19-289318-1

Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]

Midia a mainaig iti Abagatan nga Aprika iti Wikimedia Commons